Lisaun 1
“Ministériu Paulo iha Korinto”
Sábadu Lokraik
Lee no Estuda Semana Ida-ne’e nian: 1 Kor 1:1; Gal 1:1; Akt 17:16-34; 1 Kor 5:9-11; Akt 18:4-10; 2 Kor 2:4
Versu Memoria: “Depois Nai ko’alia ba Paulo liuhosi vizaun ida iha kalan. Nia dehan, “Keta tauk, maibé ko’alia ba no keta nonook. Tanba Ha’u hamutuk ho ó, no la iha ema ida ne’ebé ataka ó hodi halo aat ba ó. tanba Ha’u iha ema barak iha sidade ne’e.” (Aktus 18:9-10_Biblia Kadi)
Misionáriu Inglés boot William Carey hatete katak nia halo sapatu sira hodi selu nia gastu sira, maibé nia negósiu loloos maka manán ema nia klamar.
Nune’e mós, Paulo serbisu nu’udar ema ne’ebé halo tenda hodi hetan moris (Apóstulu sira-nia hahalok 18:1-3), maibé nia negósiu loloos maka, klaru, atu manán ema ba Kristu.
Iha semana ida-ne’e, ita sei hetan vislumbre ida kona-ba Paulo nia serbisu ba igreja iha
sidade Korintu. Igreja, hanesan ita sei haree, nakonu ho problema sira, barak ne’ebé la hanesan ho saida maka ita-nia igreja sira hasoru ohin loron, kuaze tinan rihun rua liutiha. Loos duni, ema ne’ebé maka iha ona sarani ba tempu naruk ruma, ka ne’ebé maka envolve iha serbisu igreja nian, bele husu pergunta: Ita-boot hetan ona grupu sarani ida ne’ebé maka laiha problema ruma? Resposta maka, klaru, klaru.
Paulo hasoru dezafiu sira iha Korintu maibé halo nune’e ho mensajen Krús nian (1 Kor. 2:2). Fidelidade ba mensajen ida-ne’e mós dalan atu
hasoru dezafiu sira ne’ebé ita iha ohin loron. Hanesan ita sei haree iha semana ida-ne’e no iha trimestre ida-ne’e nia laran, mensajen husi 1 no 2 Korintu aplika ba ita-nia moris.
* Estuda lisaun semana ida-ne’e nian hodi prepara ba loron Sábadu, 4 de Jullu.
Domingu * 28 de Juñu
Paulo, Jezús-nia Apóstolu neʼebé Maromak bolu
Paulo hahú ninia karta ba sarani sira iha Korintu hodi identifika nia-an nu’udar Jezús nia apóstolu, ne’ebé bolu “hosi Maromak-nia hakarak” (1 Kor. 1:1; kompara ho 2 Kor. 1:1). Ninia konviksaun kona-ba sé nia iha relasaun ho Jezús metin tebes katak, ho exesaun balu, ida-ne’e maka dalan ne’ebé nia loke ninia karta sira hotu.
Lee 1 Korinto 1:1 no Roma 1:1 . Elementu rua saida hosi Paulo-nia ministériu ne’ebé subliña iha pasajen sira-ne’e? (Haree mós Gal 1:1 .)
________________________________
Paulo ko’alia kona-ba nia bolun no apóstolu nu’udar kumpre Maromak nia hakarak. Nia konvensidu katak ninia bolun la’ós mai husi ema maibé mai husi Maromak (Gal. 1:1). Paulo hetan bolu husi Maromak husi nia inan nia knotak hanesan Jeremias (Jer. 1:5) nu’udar hahalok grasa Maromak nian (Gal. 1:15), no ida-ne’e akontese atu nia bele haklaken Kristu nia evanjellu iha ema jentiu sira-nia leet.
Iha 1 Korinto 15:8, Paulo inklui nia-an entre sira ne’ebé Kristu mosu ba sira hafoin Moris-Hi’as (1 Kor. 15:5-7). Versíkulu balun liutiha, nia implika katak nia bolun atu sai apóstolu rezulta hosi enkontru ho Jezús (1 Kor. 15:9–11).
Títulu “Jesus nia apóstolu” abranje konseitu oioin. Prinsipalmente, ida-ne’e fó ideia kona-ba ida ne’ebé maka Jesus haruka. Maski nune’e, Paulo mós uza fraze ida-ne’e atu identifika nia-an nu’udar Kristu nia atan (Rom. 1:1, Tito 1:1, Gal. 1:10), nune’e mós haklaken-na’in no mestre (1 Tim. 2:7, 2 Tim. 1:11). Maski Paulo haklaken ka hanorin, Kristu sempre iha evidénsia. Ho liafuan badak, Paulo maka Jezús nia apóstolu ida.
