SABBATH SCHOOL DEPARTMENT
TIMOR-LESTE MISSION
Lisaun 7
Paun no Bee Moris nian
Sábadu loraik
Lee ba Estuda Semana Ida-ne’e nian: Exod. 15:22–16:36, Jen. 3:1–6, Exod. 17:1–7, 1 Kor. 10:4, Exod. 18:1–27, 1 Kor. 10:11.
Testu Memória: “ Nune’e Nai hatete ba Moises, “To’o bainhira maki mi lakohi halo tuir Ha’u-nia ukun fuan sira no Ha’u-nia lei sira? Atensaun ba, Nai fo tiha ona Sabadu ne’e ba imi. Tanba ne’e loron neen Nia fo bai mi paun ba loron rua nian. Hela iha imi nia fatin ida-idak. Ema ida keta sai hosi nia fatin iha loron hitu ne’e. nune’e duni povu deskansa iha loron hitu. (Exodus 16:28-30_Bíblia Kadi)
Hafoin sai hosi Ejiptu, Izrael iha viajen deskoñesidu ida ba Rai Prometedu. Povu sira hasoru viajen ida ne’ebé maka ezijente no naruk, no sira presiza aprende lisaun foun lubuk ida. Nai
sei lidera no tau matan ba sira; no, loos, Nia hakarak atu ajuda sira atu buras, maibé sira tenke aprende dixiplina, kontrola an, sakrifísiu, la hanoin an deʼit, fiar iha Na’i, no liuliu obediénsia.
Moises maka líder ida ne’ebé bele haree, no povu tenke tuir nia no nia lideransa karik sira atu manan. Ida-ne’e krusiál ba sira atu hela hamutuk, hodi koopera hanesan komunidade, no tulun malu. Iha ne’ebé iha obstákulu no dezafiu barak iha oin. Sira-nia espirituál barak tebes kreximentu sei depende ba oinsá sira hasoru dezafiu sira-ne’e no oinsá sira hatan ba Moises, liuliu bainhira dezafiu sira sai boot.
Liafuan Xines ne’ebé familiar katak “viajen ida ho kilómetru rihun ida hahú ho pasu ida de’it” loos iha sira nia situasaun, no sira presiza atu fiar Na’i nia orientasaun sira ho ain-hakat ida-idak. Trajiku, hanesan ita sei haree, sira la aprende lisaun sira-ne’e ho fasil.
Maibé, sé maka halo?
* Estuda lisaun semana ida-ne’e nian hodi prepara ba loron Sábadu, 16 Agostu.
Domingu
Bee moruk sira
Iha narrativa bíblikal, papél oioin hala’o hosi personajen oioin, di’ak ka aat, no ita presiza fó atensaun maka’as ba istória sira, fatin sira, tempu, no ema aat sira. Maibé, pontu importante liu iha istória ida normalmente maka solusaun no lisaun sira ne’ebé aprende. La diferente iha sira-ne’e konta.
Hanesan epizódiu sira hatudu, Maromak maka Rezolve Problema no Dame-nain; maibé, Ninia serbisu sai komplikadu tanba ema nia la fiar. Hanesan rezultadu husi sira nia murmurasaun beibeik no dezobediénsia, ema Ebreu sira esperiénsia komplikasaun sira ne’ebé maka grave, no mós trajédia sira. Sira lori ba sira-nia an rasik difikuldade barak tanba sira-nia inkredulidade no la arrependementu.
Lee Exodu 15:22–27. Hafoin hakur Tasi Mean, saida maka atensedente ba milagre dahuluk ne’ebé hala’o?
_____________________
Teste dahuluk ba Izrael-nia fiar maka asosiadu ho nesesidade ba bee, la’os surpreendente tanba ambiente dezertu ne’ebé maka’as, manas no maran. Depois tolu loron viajen, ikusmai ema sira hetan bee, maibé bee ne’e labele hemu. Mara signifika “moruk”, no tanba bee ne’e moruk, Izrael nia fiar iha sira nia Nai ne’ebé kuidadu lakon lalais. Maibé, Maromak reajen ho kompaixaun, no milagre dahuluk hala’o ho pedasuk ida. Klaru, la’os ai maibé Nai maka halo bee midar no bele hemu. Povu tenke aprende lisaun importante sira: (1) pasiénsia hodi hein Nai-nia tempu, no (2) katak Maromak halo buat sira iha kooperasaun ho ema.
