Lisaun 11
Fila Kotuk (Apostasia) no Intersesaun
Sábadu Lokraik
Lee no Estuda Semana Ida-ne’e nian: Exo 32:1-6, Sal 115:4-8; Isa 44:9, 10: Rom 1:22-27; Exo 32:7-32; Isa 53:4
Versu Memoria: Depois Moises ba hasoru fali Nai no hatete, “Povu ne’e halo ona sala boot, Sira halo maromak hosi osan mean. Favor ida, fó perdaun ba sira nia sala, se lae, hamoos tiha ha’u-nia naran hosi Ó-nia livru ne’ebe Ó hakerek ona.”
Moisés la marka prezensa iha Israel nia akampamentu durante de’it tinan 40 loron, no saida maka akontese? Maromak nia povu fila kotuk tiha ona husi Nia no adora estátua neʼebé ema halo, karau-oan osan-mean. Hafoin sinál, esperiénsia no milagre maka’as barak, oinsá sira bele halo ona ida-ne’e?
Bele iha resposta barak, no karik iha lia-loos ruma iha sira hotu. Halo ona povu la komprende sé loos mak Maromak? Ka sira nia kbiit boot esperiénsia sira ho Nia ne’ebé taka ho sira nia hakarak karnál no sala nian? Sira la apresia saida maka Maromak halo ba sira no, envezde, foti ida-ne’e hotu-hotu ba buat ne’ebé normal? Sira nia komprensaun sai nakukun, estraga ho sira nia preokupasaun loroloron nian no hanoin sala-na’in tuan sira? Sira simplesmente la agradese ba Maromak nia asaun mizerikórdia nian ba sira? Karik sira haluha lalais Maromak nia hahalok maka’as sira (Sal. 106:13, 21–23)? Ka bele fó sala ba Aaron nia lideransa ne’ebé falla? “ ‘No Nai sai hirus loos ho Arao atu halakon nia’ ” (Deut. 9:20).
Saida de’it maka razaun sira ba apostasia aat ida-ne’e, lisaun saida de’it maka ita bele hetan foti husi ida-ne’e, la’ós de’it kona-ba ema nia sala-na’in maibé kona-ba Maromak nia laran-di’ak domin ba ema, maski sira sala-na’in?
* Estuda lisaun semana ida-ne’e nian hodi prepara ba loron Sábadu, 13 Setembru.
Domingu
Lideransa ne’ebé falla
Maromak bolu Moisés atu gasta tempu ho Nia. Loron haatnulu no haatnulu kalan sira bele sai períodu badak ba Moisés, maibé parese naruk, naruk liu, ba ema Izraél sira. Sira nia líder vizivel la marka prezensa. Sira sai dezorientadu, la iha pasiénsia, tauk, no la seguru. Sira hakarak iha maromak vizivel ida ne’ebé sei lori sira, “maromak sira” ne’ebé sira iha haree sira nia moris tomak iha Ejitu ne’ebé adora estátua sira.
Lee Exodo 32:1–6. Oinsá maka Aaron nia lideransa bele falla ho espetakulár tebes?
________________________________
Aaron la hamriik ba okaziaun ne’e. Nia la konsege aproveita momentu ne’e no halo buat neʼebé loos. Envezde fiar Na’i, nia mohu antes maioria. Povu sira ezije buat ne’ebé maka labele hanoin: “ ‘Mai, halo ami maromak ida ne’ebé sei la’o iha ita-nia oin’ ” (Éxodo. 32:1, NASB), no nia konkorda.
Ema ho laran-luak fó osan-mean atu halo estátua neʼe, no Aarão laʼós deʼit la hapara sira maibé, tuir loloos, nia konvida sira atu halo doasaun. Tuirmai nia hola parte iha forma maromak falsu neʼe. Hafoin, povu deklara: “Neʼe mak imi-nia maromak, Israel, neʼebé lori imi sai husi rai-Ejitu” (Exo. 32:4). Sala-na’in, aat, no matan-dook. Sira iha fabrika de’it ídolu ida-ne’e no depois hatete katak ida-ne’e, ídolu, entrega ona sira. La’ós furak oinsá hakarak sala-na’in sira bele perverte ita-nia hanoin no asaun sira? Ema selebra sira nia kriasaun rasik, no sira nia umanidade no moralidade sai degradadu iha prosesu.
