SABBATH SCHOOL DEPARTMENT
TIMOR-LESTE MISSION
Lisaun 3
Inísiu ida-ne’ebé susar
Estuda ba semana ida-nia laran: Exo 5:1-23, Apokalipse 11:8, Exo 6:1-13, Salmu 73:23-26, 2 Kor 6:16, Exo 6:28-7:7
Textu Memoria: “Depois Moises no Aarao ba hasoru Farao, no dehan ba nia, “Nai, Izrael-nia Maromak , hatete nune’e, ‘husik Ha’u-nia povu atu ba, hodi sira bele halo selebra ba Ha’u iha rai fuik.” Maibé Farao dehan, “Karik Mak Nai atu neune’e ha’u tenki rona tuir Ninia liafuan hodi husi ema Izrael sira ba? Ha’u la koñese Nai ne’e, no ha’u sei la husik ema Izrael sira atu ba.” (Exodus 5:1-2, Bíblia Kadi)
Ema fiar-na’in barak hanoin katak bainhira ema ida deside atu tuir Maromak-nia ka nia sei esperiénsia de’it ksolok, prosperidade, no susesu. Ne’e la’os nesesariamente kazu, maibé, hanesan Bíblia rasik dala barak hatudu. Dalaruma mosu obstákulu barak, nune’e mós foun difikuldade sira. Ida-ne’e bele sai frustrante tebes, no ida-ne’e hamosu pergunta sira ne’ebé susar ne’ebé la sempre iha resposta sira ne’ebé fasil ka, parese, resposta ruma.
Sira ne’ebé tau fiar ba Maromak sei hasoru susar oioin. Maibé, bainhira ita persevera, Maromak lori solusaun sira ne’ebé mai tuir Ninia termu sira no iha Ninia oras. Ninia dalan sira bele konflitu ho ita-nia espetativa sira ba solusaun lalais no instantánea, maibé ita tenke aprende atu fiar Nia la haree ba.
Nune’e, tópiku ba semana ida-ne’e: Moisés no mandamentu atu lori Maromak nia ema sira sai hosi Ejitu—kona-ba bolu ida ne’ebé klaru hosi Maromak hanesan ema ida bele iha.
Loos duni, ida-ne’e inklui milagre sira, no mós Maromak rasik ne’ebé ko’alia diretamente ba Moisés no husik nia hatene loloos saida maka Nia hakarak Moisés atu halo.
Entaun, ida-ne’e bele sai fásil liu ba Moisés, hatene katak nia hetan bolu husi Maromak no fó knaar espesífiku ida? Ida-ne’e tenke sai simples iha tempu ne’ebá, loos ka lae?
Lee nafatin.
* Estuda lisaun semana ida-ne’e nian hodi prepara ba loron Sábadu, 19 Jullu
Domingu
Sé maka Nai ou Maromak?
Tuir Maromak-nia orden, Moises ba hasoru Faraó atu hahú prosesu iha ne’ebé nia, Moises, sei “lori Ha’u nia povu, Israel nia oan sira, sai husi Ejiptu” (Exodu. 3:10).
Saida maka Faraó-nia resposta ba Maromak-nia ezijénsia, “Husik ha’u nia povu ba” (haree Êxodo. 5:1, 2), no signifikadu saida mak ita bele hetan iha ida-neʼe responde?
_____________________
___________________
“Sé maka Na’i?” Faraó deklara, la iha hakarak atu hatene Nia maibé, envezde, hanesan hahalok ida dezafiu nian ka negasaun ida ba Maromak ida-ne’e, ne’ebé nia rekoñese katak nia lahatene. “ ‘Ha’u lahatene Nai’ ” nia dehan, kuaze hanesan gaba-an.
Ema hira iha istória tomak hatete ona buat ne’ebé hanesan? Trájiku tebes, tanba, hanesan Jezús rasik hatete, “No ida-ne’e maka moris rohan-laek, atu sira bele hatene Ita, Maromak loos mesak, no Jezús Kristu, ne’ebé Ita mak haruka” (João 17:3).
Ejiptu, ho faraó nu’udar liurai, maka simbóliku ba podér ida ne’ebé nega Maromak nia prezensa no autoridade. Ida-ne’e maka entidade ida ne’ebé hamriik iha opozisaun ba Maromak, Ninia Liafuan, no Ninia povu.
Faraó nia deklarasaun tuirmai katak “Ha’u sei la husik Israel sai” revela liután rebeliun ida-ne’e hasoru Maromak moris, halo liután Ejitu sai símbolu ida, la’os de’it ba negasaun Maromak nian maibé ba sistema ida ne’ebé luta hasoru Nia.