Maibé, Izrael nia oan sira foti buat barak hanesan buat baibain no haluha lalais milagre boot sira ne’ebé Maromak halo ba sira—milagre sira ne’ebé sira hananu ho apaixonadu hahí ba Nia, hodi deklara: “ ‘Sé mak hanesan Ita, Nai, iha maromak sira leet? Sé mak hanesan Ita, majestuozu iha santidade, hakfodak iha hahalok gloriozu sira, halo milagre sira?’ ” (Exodu. 15:11).
No maski nune’e, maski sira-nia murmura, Maromak promete katak Nia sei la lori ba ema Izrael sira “moras ruma” (Exodu. 15:26) ne’ebé fó susar ba ema Ejiptu sira. Nia sei proteje sira. Sira bele esperiénsia promesa ida-ne’e ho kondisaun de’it katak sira nafatin fiel ba Nia.
Provasaun no luta saida maka ita-boot lori ba ita-boot nia an rasik? Saida ita-boot bele hetan konfortu hodi hatene katak Maromak sei serbisu nafatin ba ita-boot nia naran karik ita-boot koopera ho Nia
Segunda
Kodorña no Maná
Infelizmente, iha padraun repetitivu ida kona-ba rebeliun iha istória peregrinasaun sira-ne’e. Povu sira notoriamente haluha katak ema ne’ebé maka’as Maromak-nia liman ajuda ona sira iha pasadu no katak Nia fornese ona solusaun sira ba sira-nia problema sira. Sira husik sira-nia problema agora nian taka matan ba sira-nia objetivu ikus no sira-nia futuru furak ne’ebé promete ona. Ida-ne’e komún problema mezmu entre Maromak-nia povu ohin loron.
Lee Exodu 16:1–36. Saida mak kauza ba ema Izrael sira atu muramura, no saida mak akontese tuirmai?
____________________
Importante atu nota katak tentasaun sira iha Bíblia dala barak iha relasaun ba ai-han. Iha Jardim Eden, Monu iha relasaun ho han husi ai-hun neʼebé bandu ba koñesimentu kona-ba diʼak no aat ( Jen 2:16, 17; Jen. 3:1–6). Iha Jezús-nia tentasaun sira iha rai-fuik maran, Satanás nia tiru dahuluk ba Nia maka liuhusi ai-han (Mat. 4:3). Esaú lakon ninia direitu nuʼudar oan primeiru tanba ninia apetite la dixiplinadu (Jen. 25:29–34). Dala hira maka Izrael-nia dezobediénsia iha ligasaun ho hahán no hemu! La admira katak Moises fó hanoin jerasaun sira tuir mai:
“ ‘Ema la moris ho ai-han de’it, maibé ema moris ho liafuan hotu-hotu ne’ebé mai hosi Nai-nia ibun’ ” (Deut. 8:3). Maná, klaru, maka paun lalehan nian ne’ebé Maromak fornese ba Izraelita sira ho durante sira-nia tinan 40 hela iha rai-fuik. Liuhusi prezente ida-ne’e, Nia hanorin sira katak Nia maka Kriadór no Fornesedór ba buat hotu. No mós, Maromak uza Ninia provizaun sobrenaturál maná atu hatudu ba sira oinsá atu kumpre loron Sábadu loron hitu nian.
Kada semana akontese milagre haat: (1) durante loron neen, Maromak fó fahe maná loroloron nian; (2) iha loron-sesta, maná porsaun dala rua hetan; (3) maná la estraga hosi loron-sesta to’o loron-sábadu; no (4) la iha maná ne’ebé monu iha loron Sábadu. Maromak hala’o beibeik buat sira-ne’e milagre sira atu nune’e povu bele hanoin fali loron Sábadu no selebra Maromak-nia laran-di’ak iha loron ne’ebá. Maromak dehan: “ ‘Hanoin katak Nai . fó ona ba imi Sábadu’ ” (Exodu. 16:29).