“Krize hanesan ne’e ezije ema ida ho firmeza, ho desizaun, no aten-brani ne’ebé metin; ida ne’ebé kaer onra Maromak nian aas liu favór populár, seguransa pesoál, ka moris rasik. Maibé líder atuál Israel nian la’ós ida-ne’e karákter. Aaron ho fraku fó-sala ba povu, maibé nia laran-rua no timidez iha momentu krítiku halo de’it sira sai determinadu liután. Tumultu aumenta. Frenesia matan-delek ida, ne’ebé laiha razaun parese foti pose ba ema lubun boot. Iha balun ne’ebé maka nafatin loos ba sira nia aliansa ho Maromak, maibé maioria povu nian hamutuk iha apostasia. Aaron tauk ba nia seguransa rasik; no envezde nobremente hamriik ba Maromak nia onra, nia rende ba ezijénsia sira hosi ema lubun boot.”- Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, pp. 316, 317.
Oinsá mak Aarão, ulun-naʼin ida, bele sai fraku hanesan neʼe? Iha dalan saida karik Aaron buka atu justifika iha nia fuan rasik nia aat asaun sira?
Segunda
Idolatria no Aat
Lee Êxodo 32:6. Sira-nia idolatria lori sira lalais ba neʼebé? (Hare mós Sal. 115:4–8; Sal. 135:15–18; Isa. 44:9, 10.)
________________________________
Karau-oan osan-mean neʼe hanesan maromak karau-aman Ejitu nian, neʼebé hanaran Apis, ka maromak karau nian, hanaran Hathor. Ida-ne’e maka transgresaun ida ne’ebé maka’as hosi primeiru no mandamentu daruak sira (Éxodo. 20:3-6). Violasaun ida-ne’e labele la hetan kastigu tanba ida-ne’e hakotu sira nia relasaun ho Na’i moris. Duké adora sira-nia Kriadór, ema Izraél adora sira nia kriasaun rasik, ne’ebé labele haree, rona, sente morin, ko’alia, kuidadu, hadomi, ka lidera.
Orden Kriasaun nian inverte: envezde komprende katak sira kria ona tuir Maromak nia ilas, sira agora halo maromak ida, la’ós iha sira nia imajen rasik—ne’ebé sei sai aat tebes—maibé iha animál nia imajen. Ida-ne’e maka maromak ne’ebé sira hakarak serbí? Nune’e, sira halo sala boot hasoru Nai (Is. 31:7, Isa. 42:17).
Iha dalan saida maka apostazia karau-oan osan-mean nian reflete saida maka hakerek iha Roma 1:22–27?
___________________________________
Idolatria nega komprensaun teolójika katak Maromak maka Maromak no ema maka ema. Idolatria halakon lakuna entre Maromak no ema (Ecles. 5:2) no hakotu ligasaun ho Nia. Maski ida-ne’e maka’as no nakloke ka buat ruma ne’ebé subar iha fuan, idolatria estraga lalais ita-nia relasaun ho Nai no lori iha espiral morál ne’ebé tun. La admira katak testu ne’e ko’alia kona-ba saida maka sira halo iha loron tuirmai: hafoin hasa’e sakrifísiu ba estátua, sira hafoin hahú festa, iha saida maka Ellen G. White deskreve hanesan “imitasaun ida hosi festa idolatria sira Ejiptu nian.” —Patriarchs and Prophets, p. 320.
Ema sira maka jéniu sira hodi fabrika sira nia ídolu rasik. Sira kria sira nia maromak rasik, ne’ebé maka aat tebes, maibé depois sira bá no serbí maromak sira-ne’e. Kriadór hetan troka ho buat sira ne’ebé, lalais ka tarde, lori ba moral dezenvolvimentu.
Saida maka dalan sira ohin loron ne’ebé ema adora kriasaun envezde husi Kriadór?
Tersa
Halo korupsaun ba sira-nia an rasik
Lee Exod 32:7, 8. Tanbasá mak Maromak haruka Moisés fila fali ba ema nia hela-fatin Israel?
