Lisaun 4
“Konflitu Subar Hotu Iha Konflitu-nia Kotuk”
Sábadu Lokraik
Lee no Estuda Semana Ida-ne’e nian:Jos 5:13-15; Isa 37:16; Apk 12:7-9; Deut 32:17; Exod 14:13; Jos 6:15-20
Versu Memoria: Loron hanesan ne’e, uluk ka depois la hetan hotu, bainhira Nai rona mane Idania lian. Tebes duni katak Nai luta ba Izrael” (Josué 10:14,24Biblia Kadi)
Lee pájina sira Josué nian, ita hasoru ho militár agresivu sira kampaña sira ne’ebé hala’o tuir Maromak nia orden, hodi Maromak nia naran, no ho Maromak-nia tulun. Ideia katak Maromak maka iha konkista Kanaan nia kotuk haleu livru Josué nian, no ida-ne’e espresa iha afirmasaun sira hosi narradór (Jos. 10:10, 11). Iha Maromak nia liafuan rasik (Jos. 6:2, Jos. 8:1), iha Josué nia diskursu sira (Jos. 4:23, 24). ; Josh. 8:7 ), husi Rahab ( Jos 2:10 ), husi espiaun sira Jos 2:24 , no husi povu (Jos. 24:18). Maromak reklama katak nia mak inisiadór ba konflitu violentu sira-neʼe.
Realidade ida-ne’e hamosu pergunta sira ne’ebé labele evita. Oinsá ita bele komprende katak Maromak-nia ema sira ne’ebé hili hala’o prátika sira hanesan ne’e iha tempu Testamentu Tuan? Oinsá ida-ne’e posivel atu rekonsilia imajen Maromak “funu nian” ho Ninia karakter domin nian (ba ezemplu, Êx. 34:6 , Sal. 86:15, Sal. 103:8 , Sal. 108:4) lahó dilui kredibilidade, autoridade, no istorisidade Testamentu Tuan nian?
Iha semana ida-ne’e no semana tuirmai, ita sei esplora pergunta difisil kona-ba divina komanda funu sira iha livru Josué no iha fatin seluk.
* Estuda lisaun semana ida-ne’e nian hodi prepara ba loron Sábadu, 25 Outubru.
Domingu * 19 de Outobru
Komandante Forsa Maromak nian
Lee Josué 5:13-15. Saida maka testu ida-ne’e hatete kona-ba Kanaan nia istória konkista?
_______________________
Ema Izrael sira foin hakur mota Jordaun no hakat ba inimigu nia terenu. Fortaleza Jerikó nian iha sira nia oin, nia odamatan sira taka metin (Jos. 6:1). Iha pontu ida-ne’e, povu lahatene kona-ba estratéjia funu nian ruma. Saida maka preokupasaun liu maka Israel iha de’it eslinga, lansa, no flecha sira atu hasoru sidade fortifikadu atu tahan serku naruk ida.
Josué-nia pergunta sira kona-ba identidade hosi vizitante estrañu ne’e simu resposta ne’ebé ladún klaru: “Lae.” Vizitante nia resposta hatudu katak Nia lakohi hakat ba kategoria sira ne’ebé define hosi Joshua. Ho liafuan seluk, pergunta ikus liu la’os se Nia iha Josué nia sorin; maibé, Josué iha Nia sorin?
Kompara Josué 5:14, 15 ho 2 Reis 6:8–17, Neemias 9:6, no Isaías 37:16. Saida maka ita-boot aprende kona-ba identidade komandante Na’i nia ezérsitu nian?
_______________________
Enkuantu espresaun “komandante hosi Na’i nia ezérsitu” maka úniku iha Bíblia Ebreu, kombinasaun hosi termu sira “komandante” no “hostes” sempre refere ba xefe militár ida. Liafuan “uma-na’in” iha Eskritura bele refere ba militár tropa sira, ba anju sira, ka ba korpu selestiál sira.
