Lisaun 2
“ Krús nia Mensajen”
Sábadu Lokraik
Lee no Estuda Semana Ida-ne’e nian: 1Kor 1:17-31; Kol 1:20; 1 Ped 2:24; Akt 13:16-47; 1Kor 2:1-5
Versu Memoria: “Depois Nai ko’alia ba Paulo liuhosi vizaun ida iha kalan. Nia dehan, “Keta tauk, maibé ko’alia ba no keta nonook. Tanba Ha’u hamutuk ho ó, no la iha ema ida ne’ebé ataka ó hodi halo aat ba ó. tanba Ha’u iha ema barak iha sidade ne’e.” (Aktus 1:18_Biblia Kadi)
Cicero, eskritór no oradór Romanu jentiu ida, hatete ona ba povu Romanu atu labele hanoin kona-ba krús, tanba ne’e maka ida-ne’e hanesan meiu ida ba mate. Maski Cicero mate besik meia sékulu antes Jesus moris, ninia deklarasaun hatudu desprezu neʼebé ema Roma sira kaer krús. Ne’e aat tebes ne’ebé sira labele hanoin kona-ba ida-ne’e.
Iha kontraste, Paulo sei hakerek: “Mensajen kona-ba krús . . . mak Maromak nia kbiit” (1 Kor. 1:18). Ba Paulo, Krús mak instrumentu rekonsiliasaun nian entre Maromak no ema (Ef. 2:16, Kol. 1:20), símbolu supremu Jezús nia haraik-an nian (Fil. 2:8), no fatin ne’ebé ita-nia dívida boot selu (Kol. 2:14).
Krús mak Paulo nia resposta ba problema sira iha Korintu. Ita la presiza la’o dook iha 1 Korintu atu realiza katak nia preokupa tebes ho kestaun boot ida: divizaun sira iha igreja. Paulo konfuzaun tebes katak hafoin kumprimentu sira (1 Kor. 1:1-3) no seksaun agradesimentu nian (1 Kor. 1:4-9), ida-ne’e maka tópiku dahuluk ne’ebé nia aborda (1 Kor. 1:10-17). Iha semana ida ne’e, ita sei fila ba mensajen maka’as Krús nian nu’udar resposta ba problema ida-ne’e no ba kestaun sira seluk iha Korintu.
*Estuda lisaun semana ida-ne’e nian hodi prepara ba loron Sábadu, 11 de Jullu.
Domingu * 5 de Jullu
Evanjellu Krús nian
Paulo dehan katak mensajen Krús nian mak Maromak nia kbiit mai ita. La’ós surpreza katak “Jezús Kristu no Nia ne’ebé hedi iha krús” mak sentru ba ninia haklaken (1 Kor. 2:2)
Lee 1 Korinto 1:17–31. Pontu importante saida maka Paulo hato’o iha ne’e?
___________________________
Iha 1 Korinto 1:18-31, Paulo trata kona-ba kontraste entre ema nia beik no matenek divinu. Krús iha kbiit atu hatudu ema nia aat liu no Maromak nia di’ak liu. Seksaun ida-ne’e hosi 1 Korintu sira introdús hosi deklarasaun iha 1 Korintu 1:17. Tanba Kristu nia krús la’ós atu sai mamuk hosi nia kbiit (1 Kor. 1:17), mensajen Krús nian tenke okupa fatin sentrál iha ita-nia haklaken (haree mós 1 Kor. 2:2).
Paulo dehan katak nia haruka la’ós atu sarani, maibé atu haklaken evanjellu Krús nian. Deklarasaun ida-ne’e presiza observasaun importante rua. Primeiru, verbu gregu neʼebé tradús nuʼudar “haruka” mak apostellō, neʼebé mai husi abut neʼebé hanesan ho liafuan “apóstolu”. Nune’e, Paulo nia knaar apostóliku fundamentál mak haklaken evanjellu. Segundu, Paulo nia liafuan kona-ba batizmu la signifika katak batizmu la importante, ka pelumenus la importante hanesan haklaken. Nia, envezde, fó-sala ba sira ne’ebé halo buat boot ida kona-ba sé maka sira ne’ebé halo batizmu ne’ebé kontrariu ho Ida, Jezús, ne’ebé sira hetan batizmu.
