Lisaun 11
“Moris ho Kristu”
Sábadu Lokraik
Lee no Estuda Semana Ida-ne’e nian:Kol 3:1-17; Rom 1:18; Rom 6:1-7; Ef 4:22-24; Deut 7:6-8; 1 Sam 16:23
Versu Memoria: Nia mak Ilas Maromak nian, maski ita labele haree Maromak. Nia mak oan primeiru hosi kriasaun tomak. Tanba Maromak kria buat hotu liuhusi Nia, buat ne’ebé iha lalehan no iha mundu, buat ne’ebé ita bele haree no labbele haree, inklui kadunan sira, ukun sira, nai ulun sira no podér sira. Maromak kria buat hotu liuhhosi Nia no tanba Nia (Kolose 3:14_Biblia Kadi).
Baibain ema husu atu labele iha hanoin lalehan nian; se lae, ita sei laiha buat di’ak iha rai. Enkuantu loos iha sentidu ruma, iha konseitu ida ne’ebé importante hanesan ne’ebé Paulo destaka iha Kolose 3: se ita iha hanoin rai nian liu, ita sei la iha utilidade lalehan nian ba Nai.
Paulo bolu ita-nia atensaun ba prinsípiu prátiku barak, moris reál nian ne’ebé moris hosi lalehan no bele komprende de’it hosi sira ne’ebé “moris-hi’as hamutuk ho Kristu” (Kol. 3:1). Paulo-nia konsellu maka prinsípiu sira ne’ebé simples tebes ne’ebé sei hadi’a ita-nia relasaun sira hotu, no la’ós de’it iha igreja laran.
Jezús dehan, “ ‘Hadomi imi-nia inimigu sira, haraik bensaun ba sira ne’ebé fó malisan ba imi, halo di’ak ba sira ne’ebé odi imi . . . atu imi bele sai imi nia Aman iha lalehan nia oan sira, basá Nia halo nia loro-matan sa’e ba ema aat no ba ema di’ak sira, no haruka udan ba ema loos no ba ema aat sira’ ” (Mat. 5:44, 45).
Parese imposivel? Ne’e, ko’alia tuir ema. Ita presiza mate molok ita bele moris duni ba Maromak. Tanba ne’e maka ita tenke iha hanoin lalehan nian se ita hakarak atu sai utilidade ruma iha rai ba ita-nia Aman lalehan nian.
Iha semana ida-ne’e ita sei haree dalan sira ne’ebé moris ho Kristu bele halo diferensa, agora no ba nafatin.
* Estuda lisaun semana ida-ne’e nian hodi prepara ba loron Sábadu, 14 de Marsu.
Domingu * 8 de Marsu
“Hanoin Lalehan nian”
Lee Kolose 3:1-4. Kondisaun saida maka Paulo hatudu nesesáriu atu ita bele iha hanoin lalehan nian? Tuir ita-boot nia hanoin ida-ne’e signifika saida?
______________
Husi foho-tutun, bele halo levantamentu ba paizajen ne’ebé luan ne’ebé hale’u ita-boot. Husi tempu uluk kedas, foho sira sai frekuente ba ema sira ne’ebé buka esperiénsia besik liu ho Maromak (haree Sal. 121:1, 2). Foho sira ne’ebé ema halo, ne’ebé hanaran ziggurats, ema jentiu sira harii ona ho objetivu ne’ebé hanesan—atu hasoru malu ho maromak sira. Interesante, sidade Ur, ne’ebé Abram hetan bolu atu sai, iha zigurat boot tebes ne’ebé bele haree hosi kilómetru barak. Maibé muda ema ida nia elevasaun sei nunka lori ema ida besik liu ba lalehan iha sentidu espirituál. Esforsu ema nian nunka bele.
Envezde, liuhosi de’it milagre grasa nian, iha ne’ebé ita mate hamutuk ho Kristu no moris hi’as hamutuk ho Nia (figurativamente reprezenta hosi batizmu [Kol. 2:12, 13]), maka bele hakbesik liután ba lalehan.
Haree katak husi inísiu Kolosenses 3, énfaze repete ba saida maka iha leten, katak, saida maka iha lalehan: “buat sira ne’ebé iha leten,” “iha ne’ebé Kristu iha,” “buat sira iha leten,” “ho Kristu iha Maromak,” “ho Nia iha glória” (Kol. 3:1–4).
