Lisaun 2
4-10 de Outobru 2025
“Supreza ho Grasa”
Sábadu Lokraik
Lee no Estuda Semana Ida-ne’e nian:Jos 2:1-21; Num 14:1-12; Ebr 11:31; Exod 12:13; Jos 9; Neh 7:25
Versu Memoria: Liuhosi fiar mak Rahab, ne’ebe feto luroon, la mate hamutuk ho sira ne’ebe la fiar tanba nia simu espiaun sira ho diak. (Ebreu 11:31_Biblia Kadi)
Tanba saida maka ha’u halo fali ida-ne’e?” Karik ita hotu hasai liafuan sira-ne’e. la’ós de’it istória repete an maibé nune’e mós umanidade iha jerál no ita rasik liuliu. Dala hira maka ita repete sala sira ne’ebé hanesan!
Israel iha oportunidade daruak atu tama iha Rai Promete, no Josué foti ida-ne’e misaun ho sériu. Etapa dahuluk maka atu iha komprensaun klaru kona-ba saida maka Josué no ema Izraél sira hasoru. Josué haruka espiaun naʼin-rua atu lori sasán folin-boot ba nia informasaun kona-ba rai: ninia sistema defeza, preparasaun militár, bee fornesimentu sira, no atitude populasaun nian hasoru forsa invazór ida.
Ema ida sei hanoin katak Maromak nia promesa atu fó rai ba ema Israel sira la’ós presiza esforsu ruma husi sira. Maibé, garantia kona-ba apoiu divinu la ultrapasa responsabilidade umana. Israel hamriik iha fronteira Kanaan nian ba segundu ida oras. Esperansa sira aas tebes, maibé dala ikus Israel iha fronteira no iha knaar hanesan, ida-ne’e rezulta iha fallansu ne’ebé maka’as.
Iha semana ida-ne’e, ita sei esplora istória rua ne’ebé maka furak liu hosi livru Josué no deskobre sira-nia relevánsia ba ita-nia fiar ohin loron. Maromak nia grasa iha rohan-laek posibilidade sira atu halo ita hakfodak.
* Estuda lisaun semana ida-ne’e nian hodi prepara ba loron Sábadu, 11 Outubru.
Domingu * 5 de Outobru
Oportunidade Daruak
Lee Josué 2:1, hamutuk ho Números 13:1, 2, 25–28, 33; no Números 14:1–12. Tanba saida maka Josué hahú misaun atu konkista Rai Prometidu hodi Haruka espiaun sira?
______________________
Fatin ne’ebé maka espiaun na’in-rua haruka sai, Ai-Akasia (Jos. 2:1), hanaran Shittim iha testu Ebraiku, no ida-ne’e fó hanoin mai ita kona-ba epizódiu negativu rua husi Izrael nia istória.
Ida uluk maka istória espionajen seluk (haree Númeru 13) ne’ebé hatudu esensiál hanesan elementu sira: enkargu espiaun sira-nian, inkursaun segredu espiaun sira-nian iha inimigu nia territóriu, espiaun sira nia fila, espiaun sira nia relatóriu kona-ba buat ne’ebé sira hetan, no desizaun atu atua bazeia ba relatóriu.
Insidente seluk iha Shittim reprezenta ida ne’ebé maka dezafiante liu, idolatria violasaun sira ba aliansa husi ema Izraél sira, bainhira, tuir Balaão nia instigasaun, sira halo sala-foʼer ho feto Moab sira no adora sira-nia maromak sira (Núm. 25:1–3, Núm. 31:16). Iha kontestu ida-ne’e, naran Shittim kria tensaun estraordináriu kona-ba rezultadu istória tomak nian. Sei sai ida seluk fallansu iha fronteira Rai Promesa nian? Ka ida-ne’e sei lori ba buat ne’ebé hein kleur ona kumprimentu ba promesa antigu?