Ema gosta han. Ita kria atu gosta han. Ai-han barak ne’ebé riku, ne’ebé moris hosi rai (ita-nia dieta orijinál), revela la’os de’it katak Maromak hakarak ita atu han maibé katak ita tenke gosta saida maka ita han, mós. Maibé, oinsá mak prezente furak ida-neʼe, katak ai-han (no ita-nia gostu atu han ida-ne’e), hetan abuzu?
Tersa
Bee Mai Husi Fatuk
Iha rai-fuik, Ita presiza bee barak. Maromak tau matan ba ida-ne’e problema, maski ema sira haksesuk malu, la fiar Nia, no koko mós Ninia abilidade no vontade atu fó bee ba sira. Iha sira nia la fiar, sira hateke fali ba Ejiptu.
Lee Exodu 17:1–7. Lisaun saida maka povu tenke aprende husi akontesimentu ne’e?
_____________________
Moises hanaran fatin neʼe Masa, katak “teste”, no Meriba, ne’ebé signifika “disputa”. Nai fó bee ba ema Izrael sira maski sira-nia la fiar. Naran rua neʼe tenke fó-hanoin ema Izrael sira la’os atu koko Maromak no la’os atu haksesuk malu ho Nia (Ebr. 3:7, 8, 15). Sira kestiona ho seriu Maromak-nia prezensa iha sira-nia leet, maski sira iha haree ona evidénsia tanjível barak kona-ba la’os de’it Ninia prezensa maibé kona-ba Ninia kbiit no Ninia autoridade.
Ai-riin ne’ebé maka’as, hamriik iha Moises-nia sorin, no hamosu bee ne’ebé fó moris atu suli. La’os de’it Moises no katuas sira, maibé kongregasaun tomak ne’ebé hamriik dook, haree Nai-nia glória; maibé iha kalohan hasai tiha, sira sei mate tanba naroman aat husi Nia ne’ebé hela iha ne’ebá.”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 298.
Bee hanesan símbolu moris nian tanba laiha bee laiha moris. Kada sélula iha ita-nia isin presiza bee. Ita rasik maka 60 pursentu bee. Mesmu ita-nia ruin sira kompostu husi bee. Nune’e, fornese bee iha rai-fuik ba sira sai hanesan sinál ida ba ema Izrael sira katak Maromak tau matan ba sira sira nia nesesidade no katak sira bele fiar Nia. Maibé, dala ida tan, sira tenke halo tuir.
Sékulu barak liutiha, Paulo, iha 1 Korinto 10:4, fó hanoin ba fiar-nain sira katak esperiénsia ema Izrael nian iha rai-fuik maran neʼe úniku. Kristu Nia rasik la’os de’it orienta sira maibé fó bee ba sira (Sal. 78:15, 16). 16) no hatán ba nesesidade espirituál no fíziku sira seluk. Paulo haklaken: “Neʼe . Fatuk maka Kristu.” Ba sira, Kristu maka moris nia hun no ida ne’ebé fó moris rohan-laek nian. Hanesan fatuk ne’ebé metin, nune’e mós Maromak lori metin Nia povu. Ema ida bele konta ho Nia tanba Nia la falta atu kumpre Nia promesa sira.
Saida maka buat balu ne’ebé, agora daudaun, ita-boot presiza atu fiar Maromak ho? Oinsá ita-boot bele aprende atu hakru’uk ba Nia hakarak no hein ba Nia atu atua iha Ninia tempu? Tanba saida maka ida-ne’e la’ós sempre fasil atu halo?
Kuarta
Jetro
Moises hetan vizita husi Jetro, nia banin-mane, ne’ebé mós bolu Reuel (Exo. 2:18). Jetro lori hamutuk ho Moises-nia feen, Zípora; no oan-mane nain-rua, Gersom no Eliezer. Bainhira Moises rona katak sira mai, nia sai hodi simu sira.
Lee Exodu 18:1–27. Saida maka pasu boot sira iha istória nasaun nian akontese iha ne’e?
_____________________
Jetro mai tanba nia rona ona kona-ba libertasaun ne’ebé maka’as Maromak halo ona ba Izrael. Moises konta ba Jetro ho detalle “buat hotu Nai halo ona ba Faraó no ema Ejiptu sira tanba Izrael nia di’ak no kona-ba susar hotu ne’ebé sira hasoru iha dalan no oinsá Nai salva ona sira” (Ex.18:8).