Kristu pre-enkarnadu mosu ba Josué la’ós de’it hanesan aliadu ida no mós hanesan. Komandante loloos ba ezérsitu Israel nian maibé nu’udar Komandante ba buat ne’ebé seidauk haree
ezérsitu loloos anju sira-nian ne’ebé envolve iha konflitu ida ne’ebé boot liu duké Josué nian ho Kanaan sira. Josué-nia resposta hatudu ho klaru nia komprensaun kona-ba Komandante-nia identidade. Nia hanesan ho Maromak, no Josué monu iha Nia nu’udar sinál respeitu no adorasaun ne’ebé kle’an (Jos 5:14, Gén. 17:3, 2 Sam 9:6, 7). 2 Krón. 20:18). Joshua prontu atu simu estratéjia funu nian ba militár ida kampaña ne’ebé maka parte intrínseku ida hosi konflitu ida ne’ebé boot liu iha ne’ebé Maromak uma-na’in rasik maka envolve.
Konfortu saida maka ita bele, no tenke hetan, hosi hatene katak “Komandante Na’i nia ezérsitu” serbisu hela hodi defende Ninia povu?
Segunda * 20 de Outobru
Funu iha Lalehan
Josué komprende katak funu ne’e parte ida husi konflitu ne’ebé boot liu. Saida maka ita hatene kona-ba konflitu ne’ebé Maromak rasik envolve? Lee Apok 12:7-9, Isa. 14:12–14, Eze. 28:11–19, no Dan. 10:12–14.
_______________________
Maroma-nia populasaun universu ho kriatura sira ne’ebé responsavel ne’ebé Nia fó livre vontade, pré-rekizitu ida ba sira atu bele hadomi. Sira bele hili atu atua iha tuir, ka kontra, Maromak nia hakarak. Anju sira ne’ebé maka’as liu, Lucifer, kontra Maromak, no lori anju lubuk ida hamutuk ho nia.
Isaías no Ezequiel refere ba konflitu, maski komentadór balu koko atu limita signifikadu husi Isaías 14 no Ezequiel 28 ba liurai Babilónia no ba ukun-naʼin iha Tiro. Maibé, iha indikadór sira ne’ebé klaru iha testu bíbliku ne’ebé hatudu ba realidade trasendentál ida. Liurai Babilónia nian aprezenta hanesan nia iha lalehan iha Maromak nia kadunan (Isa. 14:12, 13), no dehan katak liurai Tiro nian hela iha Eden nu’udar kerubín protetór ida iha Maromak nia foho santu (Eze. 28:12–15). La iha kona-ba ida-ne’e loos kona-ba liurai sira Babilónia no Tiro nian.
Labele mós dehan kona-ba liurai sira iha rai katak sira laiha sala no “anel sinál perfeisaun nian”. Konsekuentemente, karakter sira-ne’e hatudu liu reinu literál sira Babilónia no Tiro nian.
Isaías aprezenta “ai-knanoik” (Ebr. mashal) ne’ebé hato’o signifikadu ida ne’ebé haleu kontestu istóriku imediatu. Iha kazu ida-ne’e, liurai Babilónia sai paradigma rebeliun nian, auto-sufisiénsia, no orgullu. Nune’e mós, Ezequiel halo distinsaun entre liurai Tiro nian (Eze. 28:2) no liurai Tiro nian (Eze. 28:11, 12), iha neʼebé liurai-oan, tanba nia ativu iha rai, nia sai símbolu liurai ida ne’ebé atua iha lalehan.
Tuir Daniel 10:12-14, kriatura lalehan nian sira-ne’e ne’ebé rebelde taka dalan ba realizasaun ba Maromak nia propózitu sira iha rai. Ida-ne’e iha ligasaun ida-ne’e entre lalehan no rai ne’ebé ita tenke komprende funu sira ne’ebé hetan sansaun divina Izrael. Ita presiza rekoñese sira nu’udar manifestasaun rai nian hosi konflitu boot entre Maromak no Satanás, no entre di’ak no aat—ikusmai hotu ho objetivu atu restaura Maromak nia justisa no domin iha mundu ne’ebé monu.
Saida maka dalan sira ne’ebé ita haree, iha mundu ne’ebé hale’u ita no iha ita-nia moris rasik, realidade husi funu kósmiku ida-ne’e entre di’ak no aat?
Tersa * 21 de Outobru
Maromak maka funu-Nain
Lee Êxodo 2:23–25; Êxodo 12:12, 13; no Êxodo 15:3–11. Saida maka ida-ne’e signifika katak Maromak maka funu-na’in ida?