La admira katak ema barak haree atitude hanesan ne’e, tinan rihun sira liutiha, iha fransés sira
Revolusaun (haree mós Isa. 30:1–3 no Apokalipse 11:8). Faraó hanoin katak nia maka maromak ida ka maromak nia oan-mane—referénsia luan ida ba fiar ida iha ema ida nia kbiit, forsa, no intelijénsia rasik.
“Husi nasaun hotu neʼebé Bíblia nia istória aprezenta, Ejiptu nega ho aten-barani liu . Ezisténsia Maromak moris nian no reziste Ninia ukun-fuan sira. Laiha liurai ida maka aventurada iha rebeliun ne’ebé nakloke no aas liu hasoru autoridade Lalehan nian duké liurai Ejiptu nian. Bainhira mensajen lori nia husi Moises, iha Nai-nia naran, Faraó ho orgullu hatan: ‘Sé mak Jehovah, atu haʼu rona ba Ninia lian atu husik Izrael ba? Haʼu la hatene Jehovah, no liután neʼe, haʼu sei la husik Izraél bá,’ Exodo 5:2, A.R.V. Ida-ne’e maka ateísmu, no nasaun ne’ebé reprezenta hosi Ejiptu sei fó lian ba negasaun hanesan ba reklamasaun sira hosi ema moris sira Maromak no hakarak hatudu espíritu hanesan neʼebé la fiar no laran-tun.”— Ellen G. White, The Great Controversy, p. 269.
Karik ema ruma husu, Ita hatene Na’i ka lae? Oinsá ita-boot responde? Se sim, ita-boot sei dehan Nia hanesan saida, no tanbasá?
Segunda
Inísiu ne’ebé susar
Maski Moises tenke hatene, hosi inísiu, katak saida maka Nai fó knaar ba nia sei la sai fasil (tanba ne’e nia tenta atu sai hosi ida-ne’e), nia provavelmente laiha ideia kona-ba saida maka sei mosu.
Lee Exodu 5:3–23. Saida maka rezultadu imediatu sira husi Moises no Aaron nia enkontru dahuluk ne’ebé maka rejista ho Faraó?
_____________________
___________________
Molok atu ba hasoru Faraó, Moises no Aarão halibur katuas sira no povu Izrael, hateten ba sira Maromak-nia liafuan, no hatudu ba sira Maromak-nia sinál sira, ne’ebé rezulta iha Izrael-nia fiar katak Nai sei salva sira husi sira-nia eskravidaun. Nune’e, sira adora Nai (Exodu. 4:29– 31). Esperansa sira aas duni: Nai sei liberta Ema Ebreu sira husi sira-nia atan—ikusmai!
Depois Moises ba hasoru liurai Ejiptu nian ho Maromak-nia ezijénsia sira, no buat sira sai aat liután ba ema Izraél sira. Sira-nia terus aumenta, no sira-nia serbisu loroloron nian sai todan no ezijente liutan. Sira hetan akuzasaun katak sira laran-makerek; sira hetan tratamentu maka’as liu; no sira-nia servisu sai difisil liu fali uluk.
Sira-nia lider sira la kontente, no konfrontu entre sira no Moises no Aarão aat, no (hanesan ita sei haree tuirmai) ida-ne’e simplesmente hatudu tipu konflitu sira ne’ebé maka Moises sei iha ho nia povu rasik ba tinan hirak tuir mai.
Lee Exodu 5:21, no tuirmai tau Ita-nia an iha mane sira-neʼe nia fatin hanesan sira hasoru Moises no Aarão. Tanba saida maka sira hatete no saida maka sira halo?
____________________
___________________
La susar atu haree tansá sira sei sai laran-taridu ho Moises (“ ‘Husik Nai haree ba ó no tesi-lia,’ “sira dehan). Sira hanoin Moises mai atu liberta sira husi ema Ejiptu sira, la’os atu halo sira-nia moris iha Ejiptu sira-nia okos susar liutan.
Nuneʼe, aleinde hasoru ema Ejiptu sira, Moises no Aarão mós tenke trata ho sira-nia ema rasik.
Saida maka maneira di’ak liu ne’ebé ita-boot no ema seluk bele hasoru ho líder igreja lokál sira bainhira mosu dezentendimentu, tanba sira inevitavelmente halo?
Tersa
“Ha’u” mak Divinu
Moises kiak! Nia hetan uluk insultu husi Faraó, no agora nia rasik ema hotu maibé fó malisan ba nia.