Loos duni, iha buat barak iha moris sarani nian ne’ebé maka dezafia esplikasaun. Oinsá ema ida bele “mate” no “moris-hi’as” duni bainhira, tuir aparénsia hotu, nia maka ema ne’ebé hanesan no laiha esperiénsia moris-no-mate hanesan ne’e? Iha buat barak ne’ebé la halo sentidu atu
hanoin naturál, ne’ebé la hetan influénsia husi Espíritu Santu. Maibé ba sira ne’ebé iha hanoin espirituál, tanba sira simu ona fuan foun ne’ebé Maromak promete, mate ba sala no moris-hi’as hamutuk ho Kristu maka realidade jenuína. Hanesan knananuk ne’e afirma: “Ó husu ha’u oinsá ha’u hatene Nia moris?Nia moris iha ha’u-nia fuan laran.”
Maski nune’e, Paulo fó mandamentu sira-ne’e tanba iha nesesidade konstante atu moris espirituál ida-ne’e bele hafoun (haree 2 Kor. 4:16). Ita bele, loos duni, monu no lakon! No ita nunka seguru husi tentasaun iha moris ne’e.
Ita tenke, tanba ne’e, hili loroloron atu “buka buat sira ne’ebé iha leten” (Kol. 3:1). Ita-nia moris rohan-laek ho seguru “subar ho Kristu iha Maromak” (Kol. 3:3), maibé espresaun esterna moris ne’e nian sei sai buat hotu maibé subar.
Ita-boot nia hanoin sira iha ne’ebé: baibain iha leten ka baibain iha kraik? Se ida ikus liu, oinsá ita-boot muda sira nia diresaun?
Segunda * 9 de Marsu
“ Hakotu Moris Mundu nian”
Ohin loron ita rona slogan barak: “Hakotu funu!” “Hakotu deflorestasaun!” “Hakotu arma nukleár sira!” Maibé ida ne’ebé karik ita nunka rona maka “Hakotu mundu!” Ne’e la tuir ho ita-nia mundu nia sensibilidade sira. La’ós katak slogan sira seluk maka sala ka saida maka sira defende maka sala. Sira iha de’it vizaun badak, konsidera besik ba eternidade. Ita-nia foku presiza aas liu, aas liu ba nafatin.
Lee Kolosenses 3:5, 6 (haree mós Roma 6:1–7). Oinsá ita esperiénsia saida maka signifika mate ba an rasik no ba rai no moris ba “buat sira ne’ebé iha leten” (Kol. 3:1)?
_______________
Maski espiritualmente ita mate ona hamutuk ho Kristu, ita-nia “membru sira”—ne’e katak, tentasaun sira ne’ebé ita-nia isin no neon aprezenta mai ita—presiza hetan mate.
Maibé ita tenke realiza buat rua iha ligasaun ho komandu ida-ne’e.
Primeiru, iha Kolosense 3:1, forma gregu ne’ebé Paulo uza asume katak ita, tuir loloos, moris hi’as hamutuk ho Kristu. Segundu, mandamentu iha Kolosense 3:5 maka konsekuénsia ida hosi faktu ne’e (“Tanba ne’e”). Ita bele oho buat sira rai nian (fornikasaun, fo’er, paixaun, hakarak aat, kaan-teen, nst.) tanba de’it ita moris hi’as ona ho Kristu no iha Ninia moris espirituál no kbiit atu hasai buat sira-ne’e hosi ita-nia hanoin no moris.
Interesante, akontesimentu úniku seluk iha lian Gregu hosi fraze loloos ne’ebé mosu iha Kolosense 3:6, “Maromak nia hirus”, maka iha Roma 1:18. Maromak “fó” ema sira ba sira nia hahalok aat rasik, no nune’e Ninia hirus mós “mai” (haree Apok. 6:16, 17) “ba sira ne’ebé la obedese” (Kol. 3:6). Iha Roma 1:18, Paulo refere ba “la iha Maromak no hahalok la justisa”, hodi halo hanesan “la moos” (uza liafuan Gregu ne’ebé hanesan ne’ebé hetan iha Kolosense 3:5) espesífikamente ho ema sira ne’ebé indulge “sira nia fuan nia hakarak, hodi hamoe sira nia isin” (Roma 1:24).
Oinsá sira la fó onra ba sira nia isin? Primeiru, tanba sira lakohi rekoñese Kriadór maibé mós ho “paixaun aat sira. Tanba sira nia feto sira mós troka uzu naturál ho buat ne’ebé kontra natureza. Nune’e mós mane sira, husik hela uzu naturál feto nian, sunu iha sira nia hakarak ba malu, mane sira ho mane sira halo buat ne’ebé moe” (Rom. 1:26, 27).