Jezús la’ós de’it sentru ba Paulo nia apóstolu; Nia mak sentru ba Paulo nia moris. Paulo nia hanoin no sentimentu nakonu ho Jezús nia prezensa. Evidénsia hosi faktu ida-ne’e maka nia refere beibeik ba Jezús iha abertura no iha seksaun agradesimentu nian hosi 1 Korintu (dala neen iha versíkulu neen). Paulo hadomi tebes Jesus to’o nia labele para atu hanoin no ko’alia kona-ba Nia. Nia hakarak fahe Jezús ho sira ne’ebé iha nia kuidadu nia okos atu nune’e sira nia moris mós bele sai sentradu iha Kristu. Enkuantu nia hetan bolu atu sai apóstolu, sira hetan bolu atu sai Jezús nia seguidor fiel sira iha kapasidade saida de’it ne’ebé Na’i bolu sira.
Paulo hetan bolu atu sai apóstolu. Saida maka ita-boot nia bolun, no oinsá ita-boot hatene katak ida-ne’e maka ita-boot nia bolun? Se ita-boot la hanoin katak ita-boot iha ida, tansá la bá agora no husu Nia atu hatudu ba ita-boot serbisu ne’ebé Nia hili ita-boot atu halo?
Segunda * 29 de Juñu
Husi Atenas ba Korinto.
Lee Aktus 17:16–34. Antes Paulo bá Korinto iha neʼebé, no nia halo saida iha neʼebá?
___________________________
Aktus 17:16–34 deskreve Paulo nia haklaken ba ema Atenas sira antes nia bá Korintu. Aparentemente, nia la planeia atu vizita Atenas iha momentu ne’ebá, maibé ba iha ne’ebá ho tulun husi belun balu tanba opozisaun ne’ebé nia hasoru iha Berea (Apóstulu sira-nia hahalok 17:13–15).
Sira ne’ebé bá hamutuk ho Paulo ba Atenas fila fali ba Berea ho orden ida ba Timóteo no Silas atu hamutuk ho nia lalais liután (Apóstolu sira-nia hahalok 17:15). Apóstolu sira-nia hahalok 17:16–34 kona-ba saida maka Paulo halo enkuantu hein sira. Nia koʼalia kona-ba Jesus iha sinagoga, iha merkadu, no iha Areópago. Nia labele para atu ko’alia kona-ba Jezús no aproveita oportunidade hotu-hotu atu halo ida-ne’e.
Lee Aktus 18:1–11. Saida mak Paulo halo kuandu nia toʼo iha Korinto no durante tempu tomak neʼebé nia hela iha sidade neʼe?
_________________________________
Paulo bá Korintu durante ninia viajen misionáriu daruak. Lukas informa mai ita katak Paul hela iha ne’ebá tinan ida ho balun.
Hanesan baibain, Paulo hahú nia atividade misionári iha sinagoga (Aktus 18:4-6). Apóstolu 17:1, 2 temi katak ida-neʼe mak ninia toman. Nia tuir estratéjia “ba-judeu-uluk” (Rom. 1:16, Aktus 13:46), hanesan Jezús haruka ona ba Ninia apóstolu sira (haree Apóstolu sira-nia hahalok 1:8).
Bainhira ikusmai Silas no Timóteo hamutuk ho nia iha Korintu, nia “okupadu ho liafuan, hodi fó sasin ba ema Judeu sira katak Kristu mak Jezús” (Aktus 18:5). Durante nia hela iha Korintu, nia okupadu “hanorin Maromak nia liafuan” (Aktus 18:11). Iha kontestu ida-ne’e mós, nia espresa liafuan famozu sira-ne’e katak nia “determinadu atu la hatene buat ida entre” ema Korintu sira “eseptu Jezús Kristu no Nia ne’ebé hedi iha krús” (1 Kor. 2:2).
Saida mak ita bele aprende husi Paulo nia atividade misionária iha Atenas no Korinto? Saida maka halo fahe evanjellu sai dezafiante tebes iha ita-nia sidade no komunidade sira ohin loron? Oinsá ita bele fahe evanjellu ho susesu iha fatin difisil sira-ne’e? Estratéjia saida maka ita bele aprende hosi Paulo nia atividade misionária kona-ba oinsá atu halo ida-ne’e ho di’ak liu?