Lee João 18:16-18, 25-27, no João 21:15-19. Aiknanoik saida maka ita-boot deskobre entre oportunidade daruak ne’ebé fó ba Izrael nu’udar nasaun no ba Pedro nu’udar ema?
______________________
Maromak maka Maromak oportunidade daruak nian (no barak liután!). Bíblia bolu oportunidade Daruak (no barak liután!) “grasa.” Grasa maka simu de’it saida maka ita la merese. Artigu definidu ne’e hanorin Bíblia nian nakonu ho konseitu grasa nian (kompara ho Rom. 5:2, 3). Ef. 2:8, Rom. 11:6). Maromak ho laran-di’ak oferese ba ema hotu posibilidade atu hetan hahú (Titus 2:11–14). Pedro rasik esperiénsia grasa ida-ne’e no husu ba Igreja atu buras iha grasa (2 Ped. 3:18). No notísia sira sai di’ak liután: ita hetan barak liután duké oportunidade daruak, loos ka lae? (Ita sei iha ne’ebé se ita la halo?)
Hanoin toʼok kona-ba ema Izraél nia esperiénsia kuandu sira hetan mandatu daruak oportunidade atu tama iha Kanaan no kona-ba grasa ne’ebé fó ba Pedro hafoin nia nega nia Na’i. Saida maka insidente sira-ne’e tenke hanorin ita kona-ba oinsá ita tenke habelar grasa ba sira ne’ebé presiza?
Segunda * 6 de Outobru
Valór iha fatin sira ne’ebé la espera
Lee Josué 2:2-11, Ebreu 11:31, no Tiago 2:25. Saida maka testu sira-ne’e hateten mai ita kona-ba Rahab?
________________________
Sentrál ba Rahab nia istória maka lia-bosok ne’ebé hateten atu proteje espiaun sira. Hodi konsidera nia bosok, ita tenke realiza katak nia inkorporadu iha sosiedade ida ne’ebé maka sala-nain, ne’ebé ikusmai lori ba Maromak-nia desizaun atu tesi-lia ba sosiedade ne’ebá (Gén. 15:16, Deut. 9:5, Lev. 18:25–28). Maski loos katak Testamentu Foun elojia nia fiar, análize ida ne’ebé kuidadu kona-ba referénsia sira Testamentu Foun nian ba Rahab nia hahalok hatudu katak laiha ida maka apoia buat hotu kona-ba nia, no laiha ida maka valida nia bosok.
Ebreu 11:31 konfirma nia fiar hodi soe nia sorte ho espiaun sira envezde hili atu kaer metin kultura ne’ebé korruptu. Tiago 2:25 elojia nia oferta hela-fatin ba espiaun Izraél naʼin-rua no fó matadalan ba sira kona-ba oinsá atu fila fali liuhosi dalan ne’ebé seguru. Iha kultura dekadente, koruptu nia leet no Rahab nia rasik estilu moris sala-na’in, Maromak, iha Ninia grasa, haree faíska fiar nian ida ne’ebé Nia bele salva nia. Maromak uza buat ne’ebé di’ak iha Rahab—ne’ebé maka fiar manifesta iha Nia no iha nia opsaun atu pertense ba Ninia povu—maibé nunka elojia buat hotu ne’ebé nia halo. Maromak hafolin Rahab tanba nia aten-barani ne’ebé esepsionál, tanba nia fiar ne’ebé aten-barani, tanba nia sai ajente salvasaun nian, no tanba hili Izrael nia Maromak.
Haree tiha saida maka akontese, nia hatete, “ ‘Tanba Nai, imi-nia Maromak, Nia mak Maromak iha lalehan iha leten no iha mundu iha okos’ ” (Jos. 2:11). Ida-ne’e signifikativu ba rona feto Kanaan ida rekoñese katak Yahweh maka Maromak mesak, liuliu iha uma-kakuluk ida iha ne’ebé, iha nia relijiaun páganu, orasaun sira baibain oferese ba saida maka sira fiar katak sira maka divindade selestiál sira.