_______________________
Durante sira-nia hela-fatin kleur iha rai-Ejitu, ema Izraél haluha tiha Maromak loos husi sira nia beiala sira. Epizódiu barak hosi sira nia viajen sira liuhosi rai-fuik hatudu, sira nia koñesimentu kona-ba Abraão, Izak, no Jakob-nia Maromak lakon, no sira kahur elementu páganu sira iha sira nia prátika relijioza sira (kompara ho Êzod. 32:1–4). Iha ema Ejitu nia opresaun nia okos, sira hakilar ba NaI (Éxodo. 2:23–25), no iha tempu ne’ebé loos, Na’i halo intervensaun ba sira.
Maibé, konflitu ne’ebé deskreve iha kapítulu 12 dahuluk husi Êxodo maka boot liu duké luta ba podér simples entre Moisés no fiaraun Tuir ideolojia funu antigu Oriente Besik nian, konflitu sira entre povu sira ikusmai konsidera hanesan konflitu sira entre maromak sira ida-idak. Êxodo 12:12 deklara katak Nai fó tesi-lia, la’ós de’it ba faraun maibé mós ba maromak sira Ejitu nian, demóniu sira ne’ebé maka’as (Lev. 17:7, Deut. 32:17) ne’ebé hamriik iha podér opresivu no sistema sosiál injustu Ejitu nian nia kotuk
Ikusmai, Maromak halo funu hasoru sala no sei la tolera konflitu ida-ne’e ba nafatin (Sal. 24:8; Rev. 19:11; Rev. 20:1–4, 14). Anju sira hotu ne’ebé monu, no mós ema sira ne’ebé maka definitivamente no irrekuperavelmente identifika ona sira-nia an ho sala, sei hetan destruisaun. Iha naroman ida-ne’e nian, funu sira hasoru abitante sira rai nian atu hetan persesaun hanesan etapa ida uluk liu hosi konflitu ida-ne’e, ne’ebé sei to’o nia pontu aas liu iha krús no ninia konsumasaun iha tesi-lia finál, bainhira Maromak nia justisa no karakter domin nian sei hetan vindikasaun.
Konseitu kona-ba destruisaun totál ba ema Kanaan sira tenke komprende iha baze ba vizaun mundiál bíblika, iha ne’ebé Maromak envolve iha konflitu kósmiku ida ho esponente sira aat nian iha universu. Ikusmai, Maromak nia reputasaun no Ninia karakter sira iha risku (Rom. 3:4, Apok. 15:3).
Tanba sala tama ona iha ema nia ezisténsia, laiha ema ida maka bele hamriik iha rai ne’ebé neutru. Ema ida tenke iha Maromak nia sorin ka iha aat nia sorin. Tanba ne’e, ho ida-ne’e iha hanoin, halakon ema Kanaan sira tenke haree hanesan previzaun ba sentensa finál.
Realidade hosi polémika boot ne’e permite de’it parte ida hosi parte rua. Oinsá ita-boot hatene ita-boot iha parte ida-ne’ebé?
Kuarta * 22 de Outobru
Maromak Sei Luta ba Ita-boot
Tuir Êxodo 14:13, 14, 25 , saida maka Maromak nia planu orijinál no ideal kona-ba ema Izraél nia envolvimentu iha funu?
_________________________
Iha momentu krize nian ne’ebá, bainhira povu Israel hetan obrigasaun atu tama iha impase, “Maibé Moisés hatete ba povu ne’e, “Keta tauk, hamriik metin no haree Salvasaun ne’ebe mai hosi nai, neebe Nia sei halo ba imi ohin loron. Imi sei nunka haree fali ema ejiptu sira ne’e, Nai rasik sei funu iha imi nia fatin, no imi se nonook de’it’ ” (Exo. 14:13, 14). Tuir narrativa bíblika, ema Ejitu sira mós sira rasik komprende realidade ne’e: “ ‘Mai ita halai tiha hosi ema Izrael sira’ ” (Éxodo. 14:25).