Oinsá ita halo tuir liafuan sira “tanba ne’e, hamate imi nia isin-lolon sira ne’ebé iha rai” (Kol. 3:5)?
Tersa * 10 de Marsu
“Renovadu iha Koñesimentu”
Lee Kolosenses 3:6-11. Oinsá maka Paulo kontinua ho hanoin ida-ne’e?
_____________
Liafuan inisiál sira iha Koloso 3:8 fó sinál kona-ba mudansa neʼebé boot no desizivu husi mate ba moris: “Maibé agora.” Liafuan “agora” iha lian Gregu maka enfátiku. Agora, katak, tanba ita-boot moris hi’as hamutuk ho Kristu no buka buat sira ne’ebé iha leten, ita-boot nia moris agora nian maka atu hatudu kontraste ne’ebé maka’as ho ita-boot nia moris uluk nian. Hamate tiha “saida maka rai nian iha imi” (Kol. 3:5), “agora imi tenke hasai buat sira-ne’e hotu – hirus, hirus, laran-aat, difamasaun, no liafuan aat sira hosi imi-nia ibun” (Kol. 3:8).
Tantu hirus no hirus bele deskreve Maromak nia resposta loos ba sala (ne’ebé ko’alia horisehik) hanesan ida-ne’e bele ba Jezús (Markus 3:5, Apok. 6:16). Iha kontraste, ita hetan enkorajamentu atu “lais atu rona, neineik atu ko’alia, neineik atu hirus, basá ema nia hirus la hamosu justisa Maromak nian” (Tiago 1:19, 20). Malísia dezeja desgrasa ba ema seluk. Kalumnia ne’e dezeña atu difama. Paulo mós kondena liafuan neʼebé abuza no foʼer. Ikus liu, bosok malu maka bandu (kompara Lev. 19:11, 18), “tanba imi hasai tiha ema tuan ho nia hahalok sira” (Kol. 3:9).
Saida maka Paulo hakarak hatete ho “ema tuan” iha kontraste ho “ema foun”? Haree Roma 6:6 no Éfeso 4:22–24
_______________
Verbu sira ne’ebé Paulo uza ba transformasaun ida-ne’e hosi tuan ba foun refere ba hatais, hanesan ema ida hasai roupa tuan ne’ebé fo’er no hatais roupa mutin foun (kompara Zac. 3:4). Distinsaun tuan/foun ne’ebé hanesan halo kona-ba aliansa tuan no foun, ne’ebé karakteriza respetivamente hosi letra esterna lei nian no hosi lei ne’ebé hakerek hosi Espíritu iha fuan (2 Kor. 3:4-18).
Metáfora sira-ne’e deskreve konversaun no ninia efeitu sira, ne’ebé Paulo bolu nu’udar “kriasaun foun” (2 Kor. 5:17). Ita “hafoun iha koñesimentu tuir Nia [Kristu] nia ilas” (Kol. 3:10), ne’ebé mak Maromak invizível nia ilas (Kol. 1:15). Hetan koñesimentu ida kona-ba Kristu liuhosi Ninia Liafuan transforma ita “iha imajen hanesan husi glória ba glória” (2 Kor. 3:18). Ida-ne’e tau ita iha fronteira étnika, jeográfika no sosiál sira hotu nia leten (Kol. 3:11), tanba ita sidadaun reinu ida ne’ebé aas liu.
Kuarta * 11 de Marsu
“ Atitude husi Moris Foun”
Deskreve tiha toman aat sira no kualidade negativu sira ne’ebé hasai no soe bainhira ita mai Kristu, Paulo kontinua ba pozitivu—hanesan muda hosi nakukun ba naroman.
Lee Kolosenses 3:12-14. Oinsá maka deskreve ema fiar-na’in sira, no oinsá ita-boot hanoin ida-ne’e relasiona ho kualidade sira ne’ebé sira tenke “hatais”?
______________
Hanesan Israel, Maromak bolu atu sai Ninia povu espesiál no reflete Ninia karákter, fiar-na’in sira iha Jezús mak “ema ne’ebé Maromak hili” (Kol. 3,12), Ninia “ema ne’ebé hili”. Maibé, la’ós hotu-hotu, moris tuir bolu ida-ne’e. Hanesan Jesus hatete, “ ‘Barak maka bolu, maibé uitoan de’it maka hili ’ ” (Mat. 22:14; kompara ho Mat. 24:22, 24, 31). Paulo nia referénsia sira ba ema hili sira iha signifikadu ne’ebé hanesan (Rom. 8:33, 2 Tim. 2:10). No mós, hanesan Israel, fiar-na’in sira “hadomi” hosi Maromak no “santu” (Deut. 7:6-8). Priviléjiu ida-ne’e lori ho nia responsabilidade importante ida: atu “haklaken hahi’i sira husi Ida ne’ebé bolu imi sai husi nakukun ba Ninia naroman furak” (1Ped. 2:9). No ita halo ida-ne’e liuhosi oinsá ita moris agora.
