Lisaun 9 * 1-7 de Novembru 2025
“Herdeiru husi Promesa, Prizioneiru husi Esperansa”
Sábadu Lokraik
Lee no Estuda Semana Ida-ne’e nian: Jen 3:17-24; Deut 6:3, Jos 13:1-7; Ebr 12:28; Lev 25:1-5, 8-13; Ezek 37:14, 25
Versu Memoria: Fila fali ba ita-nia fatin seguru, Oh ema kastigu sira ne’ebe iha esperansa! Iha loron ne’e kedas Ha’u fo hatene: Ha’u sei fo fila fali ba ita dala rua. (Zakarias 9:12_Biblia Kadi)
Josué 13-21 kontein lista naruk sira kona-ba markadór fronteira jeográfiku sira ne’ebé delinea porsaun sira rai nian ne’ebé aloka ba suku sira Israel nian. Ba leitór modernu, lista sira-ne’e bele parese la relevante, maibé sira bazeia ba komprensaun teolójika ida kona-ba Rai Prometidu ne’ebé signifikativu ba ita ohin loron. Liuhusi lista konkretu sira-ne’e, Maromak hakarak hanorin ema Izraél sira katak rai neʼe laʼós mehi deʼit. Ida-ne’e promete ona ba sira iha dalan ida ne’ebé tanjível tebes, no bele sukat. Maibé sira tenke halo promesa ne’e realidade hodi atua tuir ida-ne’e.
Katak, sim, Maromak sei fó rai ba sira nu’udar eransa; buat sei sai prezente ida, ne’ebé halo hodi kumpre saida maka Nia promete ba sira aman sira “Tebes, Ha’u tau rai ne’e iha imi nia oin, nune’e tama ba n hadau rai ne’e, ne’ebe Nai jura ona atu fo ba imi nia bei-ala sira, ba Abrao, Isak, no jaco, no ba sira nia bei-oan sira ne’ebe tuir mai” (Deut 1:8). Maibé sim, sira mós iha sira nia parte atu hala’o.
Iha semana ida ne’e ita sei haree ba konseitu teolójiku balun ne’ebé iha relasaun ho Rai Prometidu no ninia implikasaun espirituál ba sira ne’ebé reklama promesa hotu ne’ebé hetan iha Jezús.
* Estuda lisaun semana ida-ne’e nian hodi prepara ba loron Sábadu, 29 de Novembru
Domingu * 23 de Novembru
Eden no Kanaan
Lee Gênesis 2:15 no Gênesis 3:17–24. Saida maka konsekuénsia sira hosi Monu, kona-ba espasu moris hosi kaben-na’in umanu dahuluk nian?
____________________
Iha Kriasaun, Maromak tau Adão no Eva iha ambiente perfeitu ne’ebé maka iha abundánsia no beleza. Kaben-naʼin primeiru hasoru sira-nia Kriadór iha fatin furak neʼebé bele fó ba sira-nia nesesidade fíziku hotu. Aleinde Maromak nia liafuan ne’ebé ko’alia, Jardim Eden sai hanesan sentru aprendizajen ida iha ne’ebé Adão no Eva hetan koñesimentu signifikativu kona-ba Maromak nia karakterístika no moris ne’ebé Nia hakarak ba sira. Tanba ne’e, bainhira sira hakotu relasaun konfiansa ho sira nia Kriadór, sira nia relasaun ho Jardim Eden mós muda, no nu’udar sinál relasaun ne’ebé kotu, sira tenke sai hosi jardín. Sira lakon teritóriu neʼebé Maromak fó ba sira. Nuneʼe, Jardim Eden sai símbolu moris ne’ebé nakonu, no ita sei deskobre filafali ninia motivu sira iha tema Rai Prometidu nian.
Oinsá maka patriarka sira haree promesa rai nian? (Haree Gén. 13:14, 15; Gên. 26:3, 24; Gên. 28:13.) Tuir ita-boot nia hanoin, saida maka signifika ba ita, nu’udar Adventista sira, atu moris nu’udar erdeiru sira promesa nian (Ebr. 6:11–15)?
