Livru eskola Sabatina Tetun Lisaun 8 Kristu nia Preeminénsia

Lisaun 8

“Kristu nia Preeminénsia”

Sábadu Lokraik

Lee no Estuda Semana Ida-ne’e nian:Jen 1:26,27; Kol 1:13-19; Joao 1:1-3; Ef 1:22; 1 Kor 12:12-27; 1 Kor 4:9; Rom 6:3,4

Versu Memoria: Nia mak Ilas Maromak nian, maski ita labele haree Maromak. Nia mak oan primeiru hosi kriasaun tomak. Tanba Maromak kria buat hotu liuhusi Nia, buat ne’ebé iha lalehan no iha mundu, buat ne’ebé ita bele haree no labbele haree, inklui kadunan sira, ukun sira, nai ulun sira no podér sira. Maromak kria buat hotu liuhhosi Nia no tanba Nia (Kolose 1:15-17_Biblia Kadi).

Ho lisaun semana ida-ne’e nian, ita hahú fali ita-nia konsiderasaun kona-ba Kolosenses (haree Lisaun 1 no 2). Iha Lisaun 2, Kinta-feira, ita haree katak iha Kolosenses 1:9–12, Paulo reza ba sarani sira iha Kolose, hodi husu atu sira bele moris tuir dalan ne’ebé Maromak gosta. Iha versíkulu 12 no 13, nia kontrasta reinu rua: ida naroman nian no nakukun nian, “reinu naroman nian” (Kol. 1:12) no “domíniu nakukun nian” (Kol. 1:13). Aman Maromak kualifika ona ita atu hola parte iha eransa rohan-laek reinu naroman nian, liberta ita husi nakukun nia kbiit, no “transfere ita ba nia Oan-Mane doben nia reinu, iha ne’ebé ita hetan redensaun, perdaun ba sala sira” (Kol. 1:13, 14).

Ho liafuan seluk, iha Jezús, Jezús nia pesoál, ne’ebé mós Maromak ita-nia Kriadór, maka ita hetan redensaun. Nia serbisu ba ita-nia redensaun ba ita, no liuhosi fiar iha Nia ita muda ona hosi reinu nakukun nian ba iha Nia Oan-Mane doben nia reinu.

Iha semana ida-ne’e ita sei haree ba deklarasaun ida ne’ebé komprensivu no sublime liu kona-ba Jezús iha Testamentu Foun. Saida maka signifika katak Jezús maka “Maromak invizível nia ilas”, maibé mós “oan dahuluk iha kriasaun tomak” (Kol. 1:15)?

* Estuda lisaun semana ida-ne’e nian hodi prepara ba loron Sábadu, 21 de Fevereiru.

Domingu * 15 de Fevereiru

“Imajen invizível Maromak nian”

Bainhira ita hateke ba espellu ka ba fotografia ida, ita haree imajen ida kona-ba ita-nia an rasik, maibé ida-ne’e maka reprezentasaun ida ne’ebé latan, ho dimensaun rua. Iha aspetu balu, eskultura ida fó ideia ida ne’ebé klaru liu maibé nafatin dook hosi realidade moris, ne’ebé dada iis, no animadu. Konseitu bíbliku kona-ba imajen, enkuantu dalaruma refere ba reprezentasaun ki’ik sira-ne’e, sujere buat ruma ne’ebé luan liu.

Lee Gênesis 1:26, 27; Gênesis 5:3; 1 Korinto 15:49; 2 Korinto 3:18; no Ebreu 10:1. Halo rezumu ba signifikadu oioin hosi “imajen” iha pasajen sira-ne’e. Oinsá maka sira bele diferente hosi deskrisaun kona-ba Jezús nu’udar Maromak nia imajen?

____________________

Ema kria atu sai hanesan Maromak ho posivel— fíziku, espirituál, relasionál, no funsionál. Maski nune’e, sira reflete Maromak nia imajen iha aspetu balu de’it, no sala estraga ona ida-ne’e. Maibé Jesus fó kbiit ba ita atu “haree” Maromak neʼebé matan la haree. “Ema ne’ebé haree ona Ha’u,” Jezús hatete, “haree ona Aman” (João 14:9). Nia maka “impresaun loloos” hosi Maromak nia natureza (Ebr. 1:3). Nia maka Maromak nia hanoin ne’ebé sai rona no Maromak nia karakter ne’ebé sai vizivel.