Ho “matenek liafuan nian” (1 Kor. 1:17), Paulo la signifika katak diskursu sira ne’ebé maka’as maka aat iha sira-nia an rasik. Pontu maka matenek umanu labele taka mensajen Krús nian. Fraze ida-ne’e refere ba retórika Gregu-Romana. Iha Atenas, Paulo uza lójika, siénsia no filozofia, maibé ida-neʼe fó rezultadu uitoan deʼit. Tan neʼe, “nia deside atu halo tuir planu serbisu nian seluk iha Korintu hodi dada atensaun husi ema neʼebé la kuidadu no indiferente. Nia deside atu evita argumentu no diskusaun sira neʼebé elaboradu, no ‘atu la hatene buat ida’ iha ema Korintu sira-nia leet ‘salva Jesus Kristu, no Nia hedi iha krús.’ ”—Ellen G. White, The Acts of the Apostles, p. 244.
Iha dalan saida maka diskursu sira ne’ebé elaboradu bele taka mensajen Krús nian? Tanba saida maka proklamasaun kona-ba Jezús Kristu no Nia ne’ebé hedi iha krús fó fuan barak liu iha Korintu duké lójika, siénsia no filozofia iha Atenas? Maibé, bele iha tempu ruma ne’ebé lójika, filozofia, no siénsia bele ajuda hodi haklaken evanjellu?
Segunda * 6 de Jullu
Beik ba sira-ne’ebé lakon daudaun.
Hodi kompara ema nia beik ho matenek divinu, Paulo hatete katak “mensajen krús nian mak beik ba sira ne’ebé atu lakon” (1 Kor. 1,18). Ida-ne’e maka referénsia dahuluk hosi referénsia neen kona-ba beik ka beik iha 1 Korinto 1:18-31.
Lee 1 Korinto 1:20, 21, 23, 25, no 27. Oinsá referénsia sira-ne’e ba beik ajuda ita atu komprende saida maka Paulo hakarak hatete bainhira nia hatete katak mensajen Krús nian maka beik ba sira ne’ebé atu lakon?
__________________________
Liafuan Gregu ba “beik” iha 1 Korinto 1:18 maka mōria. Liafuan ne’e mosu de’it dala lima iha Testamentu Foun, no hotu-hotu iha 1 Korintu (1 Kor. 1:18, 21, 23; 1 Kor. 2:14; 1 Kor. 3:19). Aleinde mōria, liafuan sira seluk hosi família hanesan mosu dala barak iha Testamentu Foun.
Referénsia ba beik iha 1 Korintu 1:18, 23 la’ós atu denigra ema Korintu sira-nia kapasidade intelektuál maibé dirije atensaun ba sira-nia lakohi atu konsidera lia-loos evanjellu nian. Tan neʼe, Paulo mós tenke hasoru hahalok no hanoin neʼebé la morál, la iha dixernimentu, no mós kontra hasoru Maromak.
Hanoin kona-ba Paulo nia situasaun iha sidade ne’e. Nia mai iha fatin ida ne’ebé orgullu ho nia an rasik ne’ebé hanaran koñesimentu no matenek no sofistikasaun kulturál. No, iha kontestu ida-ne’e, nia ko’alia kona-ba ema judeu Galileu ida, Jezús Nazaré nian, ne’ebé maka ema Roma sira hedi iha krús no hafoin moris-hi’as hosi mate sira – buat hotu atu selu la’ós de’it sira nia sala maibé ba mundu nia sala sira. Mane ida-ne’e bele sai sériu? Sé maka nia halo piada? Ida-ne’e la’ós konseitu filozófiku foun ida ne’ebé klean, ne’ebé bele analiza no analiza liuhosi ferramenta filozófiku sira; ida-ne’e parese hanesan buat ne’ebé maka la iha sentidu, buat ne’ebé maka la iha sentidu, laiha buat ida ne’ebé maka ema Korintu matenek no edukadu ruma bele foti ho sériu.