_______________________
sai Rai Promesa nian ba nia no nia bei-oan sira. Nia sai nafatin Rai Promesa nian durante tinan 400. Patriarka sira la’ós duni na’in ba rai; ida-ne’e la’ós sira nian iha dalan ida ne’ebé sira bele fó ba sira nia oan sira nu’udar eransa. Maibé, ida-ne’e pertense ba Maromak, hanesan Jardim Eden pertense ona ba Nia. Hanesan Adão no Eva la halo buat ida ne’ebé fó direitu ba sira ba Jardim Eden, Israel mós la kontribui buat ida atu merese rai ne’e. Rai Prometidu maka prezente ida husi Maromak bazeia ba Ninia inisiativa. Israel laiha direitu inerente ka reklamasaun atu sai na’in ba rai (Deut. 9:4–6); tanba de’it Maromak nia grasa maka ema Israel sira bele iha ida-ne’e.
Patriarka sira maka erdeiru ba promesa sira to’o sira kumpre. Ita, nu’udar Kristu nia seguidor sira, hetan ona promesa sira ne’ebé di’ak liu (Ebr. 8:6) ne’ebé sei kumpre se ita sai “imitadór sira ne’ebé liuhusi fiar no pasiénsia simu promesa sira” (Ebr. 6:12).
Segunda * 24 de Novembru
Rai nu’udar Prezente
Lee Êxodo 3:8; Levítico 20:22; Levítico 25:23; Númeru 13:27; Deuteronômio 4:1, 25, 26; Deuteronômio 6:3; no Salmo 24:1 . Saida maka relasaun espesiál entre Maromak, Israel, no Rai Prometidu?
______________________
Iha nivel báziku tebes, rai oferese identidade fíziku ba nasaun ida. Hodi lokaliza nasaun, ida-ne’e mós determina okupasaun no estilu moris nasaun nian. Atan sira laiha abut no la pertense ba fatin ida; ema seluk gosta rezultadu sira husi sira nia servisu. Iha rai signifika liberdade. Identidade hosi ema sira ne’ebé hili iha ligasaun maka’as ho sira nia hela-fatin iha rai.
Iha relasaun espesiál entre Maromak, Israel, no rai. Israel simu rai husi Maromak nu’udar prezente, la’ós nu’udar direitu ne’ebé labele hasai. Povu ne’ebé hili bele sai na’in ba rai enkuantu sira iha relasaun aliansa nian ho Yahweh no respeita aliansa nia preseptu sira. Ho liafuan seluk, sira labele hetan rai no nia bensaun sira lahó bensaun husi Maromak.
Iha tempu hanesan, loos duni katak rai ne’e fornese lente ida ne’ebé liuhosi ema Israel sira bele komprende di’ak liután Maromak. Moris iha rai ne’e sei sempre fó hanoin ba sira kona-ba Maromak ida ne’ebé laran-metin, kumpre promesa, no bele tau fiar. Rai ka Israel sei la eziste lahó inisiativa Maromak nian, ne’ebé maka Fonte no fundasaun ba sira nia ezisténsia. Enkuantu ema Israel sira iha Ejitu, mota Nilo no sistema irigasaun, hamutuk ho serbisu maka’as, fornese ai-horis sira ne’ebé sira presiza ba subsisténsia. Kanaan la hanesan. Sira depende ba udan atu hetan sira nia kolleita barak, no Maromak de’it maka bele kontrola tempu. Nuneʼe, rai neʼe fó-hanoin ba povu kona-ba sira-nia dependénsia beibeik ba Maromak.
Maski Israel simu rai nu’udar prezente husi Yahweh, iha sentidu ikus, Maromak rasik mak sai nafatin na’in. Nu’udar na’in loloos ba buat hotu rai (Sal. 24:1), Yahvé iha direitu atu atribui rai ba Israel ka atu hasai. Se Maromak maka rai nia na’in, ema Israel sira no, ho estensaun, ema hotu-hotu maka ema estranjeiru no ema estranjeiru, ka iha terminolojia modernu, ita hotu maka Maromak nia bainaka ba tempu naruk iha Ninia rai/rai.
Iha naroman 1 Pedro 2:11 no Ebreu 11:9–13, saida maka signifika ba ita-boot pesoalmente atu moris hanesan ema estranjeiru no ema estranjeiru ne’ebé hein ba sidade ne’ebé nia dezeñadór no konstrutór maka Maromak rasik?