Nune’e, Moises lori nia keixa ba Maromak. Iha nia laran-moras no deziluzaun ho kondisaun sira Izrael nian ne’ebé sai aat liutan, nia husu: “ ‘Tanbasá, Nai, nusa mak Ita boot lori susar ba povo ida ne’e? Ida-ne’e maka tansá ita-boot Haruka ha’u? Husi tempu neʼebé haʼu ba hasoru liurai atu koʼalia hodi Ita-nia naran, nia lori susar ba povu ida-ne’e, no Ita-boot la salva Ita-boot nia povu ida’ ” (Exodu. 5:22, 23). Moises-nia deskontentamentu ho Nai maka klaru no, konsidera situasaun, komprensivel.
Maromak-nia resposta, maski nune’e, maka’as. Nia sei atua, no ho desizivu tebes, hanesan Di’ak. “‘Agora ó sei haree saida maka ha’u sei halo ba Faraó’ ” (Exodu. 6:1).
Lee Exodu 5:22–6:8. Saida maka Maromak-nia resposta ba Moises, no saida lia-loos teolójiku importante sira maka revela iha ne’e?
______________________
______________________
Maromak sei la ko’alia de’it ona; Nia agora sei halo intervensaun maka’as iha favor husi Ninia povu. Nia fó hanoin ba Moises kona-ba faktu pertinente balu: (1) “Ha’u mak Nai”; (2) Ha’u mosu ba patriarka sira; (3) Ha’u estabelese Ha’u-nia aliansa ho sira; (4) Ha’u promete ona atu fó ba sira rai Kanaan; (5) Ha’u rona ona Izrael-nia oan sira-nia hamnasa; no (6) Ha’u hanoin Ha’u-nia aliansa atu fó ba imi Rai Promesa nian.
Nota repetisaun husi “Ha’u” mak divinu. Ha’u, “Nai, ó-nia Maromak,” Ha’u iha halo hanesan ne’e no hanesan ne’e, no nune’e ita-boot bele fiar katak ha’u sei halo ba ita-boot saida maka ha’u promete ona.
Nai agora proklama ho solene katak Nia sei halo buat boot haat ba Izrael tanba Nia maka sira-nia Nai moris: (1) “ ‘Ha’u sei lori imi sai husi ema Ejiptu-nia ukun okos;’ ” (2) “ ‘Haʼu sei liberta ó husi sai atan ba sira;’ ” (3) “ ‘Ha’u sei sosa fali imi ho ha’u-nia liman no ho hahalok maka’as sira tesi-lia nian;’ ” no (4) “ ‘Ha’u sei foti ó hanesan ha’u-nia povu rasik, no ha’u sei sai imi nia Maromak’ ” (Exodu. 6:6, 7).
Asaun divinu haat ne’e asegura no estabelese fali Ninia relasaun ho Ninia povu. Maromak mak sujeitu ba atividade sira-neʼe hotu, no ema Izrael sira maka simu-nain sira ba benefísiu no grasa sira-ne’e hotu. Maromak oferese prezente sira-ne’e ho gratuita, tanba domin; Nia halo ida-ne’e iha tempu ne’ebá, ba sira, no Nia halo ida-ne’e agora, tanba Ami.
Saida maka personajen sira seluk iha Bíblia hakilar iha keixa antes Maromak—no ho razaun diʼak? Tanba saida maka di’ak, dalaruma, atu fakar sai ita-boot nia klamar ba Maromak no até lamenta kona-ba ita-boot nia situasaun? Tanba sá, maski nune’e, ita-boot tenke halo nafatin ho fiar no ho konfiansa?
Kuarta
Ibun ne’ebé la hetan sirkunsizaun ou La’os lian-metin
Nai fó duni ba Moises promesa sira ne’ebé maka’as kona-ba saida maka Nia atu halo. Maski enkontru ne’e tenke hetan enkorajamentu Moises-nia enkorajamentu karik la dura kleur, haree ba resposta ne’ebé-nia simu husi nia povu.
Lee Exodu 6:9–13. Saida maka akontese tuirmai, no lisaun saida maka ita bele hetan foti hosi istória ida-ne’e kona-ba tempu sira deziluzaun nian no luta nian iha ita nia moris?
______________________
____________________
Ema Ebreu sira laran-kanek tebes tanba sira-nia tristeza, terus, no serbisu maka’as katak sira la rona ba Moises-nia liafuan sira ne’ebé fó garantia katak Maromak sei halo buat ruma kumpri buat neʼebé Nia promete ona. Sira hein kleur ona ba ida-ne’e, no sira-nia espetativa sira la hetan. Tanba saida maka ida-ne’e tenke sai diferente agora? Sira maka lakon fuan no esperansa, ne’ebé tenke sai moruk liutan tanba, karik ba dala uluk iha sira-nia moris tomak, sira haree esperansa loloos ba entrega.