Maromak nia intervensaun milagre ba ema Israel sira ne’ebé laiha kbiit, la hetan treinu iha militár abilidade sira, sai hanesan padraun. Ézodu konstitui modelu, paradigma, ba Maromak nia intervensaun hodi Izrael nia naran. Iha ne’e, la’ós de’it funu ne’ebé hala’o hosi Yahweh, maibé Izrael presiza atu labele halo funu (Éxodo. 14:14). Maromak mak funu-na’in; artigu definidu ne’e inisiativa pertense ba Nia. Nia estabelese estratéjia, define meius sira, no hala’o kampaña. Se Yahweh la halo funu ba Israel, sira laiha posibilidade ba susesu.
Ellen G. White interpreta ida-ne’e nu’udar espresaun ida hosi faktu katak Maromak “la dezeña katak sira tenke hetan rai promesa nian liuhosi funu, maibé liuhosi submisaun no obediénsia neʼebé la iha kualifikasaun ba ninia mandamentu sira.”—Ellen G. White, Signs of the Times, September 2, 1880. Hanesan iha sira nia libertasaun husi Ejitu, Maromak sei halo sira nia funu ba sira. Buat hotu ne’ebé sira tenke halo maka hamriik metin no asiste Ninia intervensaun maka’as.
Istória hatudu katak bainhira de’it Israel iha konfiansa ne’ebé sufisiente ba Maromak, sira la presiza funu (haree 2 Reis 19, 2 Crônicas 32, Isaías 37).
Iha Maromak nia planu ideál, ema Israel sira nunka presiza luta ba sira-nia an rasik. Ne’e maka ne’e konsekuénsia ida husi sira nia la fiar, ne’ebé espresa hafoin Ézodu, katak Maromak permite sira atu hola parte iha funu ne’ebé hala’o hasoru ema Kanaan sira. Iha hanesan dalan, sira la presiza foti surik ida hasoru ema Ejiptu sira durante Ézodu; nunka presiza ba sira atu luta hodi konkista Kanaan (Deut. 7:17–19)
“Karik Izrael nia oan sira la muramura hasoru Na’i, Nia sei la husik ona sira-nia inimigu atu halo funu hasoru sira.”— Ellen G. White, The Story of Redemption, p. 134. Oinsá maka murmurasaun sira bele fó impaktu ba ita-nia moris ohin loron?
Kinta * 23 de Outobru
Opsaun Segundu-Di’ak Liu
Lee Êxodo 17:7–13 no Josué 6:15–20. Semelhansa saida maka ita-boot hetan entre narrativa funu rua ne’e? Oinsá sira nia diferensa?
______________________
Dala uluk Izrael halo funu hafoin Éxodus maka rejista iha Ézodu 17, iha ne’ebé ema Izraél sira defende sira-nia an hasoru ema Amalek sira. Izrael asiste ona Maromak-nia kbiit maka’as iha tantu aflisaun ba ema Ejiptu sira no lidera ema Izrael sira ba liberdade. Ita haree ona katak Maromak-nia planu inisiál ba Izrael la inklui funu hasoru ema seluk (Éxod. 23:28, Êxod. 33:2). Maibé lakleur depois sira nia libertasaun husi Ejiptu, ema Izrael sira hahú murmura iha dalan (Éxodo. 17:3), to’o kestiona Maromak nia prezensa iha sira-nia leet. Iha momentu ida-ne’e maka Amalek mai atu halo funu hasoru Izraél. Ida-ne’e la’ós tanba aksidente. Maromak permite Amalekita sira atu ataka Izrael atu nune’e Izraelita sira bele aprende atu fiar fali Nia.
La kompromete Ninia prinsípiu sira, Maromak tun ba nivel ne’ebé Ninia ema sira, kontinua bolu sira fila fali ba planu ideál: kompletu no konfiansa ne’ebé laiha rezerva iha intervensaun divina. Tuir loloos, lei funu nian (Deuteronômio 20) fó de’it hafoin tinan 40 esperiénsia iha rai-fuik, ne’ebé mós kauza hosi Israel nia la fiar. Sirkunstánsia foun sira ezije foun estratéjia sira, no iha momentu ne’ebá de’it maka Maromak ezije Izrael atu halakon kompletamente ema Kanaan sira (Deut. 20:16–18).