Tersa * 25 de Novembru
Dezafiu Rai nian
Lee Josué 13:1-7. Maski rai-Kanaan maka prezente ida husi Maromak, saida maka dezafiu sira ne’ebé mai bainhira iha rai-ne’e?
______________________
Tanba durante sékulu barak ona ema Izraél sira moris nu’udar atan, sira nia abilidade militár la to’o atu konkista rai ne’e. La’ós mós sira nia na’in atan sira, ema Ejitu sira, ho sira nia matenek no ekipamentu di’ak ezérsitu sira, bele okupa ida-ne’e permanentemente. Ema Ejitu sira nunka konkista Kanaan kompletamente tanba sidade sira ne’ebé iha moru labele tama. Agora nasaun ida ne’ebé uluk atan sira hetan haruka atu konkista rai ida ne’ebé sira nia na’in uluk labele domina. Se sira atu sai na’in ba rai, ida-ne’e sei liuhusi Maromak nia grasa de’it, la’ós liuhusi sira nia esforsu rasik.
Josué 13 to’o 21 ko’alia kona-ba fahe rai ba suku oioin Israel nian. Fahe ida-ne’e la’ós de’it hateten ba ema Izraél saida maka fahe ona ba sira maibé mós saida maka tenke okupa nafatin iha teritóriu ne’ebá. Ema Izraél bele hela ho seguru iha rai neʼebé Maromak fó ba sira nuʼudar liman-rohan. Sira maka arrendatáriu sira ne’ebé loos no lejítimu ba rai ne’ebé Maromak nia na’in. Maibé, Maromak nia inisiativa tenke kompara ho resposta umana. Livru nia metade dahuluk hatudu oinsá Maromak fó rai hodi hasai ema Kanaan sira; parte daruak relata kona-ba oinsá Israel foti rai ne’e hodi hela iha ne’ebá.
Kompleksidade konkista nian ida-ne’e ilustra dinámika ita-nia salvasaun nian. Hanesan ho Israel, ita labele halo buat ida atu hetan ita-nia salvasaun (Ef. 2:8, 9). Ne’e prezente ida, hanesan rai ne’e Maromak nia prezente ba Israelita sira bazeia ba sira nia relasaun aliansa ho Nia. Ida-ne’e konserteza la bazeia ba sira nia méritu (haree Deut. 9:5)
Maibé, atu ema Israel sira bele goza Maromak nia prezente, sira tenke asume responsabilidade hotu ne’ebé mai ho moris iha rai, hanesan ita tenke liuhosi prosesu ita-nia santifikasaun nian iha obediénsia domin nian ba ezijénsia sira sai sidadaun Maromak nia reinu nian. Maski la’ós buat ne’ebé hanesan, paralelu entre sira hetan rai liuhosi grasa no ita hetan salvasaun liuhosi grasa besik tebes. Ita hetan ona prezente neʼebé furak tebes, maibé ida-neʼe mak buat neʼebé ita bele lakon se ita la kuidadu.
Oinsá mak ema kristaun sira ohin loron hasoru susar neʼebé hanesan ho sira neʼebé iha relasaun ho okupa rai neʼebé Maromak promete ona? Haree Fil. 2:12, Heb.12:28.
Kuarta * 26 de Novembru
Jubileu
Rai ne’e sentrál tebes ba ezisténsia Israel nian nu’udar Maromak nia povu ne’ebé labele fahe nu’udar buat ida tomak. Ida-ne’e tenke fahe tuir suku, klan, no família sira (Núm. 34:13–18) atu nune’e bele prevene ida-ne’e sai pose hosi elite prinsipál balun.
Lee Levítico 25:1–5, 8–13. Tinan sabátiku no tinan liberdade nian mak objetivu saida?
_______________________
Iha kontraste ho Ejitu, iha ne’ebé sidadaun sira lakon beibeik sira nia rai no sai Faraó nia atan sira, Maromak nia objetivu ba ema Israel sira maka sira sei nunka sai laiha direitu ba tempu indefinidu. Laiha ema ida, fora hosi klan no família ne’ebé maka rai ne’e hetan uluk, bele sai na’in ba rai ne’e. Tuir loloos, tuir Maromak nia planu, rai ne’e literalmente nunka bele fa’an; ida-ne’e bele aluga de’it tuir ba nia valór ne’ebé estabelese hosi númeru tinan sira ne’ebé sei hela to’o jubileu tuirmai. Tanba ne’e, parente sira hosi ema ida ne’ebé iha obrigasaun atu “fa’an” nia rai bei’ala nian iha devér atu sosa fali rai ne’e antes jubileu (Lev. 25:25).