No, hanesan beik hanesan Paulo nia mensajen rona ba ema jentiu sira, ba ema Judeu barak, mensajen Krús nian rona aat liu. Ema judeu ida-ne’ebé maka hein katak Mesias ida sei hetan ezekusaun hosi Roma? Mesias ne’e atu hamonu ema Roma sira, la’ós atu hetan kruzifikasaun husi sira.
Nune’e, husi inísiu, Paulo iha buat barak ne’ebé hasoru nia iha Korintu. No maski nune’e, maski buat sira-ne’e hotu, klamar sira—Judeu no Jentiu—hetan manan ba evanjellu.
Mensajen iha ne’e?
Maski kontra saida deʼit mak ita hasoru, Maromak iha ema neʼebé prontu atu rona lia-loos. Ita tenke prontu atu Nia uza ita atu to’o ba ema sira-ne’e iha ne’ebé de’it sira iha, maski iha fatin sira ohin loron ne’ebé aat hanesan, ka aat liu fali, Korintu.
Tersa * 7 de Jullu
Poder ba Sira-Ne’ebé Hetan Salvasaun
Mensajen husi 1 Korinto 1:18 klaru liu ba ema ida atu lakon pontu. Saida maka Krús signifika depende ba maneira ne’ebé ema ida haree ba ida-ne’e. Ida-ne’e maka beik ba sira ne’ebé maka kontra Maromak, maibé ida-ne’e maka kbiit ba sira ne’ebé maka hakarak Ninia salvasaun.Lee Josué 1:4–6 no Ebreu 6:17, 18. Iha momentu neʼebá, Rai neʼebé Maromak promete ona ida-ne’e duni, promesa ida. Maski nuneʼe, Maromak bolu ida-neʼe nuʼudar eransa. Saida maka signifika sai erdeiru ba Maromak nia promesa sira?
Lee Kolose 1:20 no 1 Pedro 2:24. Saida maka Jezús realiza ba ita iha krús?
_____________________________
Hanesan ita haree tiha ona, bainhira haklaken evanjellu, ema tenke evita “liafuan matenek nian ne’ebé elojente, atu nune’e Kristu nia krús labele sai mamuk husi ninia kbiit” (1 Kor. 1:17). Tuir 1 Korinto 1:17 nia naroman, ida-ne’e sai
fásil liu atu komprende tansá buat ne’ebé kontráriu ho beik maka Maromak-nia kbiit no laós ema-nia matenek (1 Kor. 1:18). Krús, ne’ebé maka kontráriu tebes ho ema-nia matenek, hatudu oinsá ema-nia matenek beik duni.
Eskritura iha lia-gregu iha 1 Korinto 1:18 hatudu katak “sira neʼebé atu lakon” simu rezultadu husi sira-nia hahalok. Testu bele lee hanesan ne’e: “Tanba mensajen kona-ba krús maka beik ba sira ne’ebé estraga sira-nia an rasik.” Verbu gregu apollymi (“atu lakon”) bele mós signifika “hamonu” (João 10:10).
Saida maka akontese iha ne’e? Paulo fornese fundamentu bíbliku ba deklarasaun ida-ne’e iha versíkulu 18, kona-ba ema sira-ne’e ne’ebé lakon, hodi sita iha versíkulu 19 Maromak nia liafuan sira iha Isaías 29:14. Iha versíkulu 19, Maromak maka ida ne’ebé iha destruisaun nia kotuk, ne’ebé parese kontradiz ho orgullu auto-destruisaun ne’ebé temi ona antes. Maibé, laiha kontradisaun. Ideia maka katak Maromak sei halakon buat ne’ebé maka estraga daudaun nia-an rasik.