Espresaun Rahab nian uluk hetan de’it iha kontestu Maromak nian direitu eskluzivu atu simu adorasaun (Ézod. 20:4, Deut. 4:39, Deut. 5:8). Nia liafuan sira fó sasin ba opsaun ida ne’ebé premeditadu, ho konxiénsia hodi rekoñese katak Ema Izrael-nia Maromak maka divindade loloos úniku. Nia konfisaun hatudu nia komprensaun kona-ba relasaun besik entre Maromak nia soberania no julgamentu ne’ebé maka Jericho hetan kondenasaun.
Ninia opsaun morál rekoñese katak, iha Yahweh nia tesi-lia nia naroman, iha posibilidade rua de’it: atu kontinua iha rebeliun hasoru Nia no hetan anikilamentu, ka atu hili atu rende ho fiar. Hodi hili ema Izraél nia Maromak, Rahab sai hanesan ezemplu ida kona-ba saida maka bele sai destinu hosi abitante sira hotu Jericho halo sira fila ba Israel nia Maromak atu hetan mizerikórdia.
Saida maka istória ida-ne’e hanorin ita kona-ba oinsá Maromak tenke iha ita-nia lealdade?
Tersa * 7 de Outobru
Fidelidade Foun
Lee Josué 2:12–21 no Êxodo 12:13, 22, 23. Oinsá mak testu sira iha Êxodo ajuda ita-boot komprende akordu entre espiaun sira ho Rahab?
__________________________
Rahab nia negósiu klaru tebes: moris ba moris no laran-di’ak ba laran-di’ak. Liafuan cḥesed (Jos 2:12), “laran-diʼak neʼebé nakonu ho domin”, iha signifikadu barak neʼebé susar atu espresa ho liafuan ida iha lian seluk. Ida-ne’e refere liuliu ba aliansa lealdade, maibé ida-ne’e mós lori nosaun fidelidade, mizerikórdia, laran-di’ak, no laran-di’ak.
Rahab nia liafuan sira mós fó hanoin fali Deuteronômio 7:12, iha ne’ebé Yahweh Nia rasik jura atu mantein Nia cḥesed hasoru Izrael. “ ‘Tuir mai, tanba imi rona tuir regulamentu sira ne’e, nune’e Nai imi-nia Maromak, sei halo tuir ho imi ninia alinsa no domin metin ne’ebé Nia jura ba imi nia bei-ala sira’ ” (Deut. 7:12).
Interesante tebes, kapítulu hanesan (Deuteronômio 7) preskreve bandu (cḥerem) kona-ba ema Kanaan sira. Iha ne’e maka Rahab, ema Kanaan ida ne’ebé hetan bandu, no maibé nia reklama, liuhosi nia fiar ne’ebé mosu, promesa sira ne’ebé fó ba Izraelita sira. Nu’udar rezultadu, nia hetan salvasaun.
Imajen dahuluk ne’ebé maka inevitavelmente mosu iha ha’u nia hanoin relasiona ho konversa hosi espiaun sira ho Rahab maka Páskua iha Ézodu. Iha neʼebá, atu ema Izraél sira atu hetan protesaun, sira tenke hela iha sira nia uma laran no marka odamatan nia ai-riin sira no sira-nia uma nia leten ho bibi-malae sakrifísiu nia raan.
“Ran ne’e sei sai sinal ida ba uma ne’ebe imi hela. Bainhira Ha’u haree raan ne’e, Ha’u sei lao liu imi. Nune’e imi sei la hetan kastigu ne’ebe bele halakon imi bainhira Ha’u baku rai Ejiptu” ’ ” (Éxodo. 12:13, NKJV; haree mós Éxodo. 12:22, 23).