Fahe rai sai hanesan janela ida ba Maromak nia fuan. Nu’udar ita-nia Aman iha lalehan, Nia hakarak Nia oan sira atu sai laran-luak ho sira ne’ebé ladún iha sorte no atu husik sira nia rai sira atu fó-han sira kada tinan hitu. Tinan sabátiku aplika prinsípiu ukun-fuan Sábadu nian iha eskala ne’ebé boot liu. Aleinde valoriza no enkoraja serbisu maka’as, na’in ba rai mós husu respeitu no laran-di’ak ba sira ne’ebé hasoru dezafiu finanseiru.
Lejislasaun kona-ba propriedade rai nian fó oportunidade ba ema Israel ida-idak atu hetan libertasaun hosi sirkunstánsia opresaun sira ne’ebé maka hetan hosi eransa ka auto-induzidu no atu hahú moris foun
Iha esénsia, ida-ne’e mak objetivu prinsipál evanjellu nian: atu halakon distinsaun entre riku no kiak, empregadór no empregadu, privilejiadu no kiak, hodi tau ita hotu iha fatin hanesan hodi rekoñese ita-nia nesesidade kompletu ba Maromak nia grasa.
Infelizmente, Israel neglijénsia atu mantein padraun ne’ebé maka Maromak estabelese no, liutiha sékulu barak, avizu sira kona-ba despose sai kumpre (2 Cr. 36:20, 21).
Oinsá maka prinsípiu sira kona-ba fahe rai Israel nian no loron Sábadu nian bele fó hanoin mai ita katak, iha Maromak nia matan, ita hotu hanesan? Oinsá maka Sábadu bele ajuda ita atu hatete “lae” ba siklu esplorasaun, viziózu sira konsumerizmu nian ne’ebé maka halerik sosiedade barak?
Kinta * 27 de Novembru
Rai ne’ebé Restaura ona
Lee Jeremias 24:6; Jeremias 31:16; Ezequiel 11:17; Ezequiel 28:25; no Ezequiel 37:14, 25. Saida mak Maromak nia promesa kona-ba Izraél fila fali ba Rai Promete, no oinsá mak ida-neʼe sai loos?
_______________________
Durante ezíliu Babilónia nian, ema Israel sira esperiénsia la’ós de’it realidade triste katak sira laiha abut maibé mós promesa katak sira nia relasaun ho Maromak, maski sai konkretu liuhosi promesa rai nian, la kondisiona, no limitadu ba, pose rai nian. Wainhira ema Israel sira konfesa sira nia sala, arrepende an, no buka Nai ho sira nia fuan tomak, Maromak kumpri fila fali Nia promesa, no Nia lori sira fila fali ba sira nia rai nudar sinal ba sira nia restaurasaun. Katak, Nia nafatin sira nia Maromak, maski sira seidauk iha rai.
Maibé, hanesan promesa katak Israel sei sai na’in ba rai ne’e ba nafatin maka kondisionál (Deut. 28:63, 64; Jos. 23:13, 15; 1 Reis 9:7; 2 Reis 17:23; Jer. 12:10–12), nune’e mós promesa atu hela fali no halo Israel buras iha rai ne’e hafoin ezíliu. Iha tempu hanesan, profeta sira Testamentu Tuan nian hatudu ba restaurasaun ida ne’ebé futuru liurai David nian sei lori (Isa. 9:6, 7; Zac. 9:9, 16). Promesa ida-ne’e sai loos iha Jezús Kristu nia moris, mate no moris-hi’as, iha ne’ebé maka promesa hotu-hotu ba Israel antigu sei sai loos.
Iha Testamentu Foun, la temi diretamente Rai Prometidu, maibé hateten mai ita katak Maromak nia promesa sira kumpre ona iha no liuhosi Jezús Kristu (2 Kor. 1:20, Rom. 15:8). Nune’e, iha Kristu nia naroman, rai ne’e interpreta fali, no nia sai símbolu bensaun espirituál sira ne’ebé Maromak planeia atu fó ba Ninia povu fiél iha ne’e no agora (Ef. 2:6) no iha futuru.