Tersa * 30 de Juñu
Sidade Korintu
Lee Aktus 18:1-3, 1 Korinto 5:9-11, no 1 Korinto 8:4. Saida ita bele infere kona-ba ekonomia, morál no moris relijiozu Korintu nian?
________________________________
Korintu maka sentru importante ida iha mundu antigu, ne’ebé koñesidu ba nia komérsiu ne’ebé buras. Sidade ne’e hetan destruisaun hosi Roma iha tinan 146 molok Kristu. no harii fali hosi Júlio César nu’udar kolónia Roma nian iha tinan 44 molok Kristu. Korintu Romanu ida-ne’e maka mosu iha Testamentu Foun. Iha Paulo nia tempu, Korintu maka Atenas nia rival ida no ultrapasa ona iha aspetu oioin. Korintu iha portu importante rua ne’ebé halo troka sasán sira no dezenvolvimentu ba nia komérsiu sai fásil.
Loos duni, Paulo hili Korintu tanba importánsia no lokalizasaun jeográfika ne’ebé di’ak. “Nuneʼe, iha oportunidade atu habelar evanjellu, kuandu estabelese ona iha Korintu, ema bele haklaken lalais ba parte hotu-hotu iha mundu.”—Ellen G. White, Sketches From the Life of Paul, p. 99.
Aleinde ne’e, komérsiu ne’ebé buras iha Korintu sei halo ida-ne’e fasil liu ba Paulo atu sustenta nia an rasik hodi produz no fa’an tenda enkuantu haklaken evanjellu iha sidade ne’ebá (Apóstulu sira-nia hahalok 18:2, 3). Klaru katak serbisu misionáriu iha sidade boot no riku la livre husi dezafiu sira. Korintu marka ho pluralizmu relijiozu ne’ebé maka’as (1 Kor. 8:5), hanesan evidente hosi nia santuáriu barak ne’ebé harii hodi fó omenajen ba maromak sira hanesan Apolo, Atena, no Afrodite, entre sira seluk, no mós adorasaun ba maromak Ejitu sira hanesan Serapis no Isis.
Aleinde konfuzaun relijioza ida-ne’e, Korintu mós koñesidu tanba nia lisensiamentu seksuál. Estrabo, jeógrafu no istóriku gregu ida, temi katak iha prostituta sagradu na’in 1,000 ne’ebé dedika ba adorasaun ba Afrodite iha nia templu iha Korintu. Maski matenek-na’in barak haree ida-ne’e ho deskonfiansa no liga reklamasaun ida-ne’e ho propaganda Atenas nian hasoru Korintu, prostituisaun rituál maka komún iha mundu antigu. Hahalok sala-foʼer sai problema iha Korinto, hanesan mós iha fatin seluk. Idolatria no imoralidade halo parte iha moris loroloron nian, no realidade triste ida-ne’e esplika konteúdu barak hosi 1 no 2 Korintu.
Iha ninia atividade misionária iha Korinto, Paulo hasoru dezafiu husi sosiedade neʼebé adora estátua no laran-makerek. Dezafiu saida iha kultura ohin loron nian bele halo susar atu haklaken evanjellu? Oinsá mak ita bele manán sira? Diferensa hira, se iha, entre Korintu no ita-nia sidade sira ohin loron?
Kuarta * 1 de Jullu
Ha’u-nia ema barak iha sidade ne’e
Lee Aktus 18:4-8. Paulo nia haklaken lori rezultadu saida deʼit?
_____________________________
Paulo nia serbisu iha ema Judeu sira-nia leet iha Korintu la fó rezultadu diʼak hanesan nia hakarak. Nia tenke hasoru ostilidade no ódiu ruma. Bíblia hatete katak “sira kontra Nia no koʼalia aat Maromak” (Apóstulu sira-nia hahalok 18:6). Bainhira objetu husi verbu gregu blasphēmeō (“atu blasfema”) maka ema ida, ida-ne’e signifika “atu insulta” ka “atu difama”. Ho liafuan seluk, sira iha intensaun atu hafo’er Paulo nia reputasaun no atu prevene nia atu hetan susesu iha nia esforsu misionáriu sira.