Kualidade ualu neʼebé Paulo temi mak lista barak tebes! “Mizerikórdia, laran-di’ak, haraik-an, laran-maus, pasiénsia, pasiénsia ba malu, no perdua malu”, no “liuliu domin” (Kol. 3:12–14). Hirak-ne’e bele mosu de’it hosi fuan ne’ebé unidu ho Kristu, tanba sira deskreve Ninia karakter no oinsá Nia trata ho ita. Ita tenke perdua ema seluk “hanesan Kristu perdua imi” (Kol. 3:13). Domin maka “lasu perfeisaun nian” (Kol. 3:14, NKJV), tanba Ninia domin ba ita maka kesi ita ba Nia no fó kbiit mai ita atu hadomi duni ema seluk (1 João 4:11, 12).
Kualidade sira-ne’e fó impaktu ba ita-nia relasaun sira iha dalan rua. Primeiru, hatudu domin, laran-sadiʼa, laran-diʼak, no perdua ema seluk fó bensaun ba ita no ema seluk. Ida-ne’e satisfatóriu atu hadomi no haraik bensaun ba ema seluk. Normalmente ema sei hatán ba ita ho laran-di’ak, no ita kontinua simu Maromak nia mizerikórdia no perdaun (Mat. 5:7, Mat. 6:14). Segundu, no importante liu, ida-ne’e fó glória ba Maromak no bele enkoraja ema seluk atu fiar no tuir Jezús, tanba ida-ne’e hatudu kbiit grasa divina nian. “Laiha influénsia seluk ne’ebé bele hale’u ema nia klamar ne’ebé iha kbiit hanesan influénsia moris ne’ebé la egoísta.Argumentu forte liu ne’ebé apoia evanjellu mak sarani ida ne’ebé domin no ema bele hadomi.”—Ellen G. White, The Ministry of Healing, p. 470.
Oinsá Ita-boot reprezenta Jezús ho di’ak iha maneira ne’ebé Ita-boot trata ema seluk, liuliu sira ne’ebé karik ladún di’ak ba Ita-boot?
Kinta * 12 de Marsu
“ Halao Moris Foun”
Paulo nia preokupasaun ba dame no armonia iha igreja mosu ho klaru iha versíkulu ikus sira hosi Koloso 3. Ita haree ona ba Maromak nia dame ho detalle balun (haree Lisaun 7). La hanesan ho pax Romana, pax Christi la’ós dame ida ne’ebé maka impoin hosi li’ur maibé atu “ukun” ita hosi laran. Ne’e bele akontese de’it se Kristu maka kontrola.
Lee Kolosense 3:16, 17. Saida mak espesifikamente halo Kristu bele kontrola, no knaar saida mak múzika halaʼo iha buat sira-neʼe hotu?
____________________________
Linguajen ne’e deskritivu tebes. Ida-ne’e reprezenta Kristu nia liafuan ne’ebé halo nia uma iha ita. Ne’e akontese bainhira ita lee Bíblia ho atensaun atu rona no aprende husi Maromak nia matenek. Aparentemente, maski testu gregu nian ambiguu uitoan, múzika iha papél importante ida iha “hanorin no fó hanoin ba malu” (Kol. 3:16).
Maibé la’ós de’it múzika ruma. Paulo uza terminolojia espesífiku tebes iha ne’e no iha Éfeso 5:19: “salmu sira no knananuk sira no knananuk espirituál sira.”
Maski ita labele iha serteza, parese distinsaun ida halo iha ne’e entre kolesaun salmu sira iha Testamentu Tuan ne’ebé eziste no kolesaun knananuk sira iha Testamentu Foun ne’ebé buras daudaun. “Knananuk espirituál sira” bele sai termu jerál liu ba knananuk hahi’i nian ruma ne’ebé iha relasaun ho moris espirituál ka moris igreja nian. Liafuan husi knananuk sira mak meiu atu hanorin lia-loos no fó instrusaun kona-ba moris moris foun sarani nian. Knananuk furak barak iha sékulu balun liubá iha mensajen esperansa no garantia nian ne’ebé maka’as, nune’e
presiza iha mundu ida ne’ebé maka fasilmente rasta ita hotu tun.