Lee Mateus 11:27 no João 1:1, 2, 14, 18. Tanbasá mak Jesus mesak deʼit mak bele hatudu sai Aman?

__________________

Nota maneira sira seluk ne’ebé Jezús deskreve Ninia relasaun ho Aman Maromak:

• “Ha’u nia Aman serbisu to’o agora, no ha’u mós serbisu” (João 5:17).
• “Ha’u ho Ha’u Aman ida de’it” (João 10:30).
• “Laiha ema ida mak bele mai Aman, se la liu husi Ha’u” (João 14:6).

Jezús mós deskreve beibeik Nia-An iha sentidu absolutu iha termu sira Maromak nia naran nian: “HA’U MAK” (haree Êxodo. 3:14); “Ha’u mak paun moris nian” (João 6:35); “Ha’u mak mundu nia naroman” (João 8:12); “Haʼu mak bibi-atan neʼebé diʼak” ( Joao 10:11, 14 ); “Ha’u mak moris-hi’as no moris” (João 11:25); “Ha’u iha Aman, no Aman iha ha’u” (João 14:11); no “Molok Abraão moris, Haʼu iha ona” (João 8:58)

Se Jezús maka ema seluk duké Maromak rasik, saida maka ida-ne’e sei signifika exetu katak Aman haruka kriatura ruma atu mate ba ita? Tanba saida maka ida-ne’e radikálmente, no krusialmente, diferente tebes hosi Maromak rasik, iha Kristu nia Persona, mate ba ita?

Segunda * 16 de Fevereiru

“ Oan Primeiru husi Kriasaun Hotu “

Iha Testamentu Foun, termu sira “primeiru” no “primeiru” kuaze sempre refere ba Jezús (haree Lucas 2:7, Rom. 8:29, Ebr. 1:6, Apok. 1:5), inklui akontesimentu rua ne’e iha Kolosenses. Maibé maski bainhira ida-ne’e refere ba ema seluk, ida-ne’e la nesesariamente signifika ida ne’ebé moris uluk tuir kronolojia. Konseitu bíbliku kona-ba “oan-mane dahuluk” subliña relasaun espesiál ne’ebé oan-mane ida iha ho nia aman, la haree ba orden moris nian. No mós, iha kazu sira kona-ba oan-mane sira ne’ebé ki’ik liu sai proeminente liu: Isaac, Jacob, no Joseph, atu temi de’it balun

David, maski oan-mane ki’ik liu hosi oan-mane na’in ualu, hetan kose-mina nu’udar liurai (1 Sam. 16:10–13), no liuhosi salmista Maromak hatete, “Ha’u sei halo nia sai Ha’u nia oan-mane dahuluk, liurai aas liu rai nian” (Sal. 89:27). Nia mós hateten ba Moisés, “Israel maka ha’u nia oan-mane dahuluk” (Éxodo. 4:22). Iha sentidu ida-ne’e, entaun, termu ne’e konota uluk iha termu sira preeminénsia nian.

Lee Kolosenses 1:15-17. Razaun saida maka Paulo fó ba Jezús ne’ebé bolu “oan dahuluk iha kriasaun tomak”?

_______________________

Klaru katak Paulo la dehan katak Jesus mak ema primeiru neʼebé kria. Tuir loloos, nia esklui kategorikamente posibilidade ne’e. Dala rua, iha dalan rua ne’ebé la hanesan, nia hatete katak Jezús kria buat hotu. Sira kria husi Nia no ba Nia (Kol. 1:16). Iha kazu rua ne’e, Jezús indika nu’udar ajente pesoál ne’ebé liuhosi nia Maromak hala’o prosesu Kriasaun nian (haree mós Ef. 3:9, João 1:1-3, Apok. 4:11).

Paul nia deklarasaun ne’e komprensivu liután. Hotu-hotu signifika buat hotu— espasialmente (lalehan no rai), ontolójikamente (vizivel no invizível), no funsionalmente (tronu sira, domíniu sira, prinsípiu sira, podér sira). Termu sira ikus ne’e normalmente refere ba ser anju sira (haree Ef. 3:10, Ef. 6:12). Hanesan atu asegura katak nia labele hetan komprensaun sala, Paulo mós indika

katak Jezús eziste “molok buat hotu” (Kol. 1:17). Espresaun Gregu bele signifika presedénsia iha ranku no mós iha tempu, maibé iha instánsia sira seluk hotu iha Paulo nia hakerek sira, ida-ne’e refere ba tempu (haree, porezemplu, 1 Kor. 2:7, Gal. 1:17, Ef. 1:4).

