Livru Eskola Sabatina Tetun Lisaun 10 Kompletu iha Kristu

Lisaun 10  “Kompletu iha Kristu”

Sábadu Lokraik

Lee no Estuda Semana Ida-ne’e nian:Kolose 2; Ebr 7:11; Isa 61:3; 1 Kor 3:6; Deut 31:24-26; Rom 2:28-29; Rom 7:7

Versu Memoria: Nia mak Ilas Maromak nian, maski ita labele haree Maromak. Nia mak oan primeiru hosi kriasaun tomak. Tanba Maromak kria buat hotu liuhusi Nia, buat ne’ebé iha lalehan no iha mundu, buat ne’ebé ita bele haree no labbele haree, inklui kadunan sira, ukun sira, nai ulun sira no podér sira. Maromak kria buat hotu liuhhosi Nia no tanba Nia (Kolose 2:16-17_Biblia Kadi).

Ema ruma husu ona ba ita-boot tanba sá ita-boot kumpre loron Sábadu? Karik testu memória semana ida-ne’e nian mós uza hanesan “evidénsia” hasoru ida-ne’e. Maibé, testu ne’e hakerek laos kona-ba ukun-fuan dahaat, maibé hodi hatan ba sala sira-ne’ebé hanorin hosi mestre falsu iha igreja. Saida maka erru ou sala sira-ne’e?

Primeiru, hanorin falsu ne’e deskreve nu’udar “filozofia”, “ema-nia tradisaun”, “prinsípiu báziku mundu nian”, no “laos tuir Kristu” (Kol. 2:8).

Ida-ne’e mós envolve sirkunsizaun no selebra festa Judeu nian (Kol. 2:11, 16), hamutuk ho rituál no regulamentu pureza Judeu nian ne’ebé iha ligasaun ho ai-han (Kol. 2:16, 21). Ida-ne’e envolve adorasaun ba ka ho anju ka tentativa atu banati-tuir adorasaun anju nian (Kol. 2:18).

No, ikus liu, ida-ne’e bazeia ba “ema nia ukun-fuan no doutrina sira” no karik envolve prátika asétika (Kol. 2:22, 23).

Mestre falsu sira-ne’e klaru katak relijiozu no sinseru, maibé sira mós komprende sala evanjellu. Iha semana ida-ne’e ita sei haree tanba sá. No ita sei haree tanba sá mak versíkulu memória nian la iha relasaun ho ita-nia kumpre Sábadu loron dahituk nian.

* Estuda lisaun semana ida-ne’e nian hodi prepara ba loron Sábadu, 7 de Marsu.

Domingu * 1 de Marsu

“Maromak-nia Sabedoria no koñesimentu

Job husu: “Sabedoria bele hetan iha ne’ebé?” (Job 28:12). Paulo hatán: iha Kristu, “iha Nia mak subar rikusoin hotu sabedoria no koñesimentu nian” (Kol. 2:3; kompara ho 1 Kor. 1:30). Se ita iha Kristu, ita iha buat hotu, to’o “garantia tomak atu komprende” objetivu moris nian (Kol. 2:2). Liuhusi Nia, Maromak-nia mistériu, ne’ebé hakuak planu tomak salvasaun nian, revela ona.

Lee Kolose 2:1-7. Saida maka Paulo-nia objetivu hodi hakerek epístola ida-ne’e?

________________

Liafuan Gregu paraklēthōsin signifika “enkoraja” ka “hametin” (Kol. 2:2). Paulo-nia hakarak laos de’it atu tulun sarani sira iha Kolose atu rekoñese hanorin falsu sira maibé mós atu “halibur” (sumbibasthentes) sira iha domin sarani. Tempu ne’ebé uza ba verbu rua ne’e— “enkoraja” no “unidu”—indika Paulo nia konfiansa katak epístola ida-ne’e sei atinji ninia objetivu.

Nia, maski nune’e, elojia sira tanba “imi nia orden di’ak, no imi nia fiar ne’ebé metin iha Kristu” (Kol. 2:5)

Termu gregu taxis, ne’ebé tradús nu’udar “orden”, uza iha Testamentu Foun hodi refere ba orden amululik nian hosi Aarão (Lc 1:8, Ebr. 7:11) no Melkisedek (Ebr. 5:6, 10; Ebr. 6:20; Ebr. 7:11, 17), maibé Paulo aplika ba orden iha igreja (Kor14:14). Inklui iha ne’e. Dalaruma iha tendénsia atu konsidera orden no organizasaun igreja nian hanesan de’it instituisaun ekleziástika ida ne’ebé laiha signifikadu teolójiku.