__________________
Hodi fila ba estátua ida, ema Izraél sira iha hela prosesu atu soe malu sira-nia an husi Maromak loos, Ida neʼebé salva ona sira husi Ejiptu. Na’i fó sala ba sira, hodi dehan katak sira “halo aat sira-nia an” (Éxodo. 32:7)—até fó kréditu ba ida-ne’e estátua ho liberta sira hosi Ejiptu. Kontradisaun direta ida ba saida maka Maromak hatete ba sira (Éxodo. 20:2)! Negasaun ida-ne’e ba Maromak nia prezensa no hahalok maka’as sira maka asuntu ida ne’ebé sériu. Sira nia hanoin no sentiment hetan distorsaun no kompletamente koruptu.
Ba profeta Ezequiel, idolatria maka sai nu’udar núkleu ba mizéria hotu-hotu Maromak nia povu, no husi ne’ebá mosu sala sira seluk hotu (haree, porezemplu, Eze. 8:1–18, Eze. 20:1–44, Eze. 22:1–12). Dala barak ita hanoin tanba saida maka antigun fiar-na’in sira maka ingénu no labele hadi’a bainhira sira adora estátua oioin ne’ebé ema halo. Ami iha serteza katak ami sei nunka halo buat ruma hanesan ne’e. Ita livre duni hosi estátua sira? Ídolu sira ohin loron nian bele iha forma no forma oioin, maibé sira iha atrasaun ne’ebé hanesan.
Estátua ida maka buat ida ne’ebé troka Maromak, no maski ita hatene ida-ne’e la loos, ita adora nafatin, dala barak beibeik. Ida-ne’e kaptura ita-nia imajinasaun, afetu, tempu, no hanoin liu fali Maromak. Ida-ne’e bele halo atan ita-nia hanoin. Tuir loloos, ita sai saida maka ita haree, no ita sei la sa’e aas liu fali “maromak” saida de’it maka ita serbí.
Se Maromak la’ós iha sentru ba ita-boot nia moris, entaun maromak sira seluk sei prenxe Nia fatin. Se ita la goza no la kuda Maromak nia Prezensa moris, ita sei goza no dedika ita-nia moris ba buat ka ema seluk. Saida maka ita substitui ba Kristu bele iha aparénsia oioin: foti-an, hanoin an deʼit, osan, podér, seksu, hahán, TV, droga, tua, hanoin neʼebé la moos, pornografia, ksolok, serbisu, desportu, família, video game, filme, kompras, ideia, polítika, múzika, pozisaun, títulu sira, valór sira, no seluk tan. Lista ne’e laiha rohan.
Ami kriativu no inventivu tebes iha aspetu ida-ne’e. Ita bele halo buat hotu-hotu ne’ebé di’ak, furak, no iha signifikadu sai hanesan ídolu. Idolatria maka perigozu tebes tanba ida-ne’e transforma ita-nia personalidade, ita-nia dalan husi hanoin, ita-nia afetu sira, no ita-nia moris sosiál. Ida-ne’e muda ita-nia identidade no troka relasaun pesoál jenuínu sira ho relasaun mamuk no ikusmai interasaun sira ne’ebé laiha sentidu ne’ebé, ikusmai, labele salva ita.
Kuarta
Maromak nia hirus ne’ebé loos
Kuandu Moisés sei iha Foho Sinai, Maromak hatete katak Nia sei halakon rebelde sira no halo Moisés nia jerasaun sai nasaun boot ida. Maibe ida-ne’e la’ós saida maka Moisés hakarak. Maibé, nia husu ba Nai; hatudu katak ema Israel sira la’ós Moisés nia povu—sira Maromak nian. Nia, Moisés rasik, la lori sira sai hosi Ejiptu, maibé Maromak halo ona ida-ne’e liuhosi Ninia obra kbiit-na’in sira. Nune’e, Moisés harohan ba Maromak; subliña Ninia promesa sira uluk nian ba aman sira. Moisés serbisu duni hanesan intersesór ida entre Maromak no umanidade.
Depois “Na’i hakmatek hosi prejuízu ne’ebé Nia hatete katak Nia sei halo ba Ninia povu” (Éxodo. 32:14,), Moisés fila fali ba sira.Iha laiha rejistu—la hanesan ho saida maka sei akontese iha Êxodo 34:29, 30—katak nia oin nabilan husi Na’i nia oin. Nia oin provavelmente reflete nia hirus.