Jetro fó agradese ba Maromak-nia laran-di’ak no intervensaun estraordináriu sira iha hodi Ninia povu nia naran, hodi deklara.
“ ‘Fó hahí ba Nai, nebé soi ona ó husi liman Ejiptu sira no sai hosi Faraó-nia liman no liberta ona povu husi ema Ejiptu nia liman okos. Agora ha’u hatene katak Nai maka boot liu maromak sira hotu, tanba iha asuntu ida-ne’e sira trata ho arogante povu’ ” (Ex. 18:10, 11).
Saida maka ita haree iha ne’e maka ezemplu ida kona-ba oinsá Maromak-nia serbisu entre Ninia ema sira tenke sai sasin ba mundu kona-ba sé maka Maromak loos no kona-ba saida maka Nia bele halo ba Nia povu.
Iha tempu neʼebé Jetro aprende kona-ba Maromak loos, nia rasik iha buat ruma atu oferese ba Maromak nia povu: konsellu matenek no benefisiál. Moises presiza organiza sistema legál ho prinsípiu neʼebé justu no justu. Nia mós presiza juis sira neʼebé dedikadu no laran-metin, ema neʼebé laran-metin. Jetro ho matenek enumera kualifikasaun sira tuirmai: (1) ema sira ne’ebé hamta’uk Maromak; (2) mane sira ne’ebé bele fiar; no (3) mane sira ne’ebé odiu lukru ne’ebé la onestu. Ema sira ne’ebé iha kapasidade ho karakter di’ak tenke hetan nomeasaun ba ema sira ne’ebé diferente unidade sira hosi rihun, atus, lima-nulu, no sanulu. Ho maneira ida-ne’e, Moisés nia karga administrativa sei redús, no nia bele foka ba signifikativu problema sira. Nune’e, povu sei hetan servisu di’ak.
Moises simu Jetro nia konsellu matenek (Exodu. 18:24) no nomeia lider sira ba papél administrativu oioin (haree mós Deut. 1:9–18).
Moises bele hasai de’it katuas ne’e no dehan ba nia atu tau matan ba nia negósiu rasik. Nia la halo. Lisaun importante saida maka bele ita aprende hosi nia vontade atu rona ema ida-ne’e ne’ebé la’os maski ema Ebreu ida?
Kinta
Paun no Bee Moris nian
Lee 1 Korinto 10:11 . Razaun saida mak Paulo fó ba akontesimentu sira-neʼe atu grava ona?
________________________
Paulo esplika katak buat hotu neʼebé akontese ba ema Izraél mak ezemplu no avizu sira ba Kristu nia dixípulu sira no sei ajuda sira atu Evita problema sira ne’ebé hanesan; katak, sira sei aprende hosi ezemplu sira-ne’e. Ida ne’e instrusaun pertinente ba ita, ita ne’ebé moris iha “finál idade sira nian”. Maromak haraik Espíritu Santu ba Nia povu atu hametin sarani sira ho “kbiit, domin no auto-dixiplina” (2 Tim. 1:7) atu nune’e sira bele halo loos desizaun sira no halo tuir Ninia hanorin. Jezús Kristu maka Fonte ba moris foun (João 14:6), no Nia de’it mak bele halo ita sai “sakrifísiu moris, santu no Maromak simu. . . . Keta halo tuir mundu neʼe nia hahalok; maibé imi tenke nakfilak an hodi hafoun imi-nia neon, atu koko imi bele hatene saida maka Maromak nia hakarak, saida maka di’ak no simu no perfeitu” (Rom. 12:1, 2).
Tuir mai, iha Ninia serbisu, Jezús foti lisaun sira hosi Antigu Testamentu nia relatu sira, partikularmente ho maná no bee, uza imajen sira-ne’e atu hanorin lia-loos sira kona-ba Nia-an rasik, Ida ne’ebé lidera Izraelita sira liuhosi rai-fuik.
Lee João 4:7-15 no João 6:31-51. Lia-loos saida maka revela iha ne’e ba ita nu’udar sarani?
___________________
Feto Samaria deskobre katak Kristu oferese buat ruma ne’ebé nia sei la hetan fatin seluk. Hamrook interiór ba dame, ksolok no ksolok mai husi Maromak, no nune’e Maromak de’it maka bele satisfás ida-ne’e (Sal. 42:1, 2).