Maibé hodi preskreve dekóru loloos iha adorasaun (haree, porezemplu, 1 Korinto 11), no espesifika ansiaun no diákon sira tenke hili (1 Timóteo 3, Tito 1), Paulo kuidadu tebes atu prezerva orden iha igreja. Liuhusi sasukat sira-ne’e, Maromak-nia sabedoria no Bíblia nian hanorin sira hetan prezervasaun no promulgasaun.

Nuʼudar rezultadu husi hanorin neʼebé loos ema Kolose sira simu husi Paulo-nia maluk sira, sira iha fiar neʼebé “metin”. Ida-ne’e labele nakdoko tanba ida-ne’e bazeia iha fundasaun bíblika ne’ebé metin , se kaer metin, sei ajuda proteje sira hosi erru ou sala sira ne’ebé promove hosi mestre falsu sira.

Saida maka ita-boot nia esperiénsia ho nesesidade ba “orden” iha ita-boot nia moris espirituál rasik?

Segunda * 2 de Marsu

“ Abut no krexe iha Kristu”

Tema husi Kolose nian maka máxima ida ne’ebé klaru liu atu moris moris sarani nian: “Nu’udar imi simu ona Kristu Jezús Nai, nune’e imi la’o iha Nia” (Kol. 2:6). Ita simu salvasaun hodi simu Ema ida, laos de’it hanorin lubun ida. Maibé simu Jezús inklui mós simu Ninia hanorin hotu, hanesan fó liuhosi apóstolu no profeta sira Bíblia nian (haree Ef. 2:20).

Liu fali buat seluk, simu Kristu signifika mate ba an rasik, entrega kompletu ba an rasik ba Kristu-nia moris.

Liafuan Moris (Jezús) labele haketak husi Liafuan Hakerek (Bíblia). Sira maka parte rua hosi osan-besi ida de’it. Tuir loloos, liuhosi Eskritura de’it maka ita bele hatene Jezús. Ita “la’o” ka moris ita-nia moris “iha Nia”, signifika katak ita husik Ninia Liafuan no Ninia Espíritu atu orienta ita iha ita-nia desizaun no prátika sira hotu.

Iha Kolose 2:7, Paulo uza metáfora bíblika komún ida ne’ebé kompara sarani sira ho ai-horis sira. Ita sai metin iha Kristu hodi simu Nia nu’udar ita-nia Maksoin no ordena ita-nia moris tuir Ninia Liafuan. Nuneʼe mak ita sai “metin iha fiar”.

Oinsá pasajen sira tuirmai fó naroman ba metáfora ai-horis nian nu’udar símbolu fiar-na’in sira-nian? (Haree Isa. 61:3, Mat. 3:10, Lucas 8:11-15, 1 Kor. 3:6).

____________________

Paulo delinea ho klaru alternativa rua ne’ebé nakloke ba fiar-na’in sira. Ida maka atu sai nafatin “Na’i nia kuda” (Isa. 61:3) no kontinua sai kompletu iha Kristu hodi kaer metin Nia no Ninia hanorin sira. Ida seluk bele kompara ho ai-horis artifisiál ne’ebé bele haree hanesan loos maibé tuir loloos laiha moris. Hodi adota filozofia no tradisaun umanu sira, ita sai “dadur” (Kol. 2:8). Maski Kristu liberta ona ita, maibé bele sai atan fali ho jugu atan nian (Gal. 5:1; kompara ho Aktus 15:10).

Ho liafuan badak, simu hanorin sira ne’ebé la’ós bíbliku signifika rejeita Kristu, tanba sira ne’ebé sosa hanorin falsu sira, infelizmente, adota ona evanjellu ida ne’ebé diferente no simu ona autoridade umanu sira liu fali autoridade Eskritura nian (haree Gal. 1:6–9). Ida-ne’e maka perigu ida iha igreja uluk nian no sai nafatin hanesan ne’e to’o ohin loron.

Saida maka ita-boot nia esperiénsia rasik kona-ba saida maka signifika mate ba an rasik atu bele simu Kristu? Tanba saida maka ida-ne’e tenke sai prosesu ida ne’ebé kontinua?

Tersa * 3 de Marsu

“Prega iha Krús

Lee Kolosenses 2:11-15. Asuntu saida maka Paulo parese atu kombate iha ne’e?