Razaun seluk ne’ebé maka Paulo fó ba Jezús nia preeminénsia maka “buat hotu-hotu iha nia” (Kol. 1:17, NET). Liafuan Gregu (synistēmi) signifika “halibur hamutuk” ka “halo unidade”. Jezús maka fatór unifikadór universu nian, la’ós de’it tanba Ninia papél nu’udar Kriadór maibé mós tanba Nia mak Redentór.

Maromak, Kriadór, mate ba ita. Saida maka ami nia obra sira bele aumenta ba ida-ne’e? Tanba saida maka ideia katak ita-nia serbisu sira bele aumenta ba saida maka Kristu halo ona ba ita maka blasfemia?

Tersa * 17 de Fevereiru

“Ulun Isin nian (Igreja)”

Lee Éfeso 1:22 no Koloso 2:10 . Saida maka “ulun” signifika iha pasajen sira-ne’e? Saida maka Paulo hakarak hatete bainhira nia bolu Jezús nu’udar “ulun ba igreja” (Ef. 5:23)?

_____________________

Ne’e naturál atu ko’alia kona-ba ulun iha sentidu metafóriku ida hodi refere ba pozisaun lideransa nian, hanesan reflete iha lian barak iha mundu tomak. Ita hetan uzu hanesan iha Testamentu Tuan no Testamentu Foun tomak. Haree oinsá “ulun” uza iha tuirmai

versíkulu sira:

1. Êxodo 18:25 —Moisés hili “ema matenek sira husi Izraél tomak, no foti sira nuʼudar ulun-naʼin ba povu, ukun-naʼin ba rihun ba rihun, ukun-naʼin ba atus atus ida, ukun-naʼin ba ema naʼin-lima-nulu no ukun-naʼin ba ema naʼin-sanulu”.
2. Números 31:26—“xefe sira husi umakain sira” .
3. Deuteronômio 28:13—Maromak sei halo Izraél sai “ulun, laʼós ikun” se sira halo tuir Nia.
4. Isaías 7:8—“Tanba Síria nia ulun maka Damasku, no Damasku nia ulun maka Rezin.”
5. Oséias 1:11—“Judá nia oan sira no Israel nia oan sira sei . . hili ulun ida de’it ba sira-nia an”.
6. Miquéias 3:9—“Imi ulun-na’in sira husi umakain Jacob nian no ukun-na’in sira husi umakain Israel nian”.
7. 1 Korinto 11:3 —“Mane ida-idak nia ulun mak Kristu.”

Nune’e, Kristu nu’udar ulun igreja nian fornese lideransa, orientasaun, no alimentasaun ba igreja nia unidade no kreximentu (haree Kol. 2:19). Lee 1 Korinto 12:12-27. Iha ne’e mós Paulo deskreve igreja nu’udar “isin”.

Aspetu saida tan husi igreja ne’ebé maka hato’o husi metáfora ida-ne’e?

_________________

Hanesan isin-lolon labele moris lahó ulun, bainhira isin-lolon nia parte ida lakon ka hetan kanek, moris bele sai susar liután. Dala barak ita la rekoñese oinsá importante buat ruma to’o ita lakon ida-ne’e.

Se ita-boot tenke husik liman-ain ka matan ida, saida maka ita-boot sei hili? Saida maka ida-ne’e hateten ba ita-boot kona-ba oinsá ema ida-idak importante nu’udar membru igreja nian?

Kuarta * 18 de Fevereiru

“Inísiu” (no Inisiadór)

Lee Kolose 1:18 . Saida maka ligasaun entre ideia kona-ba Kristu nu’udar ulun no Nia nu’udar “inísiu”?

___________________

Iha lia-ebraiku liafuan sira ba ulun (roʾš) no inísiu (rēʾšît) iha relasaun. Instánsia dahuluk hosi liafuan ikus iha Eskritura maka iha Gênesis 1:1: “Iha inísiu [rēʾšît] Maromak kria lalehan no rai.” Jesus maka ulun ba umanidade no ba igreja, la’ós de’it tanba Enkarnasaun maibé mós tanba Nia maka Kriadór. Iha lia-gregu, liafuan ba hahú (archē) iha signifikadu neʼebé luan. Iha ne’e, “inísiu” refere ba Jezús nu’udar fonte ka inisiadór igreja nian (Kol. 1:18), no tanba ne’e nia Ulun, hanesan Nia mak “inísiu” ka inisiadór Kriasaun nian.