Iha kontraste ho sira ne’ebé hetan destruisaun, fraze “ba ita ne’ebé hetan salvasaun” (1 Kor. 1:18) indika katak salvasaun mai de’it hosi Maromak. Paulo hatete katak ita hetan salvasaun; katak, ita la salva ita-nia an. Ita, klaru, labele. Ita-nia salvasaun iha fonte esterna. Enkuantu destruisaun maka kauza rasik, salvasaun bele de’it hetan, prezente grasa nian ba ema sala-na’in sira. Hanesan klaru iha 1 Korinto 1:21, Maromak maka salva sira ne’ebé fiar. Beik, iha sentidu ida-ne’e, mak hahalok rejeita buat ne’ebé Maromak oferese ba umanidade liuhusi Kristu nia krús (1 Kor. 1:30), nune’e lori destruisaun ba an rasik. “Basá sala nia kolen mak mate, maibé Maromak nia prezente mak moris rohan-laek iha Kristu Jezús ita Na’i” (Rom. 6:23). Iha dalan saida maka versíkulu ida-ne’e hateten filafali saida maka Paulo hatete iha 1 Korinto 1:18, 19?
Kuarta * 8 de Jullu
Mesias ida-ne’ebé hedi iha krús
Paulo hakerek katak “ema Judeu sira husu sinál sira no ema Gregu sira buka matenek” (1 Kor. 1:22). Krús—ideia kona-ba Maromak, Mesias, ne’ebé hetan kruzifikasaun—la’ós sinál ida ne’ebé ema Judeu sira hein. Neʼe mós laʼós matenek neʼebé ema Gregu sira hakarak. Ida-ne’e kontra ema hotu nia espetativa.
Tuir loloos, buat hotu ne’ebé ema ida tenke halo maka lee oinsá dixípulu sira reajen ba ideia kona-ba Jezús hetan kruzifikasaun (haree Marcos 8:31, 32; Marcos 9:30–32; no Marcos 10:32–34) atu hahú haree oinsá estrañu, no repulsivu, nosaun tomak ne’e, liuliu ba ema Judeu sira. Hanesan dehan ona antes, ema Judeu sira hein katak Mesias sei manán ema Roma sira; ida-ne’e la’ós saida maka akontese, pelumenus la’ós iha sentidu militár mundanu “konkista”.
Iha sékulu barak nia laran, krús sai, ba sarani sira, símbolu fiar nian. Susar ba sarani sira sékulu XXI nian atu komprende oinsá maka ideia kona-ba Maromak ne’ebé hedi iha krús maka hanesan buat ne’ebé maka loko-an ba hanoin sékulu dahuluk nian.
Maibé, tanba ida-ne’e maka mensajen ida ne’ebé maka halo ida-ne’e sai merese ita-nia reflesaun klean liu. Mesias ne’ebé hedi iha krús nia retratu halo klaru ba universu tomak to’o iha ne’ebé Maromak prontu atu la’o hodi kompleta planu redensaun nian. Ideia kona-ba krús rasik, no kona-ba Na’i nia mate iha krús, maka buat ne’ebé maka halo ita hakfodak, ema sala-na’in sira iha rai. (Maibé, imajina saida maka ida-ne’e signifika ba ema sira ne’ebé laiha sala ne’ebé hatene, no adora, Na’i Jesus iha lalehan!)
Lee Apóstolu sira-nia hahalok 13:16–47 (liuliu versíkulu 26, 38, no 47). Saida maka pasajen ida ne’e hanorin mai ita kona-ba signifikadu Krús nian?