Múzika nia influénsia maka’as. David nia toka arpa iha efeitu kalma ida ba Liurai Saul (1 Sam. 16:23). Maibé bainhira David sai nia rival, Saul nia hirus no laran-moras sa’e (1 Sam. 18:10, 11). Múzika klásiku ne’ebé kalma hatudu ona iha klíniku atu hamenus ansiedade, optimiza funsaun kakutak nian, aumenta relaxamentu, ajuda ho moras, no aumenta sosializasaun.
Sé mak husi ita seidauk haree rasik influénsia makaʼas neʼebé múzika, diʼak ka aat, bele iha ba ita-nia emosaun no hanoin sira? Múzika—múzika neʼebé loos—bele hasaʼe ita-nia espirituál
Ema hateten mai ita katak saida de’it maka ita halo, “halo buat hotu iha Na’i Jezús nia naran” (Kol. 3:17). Ita-boot bele hatete duni katak ita-boot halo ida-ne’e? Se lae, oinsá ita-boot bele muda; katak, saida maka ita-boot tenke para atu halo se ita-boot labele halo ida-ne’e iha Na’i nia naran?
Sexta * 13 de Marsu
Hanoin Liután: “Bainhira Maromak nia Espíritu kontrola hanoin no fuan, klamar ne’ebé konverte ona nakfera ba knananuk foun ida; tanba nia realiza katak iha ninia esperiénsia promesa Maromak nian kumpre ona, katak ninia transgresaun hetan perdaun, ninia sala taka ona. Nia ezerse ona arrependimentu ba Maromak tanba violasaun lei divina, no fiar ba Kristu, ne’ebé sai justu ba ema. hetan justisa tanba fiar,’ nia iha ‘dame ho Maromak liuhusi ita-nia Naʼi Jesus Kristu.’ Roma 5:1.
“Maibé tanba esperiénsia ida-ne’e ninian, sarani la’ós atu taka liman, kontente ho buat ne’ebé realiza ona ba nia. Ema ne’ebé determina ona atu tama iha reinu espirituál sei hetan katak kbiit no paixaun hotu natureza nian ne’ebé la rejenera, ne’ebé hetan apoiu husi forsa reinu nakukun nian, hasa’e hasoru nia. Loron-loron nia tenke hafoun nia konsagrasaun, halo funu loron ida-idak ho toman aat sira. tendénsia ereditáriu sira ba sala, sei haka’as-an ba domíniu, no hasoru sira-ne’e nia tenke kuidadu nafatin, haka’as-an iha Kristu nia forsa ba vitória.
“Kbiit moris ida ne’ebé aas liu, moos liu, nobre liu mak ita-nia nesesidade boot.Mundu iha ita-nia hanoin barak liu, no reinu lalehan uitoan de’it.
“Iha ninia esforsu atu to’o ba Maromak nia ideál ba nia, sarani tenke dezesperadu ba buat ida. Perfeisaun morál no espirituál, liuhusi Kristu nia grasa no kbiit, promete ba ema hotu. Jezús mak fonte kbiit nian, bee-matan moris nian. . . . Ba ita-nia naran Nia tau iha operasaun ajénsia sira ne’ebé kbiit-na’in hotu lalehan nian. Iha pasu ida-idak ita kona Ninia kbiit moris nian.”— Ellen G. White, The Acts of the Apostles, pp. 476–478.
Pergunta sira ba Diskusaun:
- Saida maka ita-boot nia esperiénsia rasik ho promesa katak ita-boot “hetan justifikasaun tanba fiar”? Oinsá mak promesa furak neʼe troka Ita-nia moris? Oinsá mak promesa neʼe iha ligasaun ho ideia katak Ita mós “moris-hiʼas ona hamutuk ho Kristu”?
- Saida maka signifika ba ita-boot atu iha hanoin lalehan nian? Ida-ne’e importante liu duké halo buat di’ak iha rai? Balansu iha ne’ebé?
- Hanoin kona-ba tipu influénsia ne’ebé ita-boot nia moris iha ba ema seluk. No maski ita iha tendénsia atu hanoin kona-ba ida-ne’e iha kontestu ita-nia influénsia individuál, oinsá ho ita-nia influénsia nu’udar igreja? Oinsá ita-boot nia igreja lokál fó impaktu ba ita-boot nia komunidade lokál?
- Lee Koloso 3:11 . Saida maka ida-ne’e tenke hateten mai ita kona-ba unidade ne’ebé ita tenke iha iha Kristu?