Jezús la’ós de’it inisiadór iha termu sira Kriasaun no igreja nian, Nia mós—liuhusi Ninia moris-hi’as hosi mate (Rom. 6:3, 4)—inisiadór ba kriasaun foun. Tanba salan nia kolen mak mate, Nia vitória hasoru mate hatudu mós Nia vitória hasoru sala no Nia kbiit atu kria hikas ita tuir Nia ilas. Buat sira-ne’e hotu hatudu tansá Nia maka “oan dahuluk hosi mate” (iha signifikadu hosi “oan dahuluk”, haree estudu Segunda-feira nian). Nia maka moris-hi’as ne’ebé importante liu, maski la’ós dahuluk (Moisés maka dahuluk, tanba ne’e maka disputa ho diabu mosu kona-ba nia isin [Judas 9]). La ho Kristu nia moris-hi’as, laiha ema ida maka bele moris hi’as hosi mate.

Ida-ne’e ajuda iha pontu ida-ne’e atu haree filafali badak razaun hotu-hotu ne’ebé Paulo fó ba Jezús iha preeminénsia:

1. Nia mak manifestasaun perfeita Maromak invizível nian.
2. Nia mak ajente neeb kria buat hotu-hotu.
3. Nia eziste molok buat hotu-hotu, no buat hotu-hotu halibur hamutuk iha Nia.
4. Nia mak igreja nia ulun, ne’ebé mak Nia isin lolon.
5. Nia maka inisiadór ba Kriasaun no kriasaun foun.
6. Nia manán ona sala no mate no nune’e hetan direitu atu hamoris fali ema hotu ne’ebé tausira nia konfiansa iha Nia nudar Maksoin.
7. Jezús sempre eziste, maibé agora, tanba buat sira-ne’e hotu, Nia mai atu ihapreeminénsia nu’udar Xefe ba umanidade no Xefe ba igreja.

Saida maka ita-boot tenke muda atu nune’e ita-boot bele esperiénsia di’ak liután Kristu nia preeminénsia iha ita-boot nia moris rasik?

Kinta * 19 de Fevereiru

“Atu Rekonsilia Buat Hotu”

Lee Kolosenses 1:19, 20. Saida maka rekonsiliasaun ne’ebé mai liuhosi Krús, no to’o iha ne’ebé maka ida-ne’e komprensivu?

__________________

Paulo uza espresaun ida ne’ebé interesante tebes iha lian Gregu hodi kulmina nia deskrisaun kona-ba Jezús, hodi hatudu fali ba Aman, ne’ebé temi iha Kolosenses 1:12. Ninia plenitude maka Aman kontente atu hela iha Jezús (kompara ho Kol. 2:9). Saida maka “plenitude” ida-ne’e? João refere ba ida-ne’e nu’udar Aman nia glória, “nakonu ho grasa no lia-loos” (João 1:14).

Maibé, bazeia ba pasajen ida-ne’e, “plenitude” ne’e abranje buat barak. Ida-ne’e hakuak Maromak nia eternidade no auto-ezisténsia no Ninia kbiit atu kria no kria filafali. Importante liu, ida-ne’e subliña Ninia matenek hodi manán sala no mate liuhosi meiu ne’ebé maka labele imajina—Krús. No nune’e, Nia transforma objetu ne’ebé la iha glória liu ba sasin ida kona-ba Ninia domin rohan-laek ba kriasaun ida-idak. “Basá Maromak hadomi tebes mundu to’o fó Nia Oan Mane mesak, atu ema hotu ne’ebé fiar iha Nia labele lakon, maibé hetan moris rohan-laek” (João 3:16).

Dalan úniku ne’ebé maka sala bele hetan duni derrota ba nafatin, no buat hotu-hotu bele hetan rekonsiliasaun ne’ebé bele hetan rekonsiliasaun, maka rezume iha lia-loos gloriozu ida-ne’e: Maromak hadomi—Nia hadomi universu, no Nia hadomi tebes ita to’o Nia risku buat hotu atu salva ita liuhusi Kristu nia mate iha krús. Liafuan Gregu ba “mundu” maka kosmos, ne’ebé bele abranje universu tomak. Paulo refere ba demonstrasaun universál ida-ne’e iha kontestu tuir Kristu: “Ita sai hanesan espetákulu ba mundu [kosmos, universu], ba anju sira no ba ema sira” (1 Kor. 4:9).