________________________________
Paulo hatete katak Kristu haruka nia atu haklaken evanjellu. No nune’e Paulo haklaken mensajen kona-ba Mesias ne’ebé hedi iha krús (1 Kor. 1:23). Nia hahú fali ideia sira-ne’e iha 1 Korinto 2:1-5. Apóstolu ne’e fiel ba Kristu nia knaar. Hodi haklaken evanjellu, nia la uza “liafuan aas ka matenek” (1 Kor. 2:1); envezde, nia foka de’it ba “Jezús Kristu no nia ne’ebé hedi iha krús” (1 Kor. 2:2). Ninia diskursu no mensajen “la’ós ho liafuan matenek nian ne’ebé bele fiar, maibé ho espíritu no kbiit nia hatudu” (1 Kor. 2:4) tanba, tuir loloos, “ema nia matenek” hamriik iha kontraste vizivel ho “Maromak nia kbiit” (2 Kor. 2:5).
Mesias ne’ebé maka hedi iha krús maka buat ida ne’ebé maka ema Judeu no ema Gregu sira la espera. Saida maka ida-ne’e hateten mai ita kona-ba faktu katak Maromak la sempre atua tuir dalan ne’ebé ita hein? Tanba saida maka ida-ne’e maka konseitu importante ida atu komprende, liuliu bainhira buat sira la la’o hanesan ita hein?
Kinta * 9 de Jullu
Kristu, Maromak-nia Kbiit no Matenek
Iha 1 Korinto 1:19, 20, 30, no 31, Paulo ko’alia kona-ba oinsá Maromak nia matenek no ema nia matenek diferente tebes no, nune’e, eskluzivu ba malu. Haree katak Paulo la rejeita matenek hanesan ne’e, maibé nia rejeita tipu matenek umanu ne’ebé koko atu kompete ho Maromak. Ema nia matenek la iha kbiit atu liberta ema husi sala. Kristu de’it, Maromak nia matenek, maka bele hala’o serbisu ida-ne’e. Haree tabela iha kraik.
| maibé ba ami ne’ebé
hetan salvasaun |
[mensajen husi
Krús] maka kbiit husi Maromak |
1 Kor. 1:18 |
| maibé ba sira ne’ebé
hanaran |
Kristu [mak] kbiit husi
Maromak |
1 Kor. 1:24 |
Tantu 1 Korintu 1:18 no 1 Korintu 1:24 hatudu katak Kristu maka Maromak nia kbiit, iha sentidu katak Nia iha kbiit atu salva ema sira hosi sira nia sala. Loos duni, “Maromak hakarak salva sira ne’ebé fiar liuhusi mensajen ne’ebé haklaken nia beik” (1 Kor. 1:21). Fraze sira “ita ne’ebé hetan salvasaun” (1 Kor. 1:18), “sira ne’ebé fiar” (1 Kor. 1:21), no “sira ne’ebé Maromak bolu” (1 Kor. 1:24) refere ba grupu hanesan, katak, ema sira ne’ebé moris esperiénsia salvasaun nian liuhosi fiar. “Kristu nia evanjellu … mak Maromak nia kbiit ba salvasaun ba ema hotu ne’ebé fiar” (Rom. 1:16).
Kristu laós de’it kbiit maibé mós matenek Maromak nian. Neʼe katak liuhusi Nia Maromak hasoru no rezolve problema sala nian, problema neʼebé ema nia matenek laiha kbiit atu rezolve. Matenek mundu ne’e nian labele halo ema koñese Maromak (1 Kor. 1:21). Inversamente, liuhusi Kristu ita sai matenek ba salvasaun (2 Tim. 3:15).
Lee 1 Korinto 1:24–29. Haree liafuan sira iha neʼebá, hanesan “beik”, “fraku”, “kbiit” no “matenek”. Pontu saida maka nia halo?