____________

Dala hira maka ita haree testu sira-ne’e, liuliu Kolosenses 2:14, uza sala nu’udar argumentu ida hasoru lei no mantein loron Sábadu?

Atu ajuda komprende testu sira-ne’e, interpretasaun prinsipál rua maka propoin ona hosi Adventista do Sétimo Dia nian: Primeiru, “hakerek liman” ne’ebé prega iha krús maka lista akuzasaun sira ne’ebé hato’o “hasoru ita”, hanesan ho hakerek ne’ebé Pilatos tara iha Jezús nia krús (Mt. 27:37; João 19:19, 20). Ka, segundu, lei serimónia nian ne’ebé hakerek hosi Moisés (haree Deut. 31:24-26) prega iha krús.

Bainhira ita haree ba versíkulu ne’e iha nia kontestu ne’ebé luan liu, ita bele haree katak ida-ne’e ko’alia ho klaru kona-ba lei serimónia nian.

Paulo mós refere ba “sirkunsizaun ne’ebé la halo ho liman” (Kol. 2:11), katak, “hosi fuan” (Rom. 2:28, 29; kompara ho Deut. 30:16), iha kontraste aparente ho sirkunsizaun isin nian, ne’ebé maka sai hanesan estipulasaun ida ne’ebé importante liu iha lei serimónia nian (Lev. 12:33; kompara; Êx. 28:14).

Tuirmai Paulo liga mudansa interiór ida-ne’e ho “hasai isin salan nian” no ho batizmu liuhosi imersaun. Ho batizmu ida-ne’e, ita identifika ita-nia an ho Kristu nia mate no moris-hi’as (Kol. 2:11, 12).

Esperiénsia konversaun ida-ne’e kompara ho “mate iha sala sira” no “halo . . . moris” ho Kristu, ne’ebé “perdua ami nia sala hotu” (Kol. 2:13).

Liafuan “ordenasaun sira” (Kol. 2:14) refere ba dekretu legál sira, tantu sekulár (Lc 2:1, Apóstolu sira-nia hahalok 17:7) ka ekleziástiku (Apóstolu sira-nia hahalok 16:4). Liafuan Gregu ida-ne’e nia akontesimentu úniku iha Paulo nia hakerek sira refere ba lei serimónia nian, ne’ebé forma parede separasaun nian entre ema Judeu no ema Jentiu sira (Ef. 2:14, 15).

Tanba Paulo refere ona ba perdaun ba sala sira no mudansa interiór ne’ebé simboliza hosi batizmu, la provável katak nia sei fila fali ba tópiku ne’e ho metáfora ida ne’ebé diferente ne’ebé la uza iha fatin seluk iha Eskritura. Duké, Paulo parese atu subliña pontu ida ne’ebé hanesan ne’ebé hato’o iha Éf: katak sarani jentiu sira iha Koloso la presiza

preokupa kona-ba kumpre lei serimónia nian, inklui sirkunsizaun, no mós kona-ba lei pureza nian ne’ebé la’o ho kompromisu hanesan ne’e (kompara ho Aktus 10:28, 34, 35).

Klaru katak, Paulo la sujere katak Ukun-Fuan Sanulu prega iha krús, la’ós bainhira iha fatin seluk nia define sala nu’udar violasaun ba Ukun-Fuan Sanulu (Rom. 7:7).

Kuarta * 4 de Marsu

“ Lalatak ka Substánsia?

Lee Kolosenses 2:16-19. Prátika Judeu-Kristaun saida maka Paulo destaka iha ne’e?

_______________

To’o ohin loron, matenek-na’in sira la konkorda kona-ba saida loos maka kestaun sira ne’ebé maka Paulo ko’alia iha ne’e. Saida maka ita bele iha serteza maka katak Paulo nia epístola rasik fornese informasaun uitoan kona-ba saida maka parese sai hanesan influénsia divizivu Judeu-Kristaun nian iha igreja ne’ebé maka maioria jentiu (Kol. 2:13). Katak, sarani judeu sira dudu buat sira ne’ebé la nesesáriu ba membru sira atu halo tuir.

Klaru katak, Kolose 2:16 temi númeru ida kona-ba ema judeu sira-nia hahalok baibain neʼebé aparentemente kontinua iha ema judeu balu neʼebé konverte ba relijiaun kristaun. Maibé maski elementu sira iha Kolosenses 2:18 tama iha kontestu hanesan. Jezús kritika pretensaun haraik-an nian entre líder relijiozu sira (ezemplu, Mat. 6:1, 5, 7, 16). Husi livru sira Qumran nian, ita aprende katak anju sira sai importante liu iha ema Judeu nia hanoin balu kona-ba adorasaun. Entaun, problema sira ne’ebé Paulo hasoru iha Kolose provavelmente hanesan ho sira ne’ebé nia hasoru iha fatin seluk.