Kumprimentu ikus hosi promesa divina kona-ba deskansa, abundánsia, no moris-di’ak iha rai sei akontese iha rai foun, libertadu hosi sala no ninia konsekuénsia sira. Iha sentidu ne’ebá, nu’udar sarani, ita-nia esperansa bazeia ba Kristu nia promesa katak Nia sei fila fali no, hafoin períodu tinan 1,000 iha lalehan, estabelese Ninia reinu rohan-laek iha rai ne’ebé halo foun. Ida-ne’e sei sai realizasaun ikus liu ba promesa sira hotu kona-ba rai.
Lee João 14:1-3, Tito 2:13, no Apokalipse 21:1-3. Esperansa ikus saida maka ita hetan iha versíkulu sira-ne’e, no tanbasá maka Jezús nia mate garante ita atu kumpre esperansa ida-ne’e?
Sexta * 28 de Novembru
Hanoin liután: Lee Ellen G. White, “The Controversy Ended,” pp. 672–6788, in The Great Controversy
“Ita sei hetan salvasaun rohan-laek bainhira ita tama liuhusi odamatan sira iha sidade. Nune’e ita bele haksolok tanba ita hetan salvasaun, salvasaun rohan-laek. Maibé to’o tempu ne’ebá ita presiza halo tuir apóstolu nia orden, no atu ‘ta’uk, keta, tanba ita iha promesa ida atu tama iha nia deskansa, ita ida sei la to’o ida-ne’e’ [Ebreu 4:1]. Iha koñesimentu kona-ba Kanaan, hananu knananuk sira Kanaan nian, haksolok ho perspetiva atu tama iha Kanaan, la lori Israel nia oan sira ba to’os-uvas no ai-oliveira sira rai prometidu nian. Sira bele halo ida-ne’e sai sira nian iha lia-loos de’it liuhosi okupasaun, hodi kumpre kondisaun sira, hodi ezerse fiar moris iha Maromak, hodi apropria ninia promesa sira ba sira-nia an rasik.”. —Ellen G. White, Youth’s Instructor, February 17, 1898.
“Iha Bíblia eransa ema salvadu nian hanaran ‘rai ida.’ Ebreu 11:14–16. Iha ne’ebá Bibi-Atan lalehan nian lori Nia bibi-lubun ba bee-matan moris nian. Ai-hun moris nian fó fuan fulan-fulan, no ai-hun nia fulin sira ba servisu ba nasaun sira. Iha mota ne’ebé suli beibeik, hanesan ai-hun sira, no iha sira-nia sorin. tau sira nia sombra iha dalan sira ne’ebé prepara ona ba Na’i nia libertasaun sira. Iha ne’ebá rai-tetuk sira ne’ebé namkari sai foho sira ne’ebé furak, no foho sira Maromak nian hasa’e sira nia tutun aas sira iha rai-tetuk sira ne’ebé hakmatek, iha mota moris sira-ne’e nia sorin, Maromak nia povu, peregrinu sira ne’ebé kleur tebes no la’o-rai sira, sei hetan uma ida.”
Pergunta ba Diskusaun:
- Hanoin kona-ba Rai Prometidu nu’udar símbolu moris ne’ebé nakonu ne’ebé Kristu promete ba Ninia seguidor sira iha João 10:10. Oinsá maka benefísiu sira husi moris iha rai ne’ebé rikusoin reprezenta bensaun sira husi salvasaun?
- Saida maka relasaun entre sai sidadaun ba rai ida no moris ho estilu moris ida? Oinsá ida afeta ida seluk? Saida maka implikasaun sira hosi sai sidadaun sira Maromak nia reinu nian?
- Nu’udar ema, ita sente deziludidu beibeik ho ema seluk nia promesa sira no dalaruma ho promesa sira ne’ebé ita halo ba ita-nia an rasik. Tanba saida maka ita-boot bele fiar Maromak nia promesa sira?
- Oinsá mak ita bele halo promesa kona-ba rai foun sai parte husi ita-nia futuru iha dalan neʼebé loos no konkretu, maski agora?