Felizmente, serbisu ne’ebé Paulo halo iha sinagoga Korintu nian la’ós saugati de’it. Afinal, Maromak maka kaer misaun ida-ne’e. Nia promete, “[Ha’u nia liafuan] sei la fila mamuk mai Ha’u” (Isa. 55:11). Judeu balu la hein katak Crispo, sinagoga nia ulun-na’in, no nia umakain tomak sei simu Jezús nu’udar Mesias no hetan batizmu (Apóstulu sira-nia hahalok 18:8). Aleinde ne’e, “ema Korintu barak, rona tiha, fiar no hetan batizmu” (Apóstulu sira-nia hahalok 18:8), provavelmente mós tanba influénsia husi Crispu
Lee Aktus 18:9, 10. Saida mak ita bele konklui kona-ba Paulo nia sentimentu bainhira nia hasoru susar iha Korinto? Oinsá mak Maromak fó laran-manas ba Ninia atan?
_________________________________
Bainhira Paulo sai kedas husi sinagoga, nia iha esperiénsia ida neʼebé lori korajen ba nia. Kristu rasik mosu ba nia iha kalan iha vizaun ida, ho liafuan sira ne’ebé hanoin fali Isaías 41:10: “Keta ta’uk, basá Ha’u hamutuk ho ó”. Loos duni, Paulo rekoñese katak nia iha Korintu “iha frakeza, iha ta’uk, no iha nakdedar maka’as” (1 Kor. 2:3). Nia tenke sai hosi Berea ba Atenas tanba opozisaun maka’as. Nia parese hanoin katak nia sei tenke sai hosi Korintu tanba razaun hanesan: opozisaun boot. Maibé ida-ne’e sei la akontese iha tempu ida-ne’e. Jesus dehan ba nia: “ ‘Ha’u iha ema barak iha sidade ne’e’ ” (Apóstulu sira-nia hahalok 18:10). No Paulo mak Ninia instrumentu atu lori notísia salvasaun nian ba sira.
Lee Isaías 41:10 . Promesa furak saida deʼit mak Maromak fó ba Ita iha versíkulu neʼe? Esperansa saida maka sira fó ba ita-boot agora daudaun iha ita-boot nia moris?
Kinta * 2 de Jullu
Paulo-nia Surat ba ema sira iha Korinto
Lee 1 Korinto 1:11–13; 1 Korinto 4:14; 1 Korinto 5:11; 1 Korinto 7:1; no 1 Korinto 14:37, 40. Lee mós 2 Korinto 1:12, 2 Korinto 2:9, 2 Korinto 11:3, no 2 Korinto 13:10 . Oinsá mak pasajen sira-neʼe ajuda ita atu komprende tanbasá mak Paulo hakerek karta ba ema Korintu?
____________________________________
Paulo iha Éfeso bainhira nia hakerek 1 Korintu (1 Kor. 16:5-9). Família Cloé nian bá hasoru nia ho relatóriu katak buat sira la’o ladún di’ak iha Korintu (1 Kor. 1:11). Iha 1 Korinto 1-6, Paulo aborda kestaun sira ne’ebé lori hosi Cloé nia umakain. Problema sira-neʼe inklui fahe grupu, sala-foʼer seksuál, prosesu ba tribunál, no prostituisaun. Paulo mos simu surat ho pergunta espesifiku (1 Cor. 7:1). Nia resposta prenxe espasu husi kapítulu 7 ba oin. Pergunta sira-neʼe kona-ba kaben, divórsiu, selibatu, hahán neʼebé ema hasaʼe ba estátua, hahalok iha adorasaun, uza prezente espirituál, no komprende sala kona-ba moris-hiʼas. Igreja Korintu nian problematiku tebes no la maduru. Karik ita-boot nia igreja lokál iha problema barak. Maibé igreja iha Korintu karik aat liu.
Paulo nia karta dahuluk ba ema Korintu sira relevante tebes ba ita-nia tempu, mós. Afinal, ita la’ós, to’o grau ruma, hasoru kestaun sira ne’ebé hanesan iha ita-nia igreja barak ohin loron? Surat ida-ne’e iha buat barak atu hatete mai ami. Ida-neʼe mak “karta ida neʼebé riku liu, hanorin liu, iha kbiit boot liu hotu.”— Ellen G. White, The Acts of the Apostles, p. 301.