“Liuhusi obediénsia, povu hatudu sai sira-nia fiar, nuneʼe ema hotu neʼebé iha esperansa atu hetan salvasaun husi méritu sira husi Kristu nia raan tenke realiza katak sira sira rasik iha buat ruma atu halo hodi asegura sira nia salvasaun. Enkuantu ida-ne’e Kristu só ida-ne’e maka bele sosa fali ita hosi pena transgresaun nian, ita tenke fila hosi sala ba obediénsia. Ema sei hetan salvasaun liuhusi fiar, la’ós liuhusi hahalok; maibé nia fiar tenke hatudu liuhusi ninia hahalok sira.” —Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 279.
Iha kazu ne’ebá, raan maka sinál ida ne’ebé salva sira hosi anju destruidór Maromak. Hanesan Maromak salva ema Izraél sira-nia moris durante peste ikus iha Ejiptu, Ema Izraél tenke salva Rahab no ninia família kuandu destruisaun toʼo iha Jerikó.
Mensajen evanjellu forte saida mak ita bele hetan iha istória rua ne’e? Saida lisaun evanjellu nian ne’ebé ita bele foti husi sira?
Kuarta * 8 de Outobru
Valór sira ne’ebé iha konflitu
Lee Josué 9:1-20. Saida maka hanesan no diferensa sira entre istória kona-ba Rahab no ema Gibeon sira nian? Tanba saida maka sira iha signifikadu?
_______________________
Josué nia kapítulu ida-ne’e hahú hodi informa mai ita katak liurai Kanaán sira ne’ebé baibain ukun sidade-estadu ki’ik sira deside atu kria koligasaun ida hasoru Izraelita sira. Iha kontraste, ema sira ne’ebé hela iha Gibeão deside atu estabelese aliansa ida ho Izrael.
Atu lohi ema Izraél sira hodi halo aliansa ho sira, Gibeonita sira rekorre ba eskema atu sai embaixadór sira hosi nasaun estranjeiru ida. Tuir Deuteronômio 20:10–18, Maromak halo distinsaun entre Ema Kanaan no ema sira neʼebé hela iha rai neʼebé Maromak promete nia liur.
Liafuan ne’ebé tradús nu’udar “ho matenek” ka “ho matenek” bele uza ho pozitivu signifika, ne’ebé hatudu prudénsia no matenek (Prov. 1:4; Prov. 8:5, 12), ka negativamente, ne’ebé implika intensaun kriminál (Éxodo. 21:14, 1 Sam. 23:22, Sal. 83:3). Iha kazu Gibeonita sira, iha sira nia asaun traidora nia kotuk iha intensaun ida ne’ebé ladún destrutivu ba autoprezervasaun.
Ema Gibeon nia diskursu hanesan tebes ho Rahab nian. Rua ne’e hotu rekoñese Israel nia Maromak nia kbiit, no sira na’in rua rekoñese katak Israel nia susesu la’ós de’it hahalok umanu ida. La hanesan ho ema Kanaan sira seluk, sira la rebela hasoru Yahweh nia planu atu fó rai ba ema Israel sira, no sira admite katak Nai rasik maka duni sai nasaun sira-ne’e iha Israel nia oin. Notísia sira husi libertasaun husi Ejiptu, no vitória sira hasoru Sihon no Og, dudu Rahab no ema Gibeon atu buka aliansa ho ema Izraél. Maibé, envezde rekoñese tomak sira nia vontade atu rende ba Israel nia Maromak, hanesan Rahab halo, ema Gibeonita sira uza subterfujiu ida.
Moisés nia lei halo provizaun sira atu aprende Maromak nia hakarak iha kazu sira hanesan ida-ne’e (Núm. 27:16–21). Josué tenke husu kona-ba Na’i nia hakarak no evita bosok husi ema Gibeon sira.
Knaar fundamentál hosi líder teokrátiku ida, no hosi líder sarani ruma, maka atu buka Maromak nia hakarak (1 Kr. 28:9, 2 Cr. 15:2, 2 Kr. 18:4, 2 Kr. 20:4). Ho neglijénsia ida-ne’e, ema Israel sira hetan obrigasaun atu viola fundamentál sira kondisaun sira atu konkista rai ka atu viola juramentu ne’ebé halo iha naran Nai, ne’ebé maka vinkulativu hanesan.