“Bainhira Moisés hakbesik ba hela-fatin no haree karau-oan no dansa, nia hirus lakan maka’as no nia soe fatuk sira hosi nia liman, harahun sira iha foho nia hun” (Éxodo 32:19, 20). Sobu tablet sira ne’ebé iha Dekálogu maka esternu ida sinál sobu nia konteúdu. Maromak hakribi Moisés tanba ida-ne’e, maibé ikusmai Nia haruka Moisés atu tesi fatuk rua atu troka “ ‘fatuk primeiru sira, ne’ebé ó sobu’ ” (Deut. 10:2). Maromak rasik sei hakerek filafali komandu sira.
Moisés hakribi maka’as Aarão tanba rende ba ezijénsia sira hosi ema sira. “ ‘Saida maka ema sira-ne’e halo ba ó, ne’ebé ó lori sira ba sala boot?’ ” (Êx. 32:21). iha ahi, no karau-oan ida-ne’e sai!’ ” (Éxodo. 32:24). Saida maka halo buat ne’ebé aat liu maka Aaron rasik hetan onra boot hosi Maromak, tanba hetan ona priviléjiu barak, ne’ebé inklui atu bá iha foho ho Moisés no katuas na’in 70 (Éxodo. 24:1).
Ironia nakukun ida! Hodi reklama katak milagre ida akontese, Aaron hakarak lohi nia maun (haree oinsá sala ida lori ba sala seluk; iha ida-ne’e kazu, idolatria ba bosok). Maibé, Moisés la hetan bosok tanba nia haree oinsá ema sira nia hahalok maka’as. Konsekuénsia negativu sira sai evidente, no Moisés tenke hapara kedas rebeliun neʼe.
Saida maka istória ida-ne’e tenke hanorin ita kona-ba kbiit intersesaun nian orasaun? Ita-boot tenke reza ba sé agora daudauk?
Kinta
Intersesaun
Lee Êxodo 32:30–32. To’o iha ne’ebé maka Moisés la’o iha nia intersesaun orasaun ba ema sala nain sira?
__________________
Tanba sira-nia rebeliun, buat aat tebes akontese iha ema Izraél nia leet akampamentu, inklui ema barak nia mate (Ézod. 32:28). Iha loron tuirmai, Moisés fó sai ba povu: “ ‘Imi halo sala boot ida . sala. Entaun agora ha’u sei sa’e ba Na’i; karik ha’u bele halo expiasaun ba imi nia sala’ ” (Éxodo. 32:30).
“Moisés fila fali ba Na’i no dehan, ‘Oh, sala boot saida maka sira-ne’e ema kompromete ona! Sira halo sira-nia an rasik maromak sira husi osan-mean. Maibe agora, favór ida perdua sira nia sala—maibé se lae, entaun hamoos ha’u hosi livru ita-boot hakerek ona’ ” (Éxodo. 32:31, 32).
La admira katak Moisés konsidera nu’udar tipu ida husi Kristu! Tanba husi ninia orasaun intersesaun ba ema sala-na’in sira no ninia vontade atu oferese nia moris rasik ba sira, nia reflete duni saida maka Kristu sei halo ba ita hotu. Kompaixaun ida ne’ebé ezemplu ba ema sira ne’ebé halo sala! Nia hatudu ninia dedikasaun totál ba Na’i no Ninia sakrifísiu domin ba ema. Livru Êxodo la temi kona-ba tempu hira mak Moisés hela ho Na’i iha foho iha tempu partikulár ida-ne’e, maibé livru husi Deuteronômio revela katak nia iha Sinai iha tempu ne’e durante loron 40 (haree Deut. 9:18).
Iha Êxodo 32:32 , liafuan neʼebé tradús nuʼudar “fó perdua” mai husi verbu neʼebé ninia signifikadu báziku maka “lori” ka “lori”, hanesan iha Isaías 53:4, ne’ebé lee (kona-ba Jezús): “Loos duni Nia lori ita-nia susar sira” . Ida-ne’e maka verbu hanesan—tradús nu’udar “perdua” iha Êxodo 32:32, no “lori” iha Isaías 53:4. Ida-ne’e maka hanoin ne’ebé maka’as tebes kona-ba prosesu salvasaun no perdaun nian no saida maka Maromak kusta atu salva ita.