“Lalehan haree ho laran-susar no hakfodak Kristu ne’ebé tara hela iha krús. . . . Hodi moris rebeliun nian, Satanás no ema hotu ne’ebé hamutuk ho nia tau sira-nia an iha armonia ne’ebé la hanesan ho Maromak to’o Ninia prezensa rasik hanesan ahi ne’ebé han hotu sira.

“Maibé la’ós nune’e bainhira polémika boot ne’e sei remata. Hafoin, planu redensaun nian kompleta tiha, Maromak nia karakter revela ba intelijénsia kriadu hotu. . . .

“Di’ak, entaun, anju sira bele haksolok bainhira sira hateke ba Salvadór nia krús. . . . Kristu rasik komprende didi’ak rezultadu sira sakrifísiu nian ne’ebé halo iha Kalváriu. Ba buat sira-ne’e hotu Nia hateke ba oin bainhira iha krús Nia hakilar, ‘Hotu ona.'”—Ellen G. White, The Desire of Ages, pp. 760, 764.

Sexta * 20 de Fevereiru

Hanoin liután: “Ema ida ne’ebé maka ema de’it no hatete buat sira hanesan Jezús hatete sei la sai mestre morál ne’ebé di’ak. Nia sei sai ema ne’ebé loko-an – iha nivel hanesan ho ema ne’ebé hatete katak nia maka manu-tolun ne’ebé tunu – ka nia sei sai Diabu Infernu nian. Ita tenke halo ita-nia eskolla. Ka ema ne’e maka, no agora, Maromak nia Oan-Mane: se lae ema ne’ebé loko-an ka buat ruma ne’ebé aat liu, ita bele taka nia ibun tanba ita bele ko’alia aat. Nia no oho Nia hanesan demóniu ida; ka ita-boot bele monu iha Nia ain no bolu Nia Na’i no Maromak. Maibé ita labele mai ho lia-bosok ruma kona-ba Nia nu’udar mestre umanu ne’ebé boot Nia la husik ida-ne’e nakloke ba ita..-C. S. Lewis, Mere Christianity (New York, Collier Books, 1952), p. 41.

“Aman maka plenitude tomak husi Maromak nia isin, no invizível ba matan mortál.

“Oan-Mane mak plenitude tomak husi Maromak ne’ebé manifesta. Maromak nia Liafuan deklara Nia nu’udar ‘imajen espresa husi Ninia pesoál.’ ”—Ellen G. White, Evangelism, p. 614.

“Nia hanesan ho Maromak, rohan-laek no kbiit-naʼin tomak… Nia mak Oan-Mane neʼebé moris ba nafatin.”—Ellen G. White, Evangelism p. 615

Pergunta ba Diskusaun:

1. Hanoin liután kona-ba kestaun kona-ba Jezús nia divindade rohan-laek. Hanoin liuhosi implikasaun sira hosi planu salvasaun tomak no signifikadu hosi sakrifísiu iha krús se Jezús maka buat seluk duké Maromak rohan-laek, Ida ne’ebé nunka kria maibé sempre, hosi eternidade pasadu, eziste. Tanbasá mak hanorin neʼe importante tebes? Iha klase, ko’alia kona-ba saida maka ida-ne’e sei signifika se, tuir loloos, Jezús la’ós eternu maibé, iha dalan ruma, kria ona. Dala ida tan, saida maka lakon iha hanoin hanesan ne’e?
2. Iha kontestu Filipe 4:8, saida maka ita-boot gasta ita-boot nia tempu hanoin kona-ba? Oinsá maka saida maka ita-boot hanoin hametin ita-boot nia fiar no la’o ho Nai?
3. Diskute sitasaun finál iha leten. Saida maka implikasaun sira hosi deklarasaun, “Kuandu ita hanoin barak liután kona-ba ita-nia imperfeisaun rasik, ita sei iha forsa menus atu ultrapasa sira”? Entaun, saida maka xave atu manán? Saida maka ita-boot sei hatete ba ema ne’ebé la fiar katak Aman no Oan sempre moris hamutuk? Tanbasá mak ida-neʼe mak lia-loos neʼebé importante tebes? Oinsá ita-boot esplika katak nunka iha tempu ida ne’ebé Aman laiha Oan, exetu iha krús, bainhira iha “fahe kbiit divinu sira” temporáriu? (Haree Ellen G. White Comments, The SDA Bible Commentary, vol. 7, p. 924.)