_________________________________
Iha leitura 1 Korinto 1:24–29, ema ida mós tenke nota termu sira beik (ka beik) no fraku (ka frakeza). Pontu maka matenek umana bele konsidera mensajen Krús nian nu’udar beik no frakeza. Maibé, “Maromak nia beik matenek liu ema nian, no Maromak nia frakeza maka’as liu ema nian” (1 Kor. 1:25). Ida-ne’e la signifika katak Maromak fraku ka beik; ida-ne’e espresaun ida de’it ne’ebé hatudu oinsá Maromak nia kbiit no matenek aas liu buat hotu ne’ebé ema nian.
Hanoin iha liafuan sira “katak la barak matenek tuir isin, la barak kbiit-na’in, la barak kbiit-na’in, maka bolu” (1 Kor. 1:26). Mensajen saida mak iha ba ita?
Sexta * 10 de Jullu
Hanoin liután: Lee Ellen G. White, “Calvary,” pp. 741–757, in The Desire of Age
“Ba ema lubun boot sira ne’ebé moris iha tempu agora nia hanoin, krús Kalváriu nian hale’u ho memória sagradu sira. Asosiasaun santu sira iha ligasaun ho senáriu sira kruzifikasaun nian. Maibé iha Paulo nia tempu krús ema haree ho sentimentu repulsaun no horor nian. Atu defende nu’udar Salvadór ema nian ida ne’ebé hasoru mate iha krús sei bolu naturalmente ba rikusoin no opozisaun.
“Paulo hatene didi’ak oinsá ema judeu sira no ema gregu sira iha Korintu sei haree ninia mensajen. . . . Entre ninia rona-na’in judeu sira iha ema barak ne’ebé sei hirus ho mensajen ne’ebé nia atu haklaken. Tuir ema gregu sira-nia hanoin, ninia liafuan sira sei sai beik ne’ebé la iha sentidu. rasa ka salvasaun ba ema.
“Maibé ba Paulo krús mak objetu ida de’it ne’ebé iha interese supremu. Desde nia hetan kaer iha ninia kareira persegisaun nian hasoru ema Nazaré ne’ebé hedi iha krús nia seguidor sira, nia nunka para atu gaba iha krús. Iha tempu ne’ebá fó ona ba nia revelasaun ida kona-ba Maromak nia domin rohan-laek, hanesan revela iha Kristu nia mate; no propózitu sira iha armonia ho lalehan. .Nia hatene liuhosi esperiénsia pesoál katak bainhira ema sala-na’in ida haree Aman nia domin, hanesan haree iha Ninia Oan-Mane nia sakrifísiu, no rende ba influénsia divina, mudansa ida iha fuan akontese, no husi ne’ebá Kristu maka buat hotu no iha buat hotu.”— Ellen G. White, The Acts of the Apostles, pp. 245, 246.
Pergunta ba Diskusaun:
- Iha Jardin Getsemani, Jesus dehan, “Oh Ha’u nia Aman, se bele, husik kalis ida ne’e hadook an husi Ha’u” (Mat. 26:39). Saida maka orasaun ida-ne’e hatete kona-ba folin boot ne’ebé maka Jezús selu iha krús?
- Paulo dehan, “Maromak nia beik matenek liu fali ema nian” (1 Cor. 1:25). Iha dalan saida deʼit mak Maromak nia matenek la hanesan ho ema nia matenek?
- Mensajen kona-ba Kristu ne’ebé hedi iha krús sai hanesan fatuk sidi nian ba ema Judeu sira no beik ba ema Gregu sira. Tema bíbliku saida de’it maka ita haklaken ohin loron bele hamosu efeitu hanesan iha audiénsia modernu sira, no tanbasá?
- Paulo dehan katak “ema naturál la simu buat sira husi Maromak-nia Espíritu” (1 Cor. 2:14). Entaun, oinsá mak ita bele koʼalia kona-ba Jezús ba ema sira-neʼe iha dalan neʼebé bele kona sira-nia laran? Ka karik ita-nia hahalok mesak sei to’o ba sira.