Loos duni, Moisés husu ba Na’i atu “lori” povu nia sala, ne’ebé klaru katak saida maka Nia halo iha krús tinan rihun sira liutiha. Ézodu 32:32 hatudu la’ós de’it ideia kona-ba expiasaun substitusionál maibé mós ne’ebé maka halo substituisaun: Maromak rasik.
Testu ida-ne’e hatudu oinsá perdaun mosu. Maromak iha Kristu lori ita nia sala; dalan úniku ne’ebé ita bele hetan perdua ba sira. Espresaun ida ne’ebé maka’as tebes planu salvasaun nian no demonstrasaun ida ba ita no ba kosmos kona-ba saida maka Maromak kusta atu salva ita.
Moisés husu ba Maromak rasik atu lori povu nia sala, no ikusmai, iha Jezús, Nia halo ida ne’e. Oinsá ita taka ita nia hanoin kona-ba lia-loos furak ida-ne’e? Saida maka ida-ne’e hateten mai ita kona-ba Maromak nia domin ba umanidade ne’ebé monu?
Sexta
Hanoin liután: Lee Ellen G. White, “Idolatry at Sinai,” pp. 315–327, in Patriarchs and Prophets.
Lisaun semana ida-ne’e nian aprezenta foku espesiál ida kona-ba Maromak nia serbisu iha fiar-na’in sira. Na’i bele halo iha ita “buat barak liu fali buat hotu ne’ebé ita husu ka imajina” (Ef. 3:20) Ita labele foka ba ita-nia an rasik no satisfás ita-nia hakarak pesoál, tanba ida-neʼe lori ba idolatria. Envezde, ami nia atensaun tenke ba Maromak no Ninia kbiit. Nia fó forsa, ne’ebé lori ba moris foun no vitória nian (Fil. 4:13; Tiago 1:24, 25).
“Domin la menus husi justisa ezije katak ba sala ida-ne’e julgamentu tenke hetan inflisaun. Maromak maka guarda no mós soberanu ba Ninia povu. Nia halakon sira ne’ebé maka deside atu kontra, atu nune’e sira bele la lori ema seluk ba ruína. Hodi salva Caim nia moris, Maromak hatudu ona ba universu saida maka sei sai rezultadu bainhira husik sala atu lakon la hetan kastigu. Influénsia ne’ebé ezerse ba nia bei-oan sira liuhosi nia moris no hanorin lori ba estadu korrupsaun ne’ebé ezije destruisaun mundu tomak ho inundasaun. . . . Ema sira moris kleur liu, koruptu liu sira sai. Nuneʼe mós ho apostasia iha Sinai. Eseptu kastigu iha hetan vizita lalais bainhira halo transgresaun, rezultadu hanesan sei hetan fali haree ona.” —Ellen G. White, Patriarchs and Prophets, p. 325.
Pergunta ba Diskusaun:
- Hanoin liután kona-ba pergunta iha estudu segunda-feira nia rohan. Saida maka dalan sira ne’ebé ita bele adora kriasaun ne’e rasik, hanesan opozisaun ba Kriadór? Porezemplu, oinsá mak ita bele buka atu sai administradór diʼak ba rai no buka atu proteje ambiente lahó adora ida-ne’e ka halo ida-ne’e sai hanesan ídolu ida rasik?
- Ema ida bele hatene situasaun nia gravidade liuhosi konsekuénsia no rezultadu sira hosi asaun ida ka liuhosi gravidade hosi reasaun ba eventu ne’e. Tanba saida maka Moisés haruka atu oho ema sira-ne’e ne’ebé ho ulun-toos lakohi arrepende no kontinua iha sira nia rebeliun kontra Maromak no Ninia hanorin?
- Tanba saida maka expiasaun substitusionál maka modelu úniku ne’ebé loos hosi expiasaun? Tanba saida maka teoria ruma kona-ba expiasaun ne’ebé nega, ka minimiza, fundasaun substituisaun evanjellu nian maka erru teolójiku ne’ebé maka’as? Lee 1 Pedro 2:24 . Oinsá ida-ne’e revela ho kbiit ideia kona-ba Jezús nu’udar ita-nia Substitutu?