Tuir mai, iha kontestu maná nian, Jezús esplika katak ida-ne’e maka Maromak, la’ós Moisés, ne’ebé maka fornese ida-ne’e ba povu. Tuirmai Jesus hatete: “ ‘Haʼu . Ha’u mak paun moris nian; ema ne’ebé mai hasoru Ha’u sei la hamlaha’ ” (João 6:35). Jezús repete dala rua katak Nia mak Paun Moris nian (João 6:35, 41, 48).
Hanesan maná iha rai-fuik maran maka “paun husi lalehan” (João 6:31, 32), nune’e bee husi fatuk ne’e mak Kristu nia prezente atu satisfás sira-nia hamrook. Aleinde aspetu fíziku sira-ne’e, paun no bee mós iha espirituál signifikadu, tanba Jezús Kristu mak “paun moris nian” (João 6:35, 48) no “bee moris nian” (João 4:10, 11, 14; João 7:37, 38). Só iha Nia, entaun, ita-nia hamrook no hamlaha espirituál bele satisfás duni.
Sexta
Hanoin liután: Lee Ellen G. White, “From the Red Sea to Sinai,” pp. 291–302, in Patriarchs and Prophets.
Lakleur hafoin insidente ho bee, nasaun hasoru perigu foun (haree Ex. 17:8–16)—suku ida ne’ebé maka’as no gosta funu, Amalek sira, ataka sira. “Ema Amalek sira la hatene kona-ba Maromak-nia karakterístika ka Ninia soberania, maibé envezde tauk antes Nia, sira tau sira-nia an atu dezafia Ninia kbiit. Maravilha sira ne’ebé halo husi Moises molok ema Ejiptu sira sai hanesan sujeitu ba burla husi ema Amalek, no tauk sira hosi nasaun sira ne’ebé hale’u hetan ridíkulu. Sira halo juramentu hodi sira-nia maromak sira katak sira sei halakon ema Ebreu sira;
atu nune’e laiha ema ida maka bele halai, no sira gaba-an katak Izrael-nia Maromak sei laiha kbiit atu reziste sira. Sira la hetan kanek ka ameasa husi ema Izrael sira. Sira nia asaltu ne’e la’os provokadu. Ida-ne’e atu manifesta sira nia ódiu no dezafiu ba Maromak ne’ebé sira buka atu halakon Ninia povu. Amalek sira kleur ona maka ema sala-nain ne’ebé maka’as, no sira nia krime sira hakilar ona ba Maromak atu hetan vingansa, maibé Ninia mizerikórdia bolu nafatin sira ba arrependimentu; maibé bainhira ema Amalek sira monu hasoru sira ne’ebé kole no Izrael-nia fileira sira ne’ebé laiha defeza, sira taka metin.
Pergunta ba Diskusaun:
- Hanoin liután kona-ba ideia kona-ba oinsá Jethro aprende kona-ba buat ne’ebé loos Maromak husi saida mak Maromak halo ba Ninia povu. (Haree Exo. 18:8–10.) Tanbasá prinsípiu neʼe loos ka lae ohin loron? Husu ba ita-boot nia an no ita-boot nia klase: Sasin saida mak ita-nia igreja aprezenta ba mundu? Saida ita hatete ba mundu kona-ba natureza no karakter ita-nia Maromak nian?
- Lee fali 1 Korinto 10:4. Saida maka ida-ne’e tenke hanorin ita kona-ba erezia antigu, ne’ebé ema balun fiar ohin loron, ne’ebé hatete katak Maromak iha Testamentu Tuan maka vingansa, odiu, no la perdua, iha kontraste ho saida maka ita haree iha Jezús? Oinsá mak versíkulu neʼe hatudu tanbasá mak fiar ne’e sala?
- Lee fali saida maka Ellen G. White hakerek iha leten kona-ba oinsá Ema Amalec iha oportunidade atu aprende kona-ba Maromak neʼebé loos. Kompara sira nia atitude ho Jethro nian. Lisaun saida deʼit mak ita bele aprende kona-ba tansá maka Maromak lori tesi-lia ba sira la’os de’it maibé ba barak husi