Aleinde realidade katak funu sai nesesidade ida ba Israel nia oan sira, ida-ne’e sai mós hanesan teste ida ba sira nia lealdade ba Yahweh. Maromak la rende ba sira maibé husik sira atu asiste Ninia kbiit hodi esperiénsia dependénsia total iha Nia.
Partisipasaun husi ema Israel sira iha konkista ne’e sai evidente husi konkluzaun ne’ebé Joshua foti iha livru nia rohan. Iha ne’e ema Kanaan sira hatete atu halo funu hasoru ema Izrael sira (Jos. 24:11). Enkuantu kolapsu husi moru sira Jerikó nian maka rezultadu husi milagre divinu ida, povu Izrael tenke envolve ativamente iha funu no hasoru rezisténsia maka’as hosi sidade nia abitante sira.
Izrael nia partisipasaun iha konflitu armadu sai hanesan dalan ida atu dezenvolve konfiansa inkondisionál iha Yahweh nia tulun. Maibé, ema sira sempre fó hanoin ( Jos 7:12, 13; Jos 10:8 ) katak rezultadu husi funu ida-idak mak ikusmai Nai nia liman, no dalan úniku ne’ebé sira bele influensia rezultadu husi militár ida konflitu maka liuhosi sira nia atitude fiar nian, ka la fiar, ba promesa sira Nai. Hili ne’e sira rasik.
Sexta * 24 de Outobru
Hanoin liután: Lee Ellen G. White, “The Fall of Jericho,” pp. 487–493, in Patriarchs and Prophets.
Bainhira rebeliun hasoru Maromak nia autoridade mosu iha universu, karik Maromak sei para atu sai saida maka Nia esensialmente, labele muda, no eternamente no fó hadook lideransa universu tomak nian ba Ninia kriatura rebelde ida, ka Nia sei sai Aman ne’ebé santu, loos, domin, no mizerikórdia ba buat hotu-hotu eziste. Bíblia aprezenta imajen daruak, no iha kazu ida-ne’e, konfrontu entre forsa sira aat nian no Ninia kbiit maka inevitavel.
Bainhira podér polítiku ka sosioistóriku sira ne’ebé asosiadu ho kaótiku no forsa kósmika rebelde sira hatudu atitude dezafiante hanesan hasoru Yahweh, Nia, nu’udar Nai Soberanu universu nian, intervein. Motivu Yahweh nian hanesan funu-na’in sai hanesan prefigurasaun ida hosi vitória ikus ne’ebá, ne’ebé ikusmai sei tau rohan ida ba konflitu kósmiku ne’ebé la’o hela entre di’ak no aat (Apok. 20:8–10). Aleinde ne’e, Israel nia funu divinu sira la’ós de’it reflete vislumbre ida hosi konflitu kósmiku hanesan iha espellu maibé halo parte iha polémika hanesan, antesipa Maromak nia julgamentu tempu ikus nian iha esfera istória atuál nian.
“Maromak halo sira nia priviléjiu no sira nia devér atu tama iha rai iha tempu Nia nomeasaun, maibé liuhosi sira nia neglijénsia intensionál katak lisensa ne’e retira ona. . . . La’ós Nia hakarak atu sira manán rai ne’e liuhosi funu; maibé ho obediénsia maka’as ba Ninia ukun-fuan sira. ”—Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 392
Pergunta ba Diskusaun:
- Oinsá maka background konflitu kósmiku ajuda ita-boot atu komprende di’ak liután Nai haruka Izrael atu halo funu?
- Iha klase, diskute ita-boot nia resposta sira ba pergunta Segunda-feira nian kona-ba realidade hosi polémika boot no oinsá ida-ne’e akontese iha mundu haleu ita. Saida maka ita-nia papél iha polémika ida-ne’e, no oinsá ita buka atu kumpre ida-ne’e?
- Oinsá ita bele aplika prinsípiu hamriik metin no hein Na’I hodi luta ba ita iha ita nia vida espiritual?
- Dala barak, iha ami nia diskusaun no dezentendimentu okazional iha igreja, ami hakarak haree sé maka iha ami nia sorin. Oinsá ita tenke muda ita-nia atitude tuir Josué 5:13-15?