Tanba dala barak ema komprende sala kona-ba Kolose 2:16, importante atu hanoin kona-ba ida-neʼe ho detalle liután. Haree pontu sira-ne’e:

Paulo nia uza “tanba ne’e” fó sinál katak ida-ne’e maka konkluzaun ida ne’ebé foti hosi saida maka nia hatete ona. Antes ne’e, nesesidade ba sirkunsizaun literál hetan dezisti tanba ida-ne’e maka mudansa interiór fuan nian ne’ebé importante (Kol. 2:11–15).

“Hahán no hemu” refere ba sakrifísiu trigu no hemu nian neʼebé ema Izraél lori ba templu.

Espesifikasaun kona-ba “festa ka fulan foun ka loron sábadu sira” (Kol. 2:16) aparentemente halo alusaun ba Oseias 2:11, iha ne’ebé refere ba sekuénsia hanesan loron serimónia nian, ne’ebé inklui sábadu serimónia sira (haree, porezemplu, Lev. 23:11, 24, 32).

Importante ba ita-nia komprensaun kona-ba versíkulu ida-ne’e maka Paulo nia interpretasaun rasik: katak buat sira-ne’e “hanesan sombra ida hosi buat sira ne’ebé sei mai, maibé substánsia maka Kristu nian” (Kol. 2:17). Loron serimónia sira-ne’e, hanesan sakrifísiu sira, hatudu ba Kristu nia obra (haree 1 Kor. 5:7, 1 Kor. 15:23). Sábadu loron hitu nian, iha kontraste, harii iha Eden, molok sala, no kleur molok sakrifísiu serimónia sira santuáriu nian adota; tanba ne’e, ida-ne’e la’ós sombra ida atu halakon hafoin Krús.

Maski iha neʼe laos kona-ba Sábadu loron dahituk nian, maibé oinsá mak Ita bele aplika Paulo nia konsellu kona-ba la tesi-lia ba ema seluk?

Kinta * 5 de Marsu

“ Ema nia ukun-fuan sira “

Lee Kolosense 2:20-23. Oinsá ita-boot komprende Paulo nia admoestasaun sira tuir elementu sira seluk ne’ebé diskute iha kapítulu ida-ne’e?

______________________

Hanesan iha ninia epístola ba ema Galásia sira, Paulo karakteriza preokupasaun kona-ba mantein serimónia judeu sira nu’udar “prinsípiu báziku mundu nian” (Kol. 2:8, 20; kompara ho Gal. 4:3, 9). Ho liafuan seluk, hanesan templu rai nian, buat sira-ne’e pertense ba rai, maibé ita-nia sidadania iha lalehan. Ita la presiza sai todan ho lei serimónia nian tanba ida-ne’e hatudu de’it realidade ne’ebé ita agora goza liuhosi Kristu. Katak, maski orijinalmente fó hosi Maromak, ordenamentu sira-ne’e, tanba sira hala’o ona sira nia funsaun, la presiza ona.

Tanba regulamentu sira-ne’e hotu halakon tiha iha Krús, hanesan indika hosi liman divinu ne’ebé rasta véu templu nian (Mt. 27:51; kompara ho Dan. 9:27), sarani sira (inklui Judeu-Kristaun sira) la sujeita ba regulamentu sira-ne’e. Hodi hakru’uk ba sira, ita sei identifika ita-nia an ho mundu ida-ne’e, ne’ebé maka liu daudaun, iha kontraste ho mundu foun ne’ebé maka promete mai ita iha Kristu.

Afinal, ita hein ba “lalehan foun no rai foun, iha ne’ebé justisa hela” (2 Ped. 3:13) no la’ós de’it hadi’a ida tuan ida-ne’e.