Karik Paulo hakerek karta tolu ka haat ba sarani sira iha Korintu (kompara ho 2 Kor. 10:9). Nia hakerek karta inisiál ida molok 1 Korintu (1 Kor. 5:9), maibé karta ne’e lakon. Molok 2 Korintu, nia hakerek karta ida ne’ebé maka matenek-nain sira refere nu’udar “karta ne’ebé maka’as” (2 Kor. 2:3, 4, 9; 2 Kor. 7:8), maibé ida-ne’e mós lakon. Ema balu hanoin katak nia refere ba 1 Korinto, ka katak karta ida-ne’e prezerva iha parte ida iha 2 Korinto.
Husi 2 Korintu, ita realiza katak membru sira Korintu nian hetan influensia husi kultura ne’ebé hale’u. Sira valoriza buat sira hanesan kompetisaun, podér, no rikusoin, buat hotu ne’ebé bele dezafia ita-nia igreja ohin loron, mós. Inversamente, Paulo buka atu kria kultura ida ne’ebé foka ba Kristu, maneira ida atu haree mundu liuhosi lente evanjellu nian. Oinsá importante tebes atu ita, mós, haree ita-nia mundu atuál liuhosi lente evanjellu nian.
Lee fali 2 Korinto 2:4 . Saida maka versíkulu ida-ne’e hatete ba ita-boot kona-ba oinsá Paulo tau matan ba ema sira-ne’e? Iha kontraste, domin hira maka iha ita-boot nia fuan ba ema seluk?
Sexta * 3 de Jullu
Hanoin liután: Lee Ellen G. White, “Corinth,” pp. 243–254, in The Acts of the Apostles
“Hodi haklaken evanjellu iha Korintu, apóstolu neʼe laʼo tuir dalan neʼebé la hanesan ho ida neʼebé marka ona ninia serbisu iha Atenas. . . . Nia deside atu evita argumentu no diskusaun sira neʼebé elaboradu, no ‘atu la hatene buat ida’ iha ema Korintu sira-nia leet ‘só deʼit Jesus Kristu, no Nia hedi iha krús.’ ”—Ellen G. White, The Acts of the Apostles, p. 244.
“Paulo iha susesu uitoan”, maibé nia “dúvida kona-ba matenek atu harii igreja ida husi materiál neʼebé nia hetan iha neʼebá. Nia konsidera Korintu nuʼudar kampu serbisu neʼebé kestionavel tebes, no deside atu husik ida-neʼe. . . .
“Bainhira nia hanoin hela atu husik sidade hodi bá toʼos neʼebé diʼak liu, Naʼi mosu ba nia iha vizaun ida iha kalan, no dehan: ‘Keta taʼuk, maibé koʼalia bá, tanba haʼu iha ema barak iha sidade neʼe.’ Paulo komprende ida-neʼe nuʼudar mandamentu atu hela iha sidade neʼe.’ Paulo komprende ida-neʼe nuʼudar mandamentu atu hela iha sidade neʼe.’ Paulo komprende ida-neʼe nuʼudar mandamentu atu hela iha sidade neʼe. .Igreja boot ida rejista iha Jesus Kristu nia bandeira okos.”—Ellen G. White, Sketches From the Life of Paul, p. 106, 107.
“Hakerek katak Paulo serbisu tinan ida no fulan neen iha Korintu. Maibé, ninia esforsu sira la’ós de’it limitadu iha sidade ne’ebá. . . . Nia halo Korintu sai ninia sede. . . Nune’e, igreja oioin mosu. —Ellen G. White, Sketches From the Life of Paul, p. 109
Pergunta ba Diskusaun:
- Paulo iha konviksaun katak nia mak Jesus nia apóstolu no bolu neʼe mai husi Maromak. Tanba saida maka importante tebes atu hatene sé maka ita no saida maka ita nia bolu?
- Ba momentu ida, Paulo sente atu husik ninia serbisu misionáriu iha Korintu no sai husi sidade neʼe. Saida mak halo nia troka ninia hanoin? Oinsá mak ida-neʼe bele ajuda ita kuandu ita sente hakarak husik serbisu misionáriu nian? Maibé, karik iha tempu ida ne’ebé ita tenke halo?
- Membru igreja sira iha Korintu hetan influensia maka’as hosi kultura ne’ebé hale’u. Ida-ne’e mós realidade ida ne’ebé maka’as iha ita-nia leet ohin loron. Oinsá ita bele iha mundu (João 17:11, 15) no la hetan influénsia husi saida maka “iha mundu—isin nia hakarak no matan nia hakarak no orgullu moris nian” (1 João 2:16)? Saida maka dalan sira seluk ne’ebé ita-nia igreja hetan influénsia negativu hosi kultura ne’ebé hale’u?