No maski nune’e, sé maka seidauk iha fatin hanesan? Sé maka seidauk iha balun pontu sente depresaun, deziludidu, la satisfeitu—até abandona husi Maromak?
Lembra istória kona-ba Job? Oinsá ho Asaf, salmista neʼebé argumenta ho nia pergunta sira kona-ba ema aat nia prosperidade no ema loos nia terus? Maibé, maski nia luta, Asaf iha konfisaun ida ne’ebé furak liu kona-ba fiar: “Maibé ha’u sempre ho imi; Ita kaer haʼu iha haʼu-nia liman-loos. Ita dirije haʼu ho Ita-nia konsellu, no tuirmai Ita sei lori haʼu ba glória. Ha’u iha sé iha lalehan maibé ó? No rai laiha buat ida ne’ebé ha’u hakarak aleinde ó. Ha’u-nia isin no ha’u-nia fuan bele fraku, maibé Maromak maka ha’u-nia fuan nia forsa no ha’u-nia parte ba nafatin” (Sal. 73:23–26).
Liuhusi istória sagradu, Maromak garante ona ba Ninia povu katak Nia hamutuk ho sira (Isa. 41:13, Mat. 28:20). Nia haraik Nia dame ba sira, Nia haksolok; no Nia hametin sira atu bele liu dezafiu sira moris nian (João 14:27; João 16:33; Fil. 4:6, 7).
Fórmula aliansa nian, “’Ha’u sei foti imi nu’udar Ha’u nia povu, no Ha’u sei sai imi-nia Maromak’ ” (Éxodo. 6:7), espresa relasaun íntima ne’ebé Nai hakarak iha ho Ninia povu.
Hanoin liuhosi fraze “‘Ha’u sei foti imi nu’udar Ha’u-nia povu, no Ha’u sei sai imi-nia Maromak’ ” (Exodu. 6:7). Maski kontestu maka korporativu, oinsá ida-ne’e aplika ba ita ida-idak, no oinsá relasaun ida-ne’e tenke manifesta iha ita-nia moris loroloron nian? (Haree mós 2 Kor 6:16)
Kinta
Hanesan Maromak ba Faraó
Lee Exodu 6:28–7:7. Oinsá maka Na’i trata ho Moises-nia objesaun?
__________________
___________________
Maromak aprezenta Nia-an ba Moises nu’udar Yahweh, ne’ebé signifika katak Nia mak Maromak pesoál no besik, Maromak Ninia povu nian, no Maromak ne’ebé tama iha relasaun aliansa nian ho sira.
Maromak imanente ida-ne’e haruka fali Moises atu ba no ko’alia ho Faraó. Ho falta konfiansa ba an rasik, Moises kontra fali: “Tansá . Faraó sei rona haʼu ka lae?” Iha ne’e fali ita bele haree la’os de’it Moises nian haraik-an maibé, dala ida tan, nia hakarak atu sai hosi knaar, ne’ebé to’o agora la la’o di’ak liu.
“Bainhira Maromak haruka Moisés atu fila fali ba Faraó, Moisés hatudu an deskonfiansa. Termu ‘aral sepatayim—literalmente ‘ibun ne’ebé la hetan sirkunsizaun,’ ne’ebé uza iha ne’e atu espresa Moisés nia falta abilidade atu ko’alia (6:12, 30)—mak hanesan ho ida neʼebé temi iha Êxodo 4:10 : ‘neineik atu koʼalia.’ ”— Andrews Bible Commentary: Old Testament, “Exodus” (Berrien Springs, MI: Andrews University Press, 2020), p. 205.
Maromak iha Ninia mizerikórdia fó Aarão atu tulun Moises. Moises sei ko’alia ba Aarão, ne’ebé sei ko’alia iha públiku ba Faraó; nune’e, Moises sei toka knaar Maromak nian iha liurai Ejiptu nia oin, no Aarão sei sai ninia profeta.
Istória ida-ne’e fó definisaun exelente ida ba knaar profeta ida nian. Profeta ida maka porta-vós ida ba Maromak-nia maka Nia ibun-fatin ba tranzmite no atu interpreta Maromak nia liafuan ba povu. Hanesan Moisés ko’alia ba Aarão, no depois Aarão fó sai ida-ne’e ba Faraó, nune’e Maromak komunika ho profeta ida, ne’ebé depois haklaken Maromak nia hanorin ba povu. Ida ne’e bele akontese verbalmente, iha pesoál; ka, hanesan baibain halo, profeta simu mensajen husi Maromak no depois hakerek.