Aleinde faktu katak Farizeu sira no eskriba sira aumenta ona ezijénsia umanu adisionál sira iha regulamentu Mosaiku nia leten (haree Marcos 7:1–13), perpetuasaun serimónia sira Testamentu Tuan nian, ne’ebé maka kumpre ona hosi Kristu, labele ona konsidera hanesan ezijénsia divina, maibé hanesan de’it devér sira ne’ebé maka ema impoin. Loos duni, parese katak sira sai hanesan todan ida ba fiar, envezde buat ruma ne’ebé sei hasa’e ida-ne’e. Fasil tebes atu hahú haree ba halo buat sira-ne’e hotu hanesan la’ós de’it halo ita-nia an sai superiór ba sira ne’ebé la halo, ne’ebé maka aat tebes, maibé mós karik ho maneira sutil hanesan ho maneira ruma sai meritóriu ba salvasaun, armadilha ida ne’ebé ita lakohi hakat ba.

Iha istória sarani tomak, peritu sira Bíblia nian monu ba tentasaun atu halo deklarasaun relijioza sira, hodi hadau papél Espíritu Santu nian hodi orienta sarani sira kona-ba saida maka testu ne’e signifika. Kristu rasik maka bee-matan ne’ebé mosu lia-loos husi Eskritura sira hanesan hanorin husi Paulo no hakerek-na’in Bíblia sira seluk.

Oinsá ita bele asegura katak ita komprende katak ita-nia fundasaun úniku ba salvasaun maka husi saida maka Jezús halo ona ba ita, iha ita nia liur, iha ita nia fatin—la haree ba saida de’it maka Nia halo iha ita?

Sexta * 6 de Marsu

Hanoin liután: “Hanesan iha apóstolu sira-nia tempu ema koko liuhosi tradisaun no filozofia atu halakon fiar iha Eskritura sira, nune’e ohin loron, liuhosi sentimentu agradável sira hosi krítika aas liu, evolusaun, espiritualizmu, teosofia, no panteizmu, inimigu justisa nian buka atu lori klamar sira ba dalan bandu tanba Bíblia barak lahó mina-rai. transforma ona sira nia hanoin ba kanál sira fiar espekulativu nian ne’ebé lori dezentendimentu no konfuzaun. Serbisu krítika superiór nian, iha dissesaun, konjeturasaun, rekonstrusaun, maka estraga fiar iha Bíblia nu’udar revelasaun divina. lisensa maka liberdade, no ema ne’e responsabiliza de’it ba nia an rasik.

“Ema ne’ebé tuir Kristu sei hasoru ho ‘liafuan sira ne’ebé dada’ ne’ebé apóstolu fó avizu ba sarani sira iha Kolosense. Nia sei hasoru ho interpretasaun espirituál sira husi Eskritura sira, maibé nia labele simu sira. Nia lian tenke rona iha afirmasaun klaru kona-ba lia-loos rohan-laek sira husi Eskritura sira. Hodi tau nia matan metin ba Kristu, nia tenke la’o ba oin iha dalan hotu ne’ebé soe tiha ona ideia sira ne’ebé la tuir Ninia hanorin. Lia-loos Maromak nian maka atu sai sujeitu ba nia kontemplasaun no meditasaun. Nune’e maka Maromak nia lian ne’ebé ko’alia diretamente ba nia.

nia sei hetan matenek neʼebé Maromak mai.”—Ellen G. White, The Acts of the Apostles, p. 474, 475.

Pergunta sira ba Diskusaun:

1. Saida maka signifika katak iha Kristu “hela Maromak nia plenitude tomak iha isin”, no katak Nia “mak ulun ba ukun-na’in no kbiit hotu” (Kol. 2:9, 10)? Haree mós João 1:1, Ebreu 1:3, no 1 Pedro 3:22.
2. Ita hotu provavelmente rona ona Kolosenses 2:14-16 uza hanesan argumentu ida hasoru Sábadu loron hitu nian. Problema saida tan, aleinde saida mak lisaun semana ida-ne’e lori sai, mosu ho uza testu sira-ne’e atu argumenta katak ita la presiza ona atu kumpre ukun-fuan dahaat?
3. Oinsá ita-boot trata ho sira ne’ebé insiste katak ita tenke kumpre lei serimónia sira mós? Maski, karik, ema ida bele hetan bensaun espirituál ka teolójiku ruma hodi mantein sira, problema saida maka mosu bainhira insiste katak sira tenke mantein?
4. Ellen G. White hakerek iha leten katak ita tenke konsidera Bíblia “hanesan Maromak nia lian ne’ebé ko’alia diretamente” mai ita. Tanbasá, entaun, ita tenke proteje ita-nia an ho badinas hasoru ema ruma ka buat ruma ne’ebé sei hafraku ita-nia fiar iha autoridade no inspirasaun Eskritura tomak nian, maski parte sira ne’ebé, iha fatin balu, bele halo ita la konfortavel?