Dala hira maka ita-boot hetan ita-boot nia an luta entre saida maka parese valór bíbliku rua ne’ebé iha konflitu?
Kinta * 9 de Outobru
Grasa Supreza
Lee Josué 9:21-27. Oinsá maka Josué-nia solusaun kombina justisa ho grasa?
________________________
Maski povu Izraél hakarak ataka ema Gibeon sira, sira sei la hetan lisensa atu hala’o ida-ne’e tanba juramentu ne’ebé maka jura hosi ukun-na’in sira kongregasaun. Izraél nia ulun-naʼin sira halo tuir prinsípiu katak juramentu, hanesan enkuantu ida-ne’e la envolve hahalok sala ka intensaun kriminál (Juiz. 11:29–40), maka vinkulasaun, maski ida-ne’e lori ba ema ida nia kanek pesoál.
Iha Antigu Testamentu, sai prudente molok halo juramentu no kumpre ema ida nia juramentu haree hanesan virtude sira ema piadozu nian (Sal. 15:4; Sal. 24:4; Ecl. 5:2, 6). Tanba juramentu ne’e halo iha Na’i nia naran, Izrael-nia Maromak, ulun-na’in sira bele la muda ida-ne’e.
Ho juramentu solene ne’ebé maka líder sira Izrael nian halo, destinu Izrael nian maka ligadu indisoluvelmente ho ida ne’ebé maka Gibeonita sira nian. Agora imi iha malisan nia okos, imi sei sai atan nafatin, hodi taa ai sunu no kuru bee ba ha’u-nia Maromak-nia uma (Jos. 9:23), ema Gibeonita sira sai parte no parsela husi komunidade adorasaun Izrael nian. Joshua nia resposta, iha kontrariu ho desizaun husi ukun-na’in sira husi Izraél, ne’ebé dekreta servidu ba “Komunidade tomak” (Jos. 9:21), transforma maldisaun ba bensaun potensiál ida ba ema Gibeon sira (kompara ho 2 Sam. 6:11).
Istória tuirmai Gibeão nian fó sasin kona-ba priviléjiu relijiozu aas sira sidade ne’ebé goza, no mós ba sira nia lealdade ba Maromak nia povu. Juramentu ne’ebé maka Israel halo hela iha fatin to’o jerasaun sira, nune’e bainhira ema Izraél sira fila fali husi dadur iha Babilónia, ema Gibeon sira mak entre sira neʼebé ajuda harii fali Jeruzalén (Neh. 7:25). Sira nia asaun sira sei iha pozitivu ba nafatin konsekuénsia maibé tanba de’it Maromak nia grasa.
Saida maka bele akontese se ema Gibeon sira fó sai sira nia identidade no husu mizerikórdia hanesan Rahab halo? Ami lahatene, maibé ami labele esklui posibilidade katak maski konsulta ida kona-ba Maromak nia hakarak bele rezulta iha izensaun ba ema Gibeon sira hosi destruisaun. Maromak nia objetivu ikus liu la’ós atu fó kastigu ba ema sala-na’in sira maibé atu haree sira arrepende no atu fó ba sira Ninia mizerikórdia (kompara ho Eze. 18:23 no Eze. 33:11). Gibeonita sira nia subterfujiu tenke sai persebe hanesan apelu ida ba Maromak nia mizerikórdia, ba Ninia karakter laran-di’ak no justu. Ida-ne’e maka Kanaan sira nia rekuza atu arrepende no sira nia dezafiu ba Maromak nia propózitu sira ne’ebé lori ba desizaun ba sira-nia anikilamentu (Gén. 15:16). Maromak fó onra ba rekoñesimentu husi Ninia.