Maromak mós esplika ba Moises saida maka nia bele hein hosi enkontru sira ho Faraó. Nia fó avizu ba nia katak konfrontu sei sai tensu no naruk. Ba dala rua Maromak subliña ba Moises katak Faraó sei sai ulun-toos tebes no katak Nia sei halo toos nia fuan (Exodu 4:21, 22).
Êzod. 7:3). Rezultadu, maibé, sei remata iha buat di’ak ruma, tanba “ ‘ Ema Ejiptu sira sei hatene katak Ha’u maka Nai’ ” (Exodu. 7:5). Katak, maski iha la’os iha nia leet ne’ebé tuir mai, Maromak sei hetan glória.
Moises laiha deskulpa atu la halo tuir saida maka Maromak bolu nia atu halo. Deskulpa saida maka ita bele uza atu koko atu sai hosi saida maka ita hatene Maromak hakarak ita atu halo?
Sexta
Hanoin liután: Lee Ellen G. White, “The Plagues of Egypt,” pp. 257–265, in Patriarchs and Prophets.
Haree to’ok oinsá buat sira hahú aat ba Moisés no nia povu hafoin Moisés hakbesik uluk ba Faraó.
“Liurai, ne’ebé hakfodak tebes, deskonfia ema Izraél sira iha planu ida atu revolta husi nia servisu. La kontente maka rezultadu husi oziozu; nia sei haree katak laiha tempu ba sira atu halo planu perigozu. No nia adota kedas medida sira hodi hametin sira nia ligasaun no harahun sira nia espíritu independente. Iha loron hanesan orden sira fó sai ne’ebé halo sira nia serbisu ne’ebé kruél no opresivu liután. Materiál konstrusaun ne’ebé komún liu iha nasaun ne’ebá maka tijolu ne’ebé maran iha loro-matan; edifísiu sira ne’ebé di’ak liu nia didin halo hosi ida-ne’e, no depois taka ho fatuk; no fabrikasaun husi tijolu emprega númeru boot husi atan sira. Tesi ai-sunu kahur ho rai-mean, hodi kaer metin, du’ut-tahan barak presiza ba serbisu; liurai agora haruka atu labele iha tan ai-sunu iha mobiliáriu; traballadór sira tenke hetan ida-ne’e ba sira-nia an rasik, enkuantu hanesan kuantidade tijolu nian tenke ezije.
“Orden ida-ne’e hamosu susar boot iha ema Izraél nia leet iha tempu tomak rai. Xefe sira Ejitu nian nomeia ona ofisiál ebreu sira atu tau matan ba povu nia serbisu, no ofisiál sira-ne’e maka responsavel ba serbisu ne’ebé hala’o hosi sira ne’ebé iha sira nia responsabilidade. Bainhira ezijénsia liurai nian tau iha vigór, povu sira namkari sira-nia an iha rai laran tomak, atu halibur du’ut du’ut envezde du’ut; maibé sira hetan imposivel atu realiza kuantidade serbisu nian ne’ebé baibain. Ba fallansu ida-ne’e ofisiál ebraiku sira hetan baku makaʼas.”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 258.
Livru Eskola Sabatina Tetun – Prinsípiu balun husi Profésia – Lisaun
Pergunta ba Diskusaun:
- Hanoin kona-ba tempu ida ne’ebé, bainhira ita-boot rona Maromak nia bolu iha ita-boot nia moris, buat sira la la’o ho di’ak, ka konserteza la hahú ho di’ak. Lisaun saida maka ita-boot aprende ona iha tempu naruk nia laran hosi esperiénsia ne’ebá?
- Hatete ba ema seluk oinsá Maromak intervein iha ita-boot nia moris bainhira ita-boot reza ba Ninia tulun ka bainhira ita-boot la hein ida-ne’e. Oinsá ita bele fiar iha Maromak nia laran-di’ak bainhira buat aat akontese, maski ba sira ne’ebé fiar Nai?
- Saida maka ita-boot sei hatete ba ema ida ne’ebé deklara, “Ha’u lahatene Nai”?Maibé, hanoin toʼok katak ema neʼe koʼalia ida-neʼe laʼos hodi kontra nia, maibé hanesan faktu simples ida kona-ba ninia moris? Saida mak Ita bele halo atu ajuda nia hatene Nai no esplika ba ema ne’e tansá ida-ne’e importante katak nia halo nune’e?