Supremazia husi Gibeonita sira, no mós sira nia hakarak ba dame duke rebeliun, no sira-nia vontade atu husik idolatria no adora ida deʼit neʼebé loos Maromak.
Sexta * 10 de Outobru
Hanoin liután: Lee Ellen G. White, “Crossing the Jordan,” pp. 482, 483, in Patriarchs and Prophets.
Hafoin istória ida-ne’e kona-ba Rahab no espiaun sira, restu Testamentu Tuan nian nonook kona-ba nia to’o nia mosu fali iha jenealojia Jezús nian. Hateten katak nia sai Salmon nia feen (husi suku Judá), Boaz nia inan, no sogra husi feto notável seluk ne’ebé temi iha jenealojia hanesan: Rute (Mat. 1:5; kompara ho Rute 4:13, 21). Liuhusi nia fiar iha Maromak, prostituta Jerikó nian, kondenadu ba destruisaun totál, sai hanesan ligasaun signifikativu ida iha David nia liña reál no bei’ala ida husi Mesias. Ida-ne’e maka Maromak bele realiza liuhosi fiar, maski ida-ne’e bele hanesan de’it mostarda musan ida (Mat. 17:20, Lucas 17:6).
“No nia [Rahab] konversaun la’ós kazu izoladu ida kona-ba Maromak nia mizerikórdia ba adora estátua sira ne’ebé rekoñese Ninia autoridade divina. Iha rai nia klaran a ema barak—ema Gibeonita sira—renunsia sira nia paganizmu no hamutuk ho Izrael, hola parte iha bensaun sira aliansa nian.
“La iha distinsaun tanba nasionalidade, rasa, ka kasta, ne’ebé maka Maromak rekoñese. Nia mak Kriadór ba ema hotu. Ema hotu-hotu mai hosi família ida de’it liuhosi kriasaun, no hotu-hotu maka ida liuhosi redensaun. Kristu mai atu sobu moru hotu-hotu ne’ebé fahe, atu loke kompartimentu hotu-hotu iha templu nia pátiu sira, atu ema hotu-hotu bele iha asesu livre ba Maromak. Ninia domin luan tebes, klean tebes, nakonu tebes, ne’ebé nia penetra iha fatin hotu-hotu. Ida-ne’e hasai hosi Satanás nia influénsia sira ne’ebé maka nia bosok sira, no tau sira iha alkanse ba Maromak nia kadunan, kadunan hale’u ho arko-íris promesa nian. Iha Kristu, la iha ema Judeu ka ema Gregu; ligasaun ka livre.” ”—Ellen G. White, Prophets and Kings, pp. 369, 370
Pergunta ba Diskusaun:
- Diskuti kona-ba kestaun tomak kona-ba “oportunidade daruak” (no seluk tan) no oinsá ita atu habelar sira ba ema seluk. Iha tempu hanesan, oinsá ita mós bele kuidadu atu labele atu abuza konseitu ida ne’e? Hanoin, porezemplu, kona-ba feto ida iha abuzivu relasaun, iha ne’ebé nia hetan konsellu atu kontinua fila fali (“grasa”), iha de’it kazu balu ba abuzu ne’e kontinua? Oinsá ita hetan ekilíbriu ne’ebé loos iha ne’e?
- Diskute kona-ba Rahab nu’udar modelu fiar nian. Oinsá ita bele apresia abertura husi ema ba Maromak, maski sira-nia estilu moris dook hosi ideál bíbliku? Oinsá ida-ne’e posivel atu apresia sira nia fiar enkuantu la kondena sira nia balun prátika sira?
- Josué konsege kombina justisa no grasa ho maneira prátiku atu nune’e rezolve problema ne’ebé kauza hosi bosok hosi ema Gibeon sira no liuhosi nia neglijénsia rasik hodi la konsulta Na’i. Hanoin kona-ba situasaun ida iha ita-boot nia moris ne’ebé presiza tantu justisa no grasa. Saida maka maneira prátiku sira tau hamutuk buat rua ne’e?